KWALIFIKACJA ELM3 - STYCZEŃ 2022

PYTANIE NR 27.
Która kombinacja stanów logicznych wejść I2 i I3 sterownika w przedstawionym układzie wskazuje na poprawny montaż czujników?
Ilustracja przedstawia schemat elektryczny związany z układem sterowania siłownikiem, który jest częścią egzaminu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawny montaż oznacza, że w położeniu wsuniętym tłoczyska aktywny jest czujnik B1 podłączony do I2 (I2=1, I3=0), a w położeniu wysuniętym aktywny jest B2 podłączony do I3 (I2=0, I3=1). Taki układ stanów odpowiada w tabeli wierszowi opisanym jako Zestaw 2.

Pełne wyjaśnienie:

W tym zadaniu sprawdzasz, czy czujniki skrajnych położeń siłownika zostały zamontowane i podłączone zgodnie ze schematem oraz czy ich sygnały są poprawnie interpretowane jako wejścia cyfrowe PLC.

Założenie jest standardowe: czujnik aktywny = stan wysoki (1), a czujnik nieaktywny = stan niski (0). Na schemacie czujnik B1 wykrywa położenie wsunięte i jest podłączony do wejścia I2. Czujnik B2 wykrywa położenie wysunięte i jest podłączony do wejścia I3.

Dlatego dla poprawnego montażu otrzymujesz dwa kluczowe odczyty:

  • Tłoczysko wsunięte → aktywny B1 → I2=1 oraz I3=0 (B2 nie powinien być wtedy aktywny).
  • Tłoczysko wysunięte → aktywny B2 → I2=0 oraz I3=1 (B1 nie powinien być wtedy aktywny).

W tabeli stanów logicznych taki układ (1,0 dla wsuniętego oraz 0,1 dla wysuniętego) odpowiada Zestawowi 2.

Dlaczego pozostałe zestawy są błędne?

  • Zestaw 1: wskazywałby niezgodne przypisanie lub odwrócenie stanów, np. aktywację niewłaściwego wejścia w danym położeniu.
  • Zestaw 3: zwykle odpowiada sytuacji, w której oba wejścia mają ten sam stan w różnych położeniach (brak rozróżnienia krańcówek), co sugeruje błąd montażu, okablowania lub typu czujnika.
  • Zestaw 4: odpowiada przypadkom fizycznie podejrzanym (np. jednoczesna aktywacja obu czujników lub brak aktywacji obu), co w typowym układzie dwóch krańcówek skrajnych położeń świadczy o błędzie ustawienia lub podłączeń.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdzaj, które oznaczenie czujnika jest przy którym położeniu (wsunięte/wysunięte) i do jakiego wejścia PLC jest przypisane. Dopiero potem dopasuj właściwy wiersz tabeli.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej oznacza to, że czujnik jest aktywny, czyli wykrywa obiekt (metalowy znacznik/tłoczysko) i podaje sygnał na wejście sterownika. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle przyjmuje się: aktywny = 1, nieaktywny = 0, chyba że podano inaczej.
Trzeba odczytać to ze schematu: czujnik zamontowany przy końcu siłownika odpowiadającym pozycji wsuniętej jest krańcówką "wsunięte", a czujnik po drugiej stronie – "wysunięte". Dodatkowo pomocne są oznaczenia B1/B2 i przypisanie do wejść (np. I2, I3).
Bo dla położenia wsuniętego aktywuje się tylko czujnik przy tej krańcówce (np. B1), a drugi czujnik (np. B2 przy wysunięciu) pozostaje nieaktywny. Wtedy wejście od B1 (I2) ma 1, a wejście od B2 (I3) ma 0.
W typowym układzie dwóch czujników skrajnych położeń siłownika dwustronnego działania – nie. Jednoczesne "1" sugeruje błąd: złe ustawienie czujników, zbyt szeroką strefę detekcji, błędny element wykrywany lub pomyłkę w okablowaniu/wejściach.
Najprościej przejść w PLC w tryb podglądu online i obserwować stany wejść. Następnie doprowadzić siłownik do położenia wsuniętego i wysuniętego (np. serwisowo) i sprawdzić, czy zmienia się tylko właściwe wejście: wsunięte → I2=1, wysunięte → I3=1.
Najczęstsze to: zamiana czujników miejscami (B1 zamontowany przy wysunięciu, B2 przy wsunięciu), zamiana przewodów na listwie wejść PLC (I2↔I3) albo użycie innego typu wyjścia czujnika (np. logika ujemna) bez uwzględnienia tego w diagnostyce.
Zawór 5/2 to rozdzielacz kierunku przepływu dla siłownika dwustronnego działania, zwykle sterowany dwiema cewkami. Sam zawór nie generuje stanów I2/I3, ale decyduje o ruchu tłoczyska, a więc pośrednio o tym, który czujnik położenia zostanie aktywowany.
NO (normalnie otwarty) zmienia stan na aktywny po wykryciu obiektu, a NC (normalnie zamknięty) działa "odwrotnie". Jeśli w zadaniu przyjęto aktywny=1, to użycie czujnika o przeciwnej logice bez uwzględnienia tego może spowodować błędną interpretację stanów I2/I3.
Kluczowe jest przypisanie: który czujnik jest przy położeniu wsuniętym/wysuniętym oraz do jakiego wejścia PLC jest podłączony (np. B1→I2, B2→I3). Dopiero na tej podstawie odczytuje się, jaki zestaw stanów odpowiada poprawnej pracy układu.
Ćwicz czytanie schematów (pneumatyczny + elektryczny) i zamienianie ich na proste zależności: "pozycja A → wejście X=1". Warto też rozwiązywać zadania, gdzie występują typowe pułapki: zamiana I2/I3, odwrócona logika NO/NC oraz założenie, że oba czujniki mogą być aktywne naraz.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 45% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Poprawny montaż oznacza, że w położeniu wsuniętym tłoczyska aktywny jest czujnik B1 podłączony do I2 (I2=1, I3=0), a w położeniu wysuniętym aktywny jest B2 podłączony do I3 (I2=0, I3=1)."

Źródła:

  • IEC 61131-2:2017, Programmable controllers – Part 2: Equipment requirements and tests (wymagania dla sygnałów/układów wejść-wyjść PLC)
  • Festo Didactic, "Pneumatics – Basic Level (TP101)", rozdziały o siłownikach dwustronnego działania i czujnikach położenia (wydanie zgodne z materiałami dydaktycznymi Festo Didactic)
  • Siemens, "SIMATIC S7-1200 Programmable Controller System Manual" (sekcje dotyczące wejść cyfrowych i diagnostyki stanów sygnałów w PLC; dokumentacja producenta)

Materiały:

  • Podręczniki i kursy podstaw pneumatyki (siłowniki, zawory 5/2, krańcówki)
  • Materiały dydaktyczne z podstaw PLC: wejścia/wyjścia cyfrowe, diagnostyka online
  • Instrukcje producentów czujników indukcyjnych (NO/NC, PNP/NPN, sygnalizacja LED)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego