Osnowa robocza (pomiarowa) ma umożliwić jednoznaczne nawiązanie pomiaru oraz kontrolę dokładności. W rejonie cieków wodnych kluczowe są ograniczenia terenowe: brzegi bywają niestabilne, dostęp bywa utrudniony, a lokalizacja punktów "w wodzie" jest zwykle niepraktyczna i nietrwała. Dlatego przy doborze konstrukcji osnowy ocenia się przede wszystkim możliwość trwałej stabilizacji punktów, widoczność celów oraz geometrię zapewniającą kontrolę.
W praktyce w terenie liniowym (pas wzdłuż koryta, wały, umocnienia brzegowe) preferuje się takie układy osnowy, które da się rozmieścić na dostępnych fragmentach brzegu lub w pasie technologicznym, zachowując możliwość pomiaru elementów po obu stronach cieku. Konstrukcja "niestosowana" w takim środowisku to ta, która z definicji opiera się na punktach w miejscach, gdzie stabilizacja jest krótkotrwała (grunt nawodniony, osuwiska, strefa zalewowa) albo wymaga geometrii nieosiągalnej w wąskim korytarzu terenowym.
Pozostałe propozycje (te, które mogą być stosowane) zwykle mają jedną wspólną cechę: pozwalają zakładać punkty na stabilnym podłożu, zapewniają sensowne kąty/odległości do obserwacji i umożliwiają kontrolę (np. przez nadliczbowe obserwacje lub powiązania). W nauce do egzaminu warto zapamiętać zasadę: dobór konstrukcji osnowy wynika z geometrii obiektu i możliwości stabilizacji, a nie z "preferencji" metody. Jeśli konstrukcja wymagałaby punktów w korycie cieku albo w strefie regularnie podmywanej, w typowych pracach geodezyjnych uznaje się ją za niepraktyczną.
