KWALIFIKACJA HAN1 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 31.
Którą kwotę reszty otrzyma klient, jeżeli zakupił towary przedstawione w tabeli i zapłacił za nie banknotem 20 zł?
Ilustracja przedstawia tabelę zatytułowaną "Wykaz towarów kupionych przez klienta".
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby obliczyć resztę, trzeba najpierw zsumować wartości wszystkich towarów z tabeli (z uwzględnieniem ilości, jeśli podano), a następnie odjąć tę sumę od 20 zł.
Jeżeli łączna kwota zakupów wynosi 9,50 zł, to reszta to 20,00 − 9,50 = 10,50 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach kasowych zawsze obowiązuje ta sama zasada: reszta = kwota wpłacona − kwota należna. Dlatego pierwszy krok to poprawne wyznaczenie kwoty należnej za zakupy z tabeli.

Krok 1: oblicz wartość zakupów
Odczytaj z tabeli ceny (oraz ewentualne ilości). Jeśli przy towarach występuje ilość i cena jednostkowa, najpierw liczysz wartość pozycji (ilość × cena), a dopiero potem sumujesz wszystkie pozycje. Suma wszystkich pozycji daje łączną kwotę do zapłaty. W tym zadaniu łączna kwota zakupów wynosi 9,50 zł.

Krok 2: oblicz resztę
Klient płaci banknotem 20 zł, czyli 20,00 zł. Wykonujesz odejmowanie liczb dziesiętnych:
20,00 zł − 9,50 zł = 10,50 zł. To jest kwota, którą należy wydać jako resztę.

Dlaczego pozostałe wartości są błędne?

  • 9,50 zł – to typowy skutek pomylenia pojęć: jest to kwota zakupów (należność), a nie reszta.
  • 9,00 zł – często wynika z błędnego odczytania części groszowej (np. zgubienie 0,50 zł) albo z zaokrągleń w trakcie dodawania.
  • 11,00 zł – to efekt błędu rachunkowego w odejmowaniu (np. odjęcie niepełnej sumy albo przestawienie cyfr w części dziesiętnej).

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu reszty zrób szybki "test kontrolny": dodaj resztę do kwoty zakupów. Jeśli wynik daje dokładnie 20,00 zł, obliczenie jest spójne.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Użyj wzoru: reszta = kwota wpłacona − kwota do zapłaty. Najpierw policz łączną wartość zakupów, a potem odejmij ją od 20,00 zł. Zawsze zapisuj grosze jako część dziesiętną (np. 50 gr = 0,50 zł).
Najpierw policz wartość każdej pozycji: ilość × cena jednostkowa. Dopiero potem zsumuj wartości wszystkich pozycji. To częsty punkt, w którym uczniowie popełniają błąd, bo dodają same ceny jednostkowe bez uwzględniania ilości.
Zapis 20,00 zł ułatwia odejmowanie z groszami i zmniejsza ryzyko pomyłki w części dziesiętnej. Dzięki temu łatwiej kontrolować, czy wynik ma poprawną liczbę groszy (np. 10,50 zamiast 10,5 lub 1050).
Zrób kontrolę: kwota zakupów + reszta = kwota wpłacona. Jeśli suma daje dokładnie 20,00 zł, wynik jest spójny. Ta metoda jest bardzo praktyczna przy kasie, bo działa niezależnie od liczby pozycji na paragonie.
Nie warto. Zaokrąglanie często daje różnicę 0,01–0,50 zł i prowadzi do błędnej odpowiedzi. Na egzaminie przyjmuj wartości dokładnie takie, jak w tabeli, i licz na liczbach dziesiętnych z groszami (dwa miejsca po przecinku).
Najczęściej: pominięcie jednej pozycji z tabeli, błędne przeniesienie "pożyczki" w odejmowaniu, oraz mylenie 0,50 z 50. Pomaga zapis w kolumnie (zł pod zł, gr pod gr) albo konsekwentny zapis dziesiętny.
To oznacza, że kwota wpłacona wynosi 20,00 zł (gotówka). Twoim zadaniem jest policzyć resztę, czyli ile trzeba oddać klientowi po odjęciu wartości zakupów od 20,00 zł.
Idź wiersz po wierszu: policz wartość pozycji (jeśli jest ilość), dopisz wynik obok i dopiero wtedy dodawaj. Możesz też dodać "znacznik kontroli" (np. podkreślenie) przy każdej zsumowanej pozycji, aby niczego nie pominąć.
Nie, jeśli klient płaci dokładnie 20 zł. Reszta jest zawsze mniejsza albo równa kwocie wpłaconej, bo wynika z odejmowania. Gdyby wyszło więcej niż 20 zł, oznacza to błąd w obliczeniu sumy zakupów albo w samym odejmowaniu.
Ćwicz trzy elementy: sumowanie koszyka (tabele, ilości), odejmowanie z groszami oraz kontrolę wyniku (suma + reszta). Warto robić krótkie serie zadań z różnymi nominałami i zapisem 0,xx zł.
info

Około 71% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Źródła:

  • Khan Academy (PL) – "Dodawanie i odejmowanie liczb dziesiętnych" (materiał edukacyjny), https://pl.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-decimals (dostęp: 2026-03-02)
  • Narodowy Bank Polski – "Banknoty i monety" (nominały i zapis wartości pieniężnych), https://nbp.pl/banknoty-i-monety/ (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL) – "Liczby dziesiętne" (zapis dziesiętny i część ułamkowa), https://pl.wikipedia.org/wiki/U%C5%82amek_dziesi%C4%99tny (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Materiały szkolne z arytmetyki finansowej (zł i gr) dla kształcenia zawodowego
  • Ćwiczenia z obsługi kasy fiskalnej i symulacje sprzedaży (zadania na resztę)
  • Kursy/lekcje online z dodawania i odejmowania liczb dziesiętnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego