KWALIFIKACJA BUD18 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 28.
Podaj wartości współrzędnych geodezyjnych narożnika 4 budynku przedstawionego na rysunku, usytuowanego równolegle do kierunku północy, jeżeli wartości współrzędnych punktu 2 wynoszą X2 = 250,00 m, Y2 = 250,00 m.
Ilustracja przedstawia prostokątny plan budynku, który jest częścią zadania egzaminacyjnego dla technika geodety.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Budynek jest równoległy do kierunku północy, więc jego boki są zgodne z osiami układu współrzędnych.
Aby wyznaczyć narożnik 4, do współrzędnych punktu 2 dodaje się (z odpowiednimi znakami) przyrosty ΔX i ΔY odczytane z rysunku. Daje to X4=247,00 m oraz Y4=242,00 m.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach tego typu punkt 2 ma znane współrzędne, a położenie narożnika 4 wynika z geometrii obiektu na rysunku. Kluczowa informacja brzmi: budynek jest usytuowany równolegle do kierunku północy. Oznacza to, że jego krawędzie są równoległe do osi układu (jedna para boków przebiega w kierunku północ–południe, druga wschód–zachód). Dzięki temu przejście z punktu 2 do punktu 4 można opisać prostymi przyrostami współrzędnych ΔX i ΔY.

Metoda:

  • Odczytaj z rysunku przesunięcie w kierunku osi X (ΔX) oraz w kierunku osi Y (ΔY) między punktem 2 a punktem 4 (bez rozkładania na składowe ukośne, bo boki są równoległe do osi).
  • Ustal znaki przyrostów: jeśli punkt 4 leży "na południe" od punktu 2, to odpowiednia współrzędna związana z kierunkiem północ–południe maleje; jeśli leży "na zachód"/"na wschód", to odpowiednio maleje lub rośnie druga współrzędna.
  • Oblicz: X4=X2+ΔX oraz Y4=Y2+ΔY.

Dla danych z zadania: X2=250,00 m i Y2=250,00 m, a z rysunku wynikają przyrosty prowadzące do wartości X4=247,00 m oraz Y4=242,00 m (czyli odpowiednio spadek o 3,00 m i o 8,00 m względem punktu 2).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 242,00; 250,00 – zmienia tylko jedną współrzędną, co zwykle nie odpowiada przejściu do przeciwległego narożnika w rzucie prostokątnym, gdy potrzeba przesunięć w obu osiach.
  • 250,00; 258,00 – sugeruje brak zmiany X i wzrost Y, czyli ruch wzdłuż jednej osi w "górę", niezgodny z położeniem narożnika 4 wynikającym z rysunku.
  • 250,00; 247,00 – ponownie brak zmiany X i niewielka zmiana Y, co odpowiadałoby innemu narożnikowi lub innemu kierunkowi przejścia.

Wskazówka egzaminacyjna: zanim policzysz, naszkicuj strzałki ΔX i ΔY od punktu 2 do punktu 4 i dopiero potem podstawiaj liczby. Najczęstszy błąd to pomylenie znaków (dodawanie zamiast odejmowania) lub zamiana osi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stosuje się przyrosty współrzędnych: X = X0 + ΔX oraz Y = Y0 + ΔY. Najpierw odczytuje się z rysunku/oblicza ΔX i ΔY, potem ustala znaki (czy współrzędna ma rosnąć czy maleć), a na końcu wykonuje dodawanie/odejmowanie.
Bo oznacza, że boki budynku są zgodne z osiami układu współrzędnych (bez skosu). Dzięki temu przejście między narożnikami opisuje się prostymi zmianami ΔX i ΔY, bez liczenia składowych z trygonometrii. To upraszcza obliczenia i ogranicza liczbę możliwych pomyłek.
To różnice współrzędnych między punktami: ΔX = XB − XA i ΔY = YB − YA. Informują, o ile metrów trzeba "przesunąć się" wzdłuż osi X i osi Y, aby przejść z punktu A do punktu B. Znaki mówią o kierunku przesunięcia.
Najpierw określ kierunek ruchu na szkicu: czy idziesz na północ/południe oraz wschód/zachód. Dopiero potem przypisz znaki do ΔX i ΔY zgodnie z tym, czy dana współrzędna rośnie czy maleje. Dobra praktyka: zapisz ΔX i ΔY osobno, zanim wykonasz obliczenia końcowe.
Nie zawsze. Zależy to od przyjętej konwencji w zadaniu i opisu osi na rysunku. W geodezji często spotyka się X jako kierunek północny (N), ale na niektórych rysunkach oś może być opisana inaczej. Na egzaminie trzeba kierować się oznaczeniami osi i strzałką północy na rysunku.
Najczęściej: (1) zamiana osi X i Y, (2) zły znak przyrostu (dodanie zamiast odjęcia), (3) odczyt złego wymiaru z rysunku (np. z innej krawędzi), (4) nieuwzględnienie, że narożnik leży w innym "ćwiartce" względem punktu odniesienia.
Zrób kontrolę zdroworozsądkową: porównaj, czy X i Y zmieniają się w oczekiwanych kierunkach (np. narożnik "na południe" powinien mieć mniejszą współrzędną osi północ–południe). Sprawdź też, czy różnice |X4−X2| i |Y4−Y2| odpowiadają wymiarom z rysunku.
Gdy obiekt lub odcinek nie jest równoległy do osi układu (np. jest obrócony o pewien kąt), albo gdy przejście między punktami odbywa się po kierunku zadanym azymutem/kątem. Wtedy długość trzeba rozłożyć na składowe: ΔX i ΔY wynikające z funkcji trygonometrycznych.
Należy zwrócić uwagę na opis jednostek i skalę rysunku. Jeśli wymiary są podane liczbowo przy krawędziach, zwykle są to metry z dokładnością do centymetrów. Gdy wymiary trzeba odczytać ze skali, najpierw mierzysz na rysunku, potem przeliczasz przez skalę, pilnując jednostek.
Ćwicz schemat: punkt znany → odczyt ΔX/ΔY → znaki → obliczenia → kontrola logiczna. Rozwiązuj zadania z różnymi orientacjami obiektów (równoległe do osi i obrócone). Trenuj też czytanie rysunków: identyfikację narożników, kierunku północy i poprawne przypisanie wymiarów.
info

Statystycznie 48% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że daje to X4=247,00 m oraz Y4=242,00 m.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z geodezji inżynieryjnej dotyczące obliczeń współrzędnych i różnic współrzędnych
  • Zbiory zadań egzaminacyjnych dla kwalifikacji z pomiarów sytuacyjnych i realizacyjnych (temat: obliczenia ΔX/ΔY)
  • Materiały dydaktyczne dotyczące orientacji układów współrzędnych i interpretacji szkiców/rysunków sytuacyjnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego