KWALIFIKACJA PGF4 + PGF5 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 14.
Którą maszynę drukującą o najmniejszym formacie należy użyć, aby w ciągu 10-godzinnej zmiany wydrukować 100 000 szt. plakatów formatu A3?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Minimalna wydajność to 100 000 ÷ 10 h = 10 000 odb./h. Spośród opcji warunek wydajności spełniają tylko maszyny z co najmniej 10 000 odb./h, a ponieważ pytanie wymaga najmniejszego formatu dla plakatu A3, właściwa jest maszyna ćwierćformatowa 10 000 odb./h.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach z planowania produkcji druku trzeba połączyć dwa kryteria: wydajność (czy zdążymy w czasie) oraz możliwości formatowe (czy urządzenie fizycznie obsłuży format pracy).

Krok 1: obliczenie minimalnej wymaganej wydajności
Wymagany nakład to 100 000 odbitek w 10 godzin. Minimalna wydajność wynosi więc: 100 000 ÷ 10 = 10 000 odbitek/h. Każda propozycja poniżej tej wartości nie pozwoli wykonać zlecenia w jednej zmianie.

Krok 2: zastosowanie warunku "najmniejszego formatu"
W pytaniu chodzi nie tylko o to, by "dało się" wydrukować, ale by wybrać maszynę o najmniejszym formacie, która spełni wymagania. Dla plakatów A3 wystarczająca jest maszyna ćwierćformatowa, o ile ma odpowiednią wydajność.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź "Ćwierćformatową o wydajności 10 000 odbitek na godzinę."
Spełnia jednocześnie oba warunki: osiąga dokładnie minimalną wymaganą wydajność 10 000 odb./h oraz jest najmniejszym formatem maszyny spośród wariantów, które tę wydajność zapewniają.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne

  • "Półformatową o wydajności 10 000 odbitek na godzinę." – wydajność jest wystarczająca, ale format maszyny jest większy niż wymagany, więc nie spełnia kryterium "najmniejszego formatu".
  • "Pełnoformatową o wydajności 12 000 odbitek na godzinę." – również ma wystarczającą wydajność, jednak jest jeszcze większa (i zwykle droższa w eksploatacji), więc odpada przy warunku minimalnego formatu.
  • "Ćwierćformatową o wydajności 8 000 odbitek na godzinę." – format jest właściwy, ale wydajność jest zbyt mała: 8 000 × 10 h = 80 000 odbitek, czyli zlecenie nie zostanie wykonane w jednej zmianie.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw licz minimalną wydajność (nakład/czas), a dopiero potem wybieraj rozwiązanie spełniające dodatkowe kryteria (np. najmniejszy format). Dzięki temu unikasz wyboru "na oko".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Minimalną wydajność liczysz jako nakład ÷ czas. Np. 100 000 odbitek w 10 h daje 100 000/10 = 10 000 odb./h. Potem porównujesz wynik z parametrem w odpowiedziach i odrzucasz opcje poniżej wymaganej wartości.
W takich zadaniach "odbitka" to zwykle jeden gotowy wydruk produktu (np. jeden plakat). Typowy błąd to mylenie odbitki z arkuszem, na którym mogą się mieścić mniejsze użytki. W tym typie pytań przyjmuj: 1 odbitka = 1 sztuka wyrobu.
Bo pytanie często ma dodatkowe kryterium, np. najmniejszy format lub minimalny koszt/zużycie. Maszyna większa i szybsza może być nieuzasadniona technologicznie i ekonomicznie. Na egzaminie czytaj uważnie ograniczenia, nie tylko liczby odb./h.
To podział odnoszący się do maksymalnego formatu arkusza, jaki maszyna może przyjąć. Ogólnie: pełnoformatowe obsługują największe arkusze, półformatowe średnie, a ćwierćformatowe mniejsze. W praktyce dobiera się maszynę tak, by format pracy pasował do formatu produktu.
Zawsze, gdy w treści podano format produktu (np. plakat A3/A2) lub pojawiają się nazwy typu "półformatowa/ćwierćformatowa". Sama wydajność nie wystarczy, jeśli maszyna nie obsłuży danego formatu. Najpierw policz wydajność, potem sprawdź, czy format maszyny jest wystarczający.
Tak, maszyna o większym maksymalnym formacie zwykle może drukować formaty mniejsze, bo mieszczą się na arkuszu. Jednak jeśli pytanie wymaga wyboru najmniejszego formatu, to mimo poprawności technologicznej półformatowa może być uznana za zbyt "dużą" względem kryterium zadania.
Policz łączną produkcję: wydajność (odb./h) × czas (h). Jeśli wynik jest mniejszy od nakładu, nie zdążysz. Jeśli jest równy lub większy, warunek czasu jest spełniony. Dopiero potem wybieraj opcję spełniającą dodatkowe wymagania (np. format).
Bo łatwo popełnić błąd jednostek: np. porównać 10 000 odb./h do 10 godzin "na oko" bez przeliczeń. Prawidłowo łączysz jednostki tylko w dwóch operacjach: nakład ÷ czas (daje odb./h) albo wydajność × czas (daje odbitki). To zabezpiecza przed pomyłką.
Najczęściej: (1) wybór maszyny po nazwie ("pełnoformatowa brzmi najlepiej"), (2) pominięcie kryterium "najmniejszego formatu", (3) mylenie odbitki z arkuszem, (4) złe przeliczenie 10-godzinnej zmiany. Pomaga zapis: nakład/czas = min. odb./h.
Ćwicz krótkie schematy: min. wydajność = nakład ÷ czas oraz produkcja = wydajność × czas. Rób zadania z różnymi czasami zmian i nakładami. Dodatkowo powtórz nazewnictwo formatów maszyn i formatów papieru, bo pytania łączą rachunek z technologią.
info

Statystycznie 49% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Minimalna wydajność to 100 000 ÷ 10 h = 10 000 odb./h."

Źródła:

  • ISO.org – ISO 216 Paper sizes (A series) – https://www.iso.org/standard/36631.html (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (pl) – Format papieru (seria A, wymiary A2/A3) – https://pl.wikipedia.org/wiki/Format_papieru (dostęp: 2026-03-01)
  • PrintWiki – Sheetfed Press Sizes (podział formatów maszyn arkuszowych) – https://printwiki.org/Sheetfed_Press_Sizes (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z planowania produkcji poligraficznej (wydajność, czasy wykonania)
  • Tablice/opracowania dot. formatów papieru serii A (ISO 216) i powiązanych rozmiarów
  • Opracowania branżowe o podziale maszyn na pełno-, pół- i ćwierćformatowe

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego