Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA BUD18 - CZERWIEC 2023



PYTANIE NR 18.
Którą miarę oznaczono strzałkami na przedstawionym fragmencie szkicu polowego z pomiaru szczegółów sytuacyjnych metodą ortogonalną?
Ilustracja przedstawia fragment szkicu polowego z pomiaru szczegółów sytuacyjnych metodą ortogonalną, co jest związane z
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W metodzie ortogonalnej (domiarów prostokątnych) położenie szczegółu opisuje się dwiema miarami:
odciętą (miarą bieżącą) mierzona wzdłuż linii bazowej oraz rzędną (domiarem) mierzona prostopadle do tej linii. Strzałki wskazują miarę wzdłuż bazy, czyli odciętą.

Pełne wyjaśnienie:

W pomiarze szczegółów sytuacyjnych metodą ortogonalną (zwaną też metodą domiarów prostokątnych) położenie punktu/szczegółu względem linii bazowej opisuje się standardowo dwiema prostopadłymi składowymi.

  • Odcięta (często nazywana miarą bieżącą) to odległość mierzona wzdłuż linii bazowej od przyjętego początku (np. stanowiska, początku taśmy, punktu osnowy) do miejsca, z którego odkłada się prostopadły domiar do szczegółu.
  • Rzędna (czyli domiar) to odległość mierzona prostopadle do linii bazowej, od bazy do mierzonego szczegółu terenowego.

Jeżeli na szkicu polowym strzałki wskazują odcinek biegnący wzdłuż bazy (równolegle do niej), to oznaczona jest właśnie miara bieżąca (odcięta). To ona "odmierza" kolejne położenia przekrojów/prostopadłych domiarów.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Domiar (rzędna) dotyczy odcinka prostopadłego do bazy; na szkicu byłby pokazany jako "odskok" od linii bazowej do szczegółu, a nie jako odcinek wzdłuż bazy.
  • Czołowa (czołówka) bywa używana w innych konwencjach szkicu jako miara odniesiona do "czoła"/frontu obiektu, nie jest podstawową parą współrzędnych w klasycznym zapisie metody ortogonalnej względem linii bazowej.
  • Przeciwprostokątna (podpórka) sugeruje miarę ukośną (trójkąt prostokątny), a metoda ortogonalna opiera się na rozkładzie na składową wzdłużną (odcięta) i poprzeczną (rzędna), bez konieczności zapisu przeciwprostokątnej.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal, czy strzałki są równoległe do bazy czy prostopadłe. Równoległe → odcięta (bieżąca). Prostopadłe → rzędna (domiar).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest metoda ortogonalna w pomiarach sytuacyjnych?
Metoda ortogonalna (domiary prostokątne) polega na wyznaczaniu położenia szczegółu przez dwie prostopadłe miary względem linii bazowej: odciętą wzdłuż bazy oraz rzędną jako domiar prostopadły do bazy. Jest często stosowana przy pomiarze szczegółów blisko linii pomiarowej.
Co oznacza odcięta (miara bieżąca) na szkicu polowym?
Odcięta, zwana miarą bieżącą, to odległość mierzona wzdłuż linii bazowej od punktu początkowego do miejsca, z którego wykonuje się prostopadły domiar do szczegółu. Na szkicu zwykle jest rysowana jako odcinek równoległy do bazy.
Co oznacza rzędna (domiar) w metodzie ortogonalnej?
Rzędna to domiar odkładany prostopadle do linii bazowej od bazy do mierzonego szczegółu terenowego (np. narożnika, krawężnika). To druga miara, która razem z odciętą jednoznacznie lokalizuje punkt w tej metodzie.
Jak rozpoznać na szkicu, czy strzałki wskazują odciętą czy rzędną?
Najpierw porównaj kierunek strzałek z linią bazową. Jeśli strzałki biegną równolegle do bazy, zwykle oznaczają odciętą (miarę bieżącą). Jeśli są prostopadłe do bazy i "odchodzą" od niej do szczegółu, oznaczają rzędną (domiar).
Dlaczego w metodzie ortogonalnej nie podaje się przeciwprostokątnej?
W klasycznym zapisie domiarów prostokątnych położenie punktu opisuje się składowymi prostopadłymi (odcięta i rzędna). Podawanie przeciwprostokątnej byłoby miarą ukośną, która nie jest potrzebna do rekonstrukcji punktu i utrudnia kontrolę prostopadłości oraz zapisu na szkicu.
Czy odcięta i miara bieżąca to zawsze to samo?
W praktyce szkolnej i egzaminacyjnej te terminy są często używane zamiennie dla miary odkładanej wzdłuż linii bazowej. Warto jednak czytać kontekst zadania: "bieżąca" podkreśla, że to kolejne odległości wzdłuż bazy, a "odcięta" wskazuje rolę składowej w układzie ortogonalnym.
Jakie błędy najczęściej popełnia się przy opisie domiarów na szkicu polowym?
Typowe pomyłki to: zamiana odciętej z rzędną, brak jednoznacznego zaznaczenia linii bazowej, nieopisanie kierunku domiaru (lewo/prawo), pomijanie punktu odniesienia dla odciętej oraz nieczytelne strzałki. Na egzaminie liczy się spójny, jednoznaczny zapis.
Kiedy metoda ortogonalna jest dobrym wyborem w terenie?
Metoda ortogonalna sprawdza się, gdy szczegóły leżą blisko linii bazowej i można łatwo odkładać prostopadłe domiary (np. krawędzie jezdni, ogrodzenia, narożniki budynków). Jest szybka i czytelna na szkicu, ale wymaga utrzymania prostopadłości domiaru.
Jak powiązać szkic polowy z późniejszym opracowaniem wyników pomiaru?
Szkic jest "mapą logiczną" obserwacji: pokazuje bazę, punkty i przypisane im miary (odcięte i domiary). W opracowaniu wyniki przelicza się na współrzędne i kontroluje kompletność danych. Czytelny szkic ułatwia wykrycie braków, np. braku jednej z dwóch miar dla punktu.
Jak przygotować się do pytań o szkic polowy na egzaminie technika geodety?
Ćwicz rozpoznawanie elementów szkicu: baza, kierunek miar, symbole szczegółów oraz pary miar (odcięta + rzędna). Rozwiązuj zadania z interpretacją oznaczeń i opisuj własne szkice po krótkich ćwiczeniach terenowych. Na egzaminie pomaga zasada: wzdłuż bazy = odcięta, prostopadle = domiar.
info

Statystycznie 51% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że strzałki wskazują miarę wzdłuż bazy, czyli odciętą.

Materiały:

  • Skrypty i podręczniki z geodezji I stopnia: pomiary sytuacyjne i szkic polowy (działy o domiarach prostokątnych)
  • Materiały dydaktyczne szkół/CKZ do kwalifikacji BUD.18 dotyczące metod pomiaru szczegółów
  • Zestawy przykładowych szkiców polowych z opisem miar: odcięta, rzędna, czołówka, podpórka
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego