KWALIFIKACJA MEC9 - PAŹDZIERNIK 2013

PYTANIE NR 27.
Którą obrabiarkę i narzędzie należy zastosować do wykonania rowka wpustowego w piaście koła przedstawionego na rysunku?
Ilustracja przedstawia rysunek techniczny elementu mechanicznego, prawdopodobnie piasty koła, z zaznaczonym rowkiem
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rowek wpustowy wykonany wewnątrz piasty (w otworze) typowo wykonuje się przez dłutowanie.
Dłutownica z nożem dłutownicy pozwala na kształtowanie rowka ruchem posuwisto-zwrotnym narzędzia. Toczenie i wytaczanie nie służą do wykonywania rowków wpustowych, a frezowanie wymaga innej technologii i oprzyrządowania.

Pełne wyjaśnienie:

Rowek wpustowy w piaście koła jest rowkiem wewnętrznym, wykonywanym w otworze piasty tak, aby współpracował z wpustem i rowkiem na wale. Dla takiej geometrii bardzo typową i klasyczną metodą jest dłutowanie, czyli obróbka narzędziem wykonującym ruch posuwisto-zwrotny. Dlatego poprawnym doborem jest "Dłutownicę i nóż dłutownicy."

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "Tokarkę i nóż wytaczak." – tokarka służy głównie do obróbki powierzchni obrotowych. Wytaczak pozwala powiększać/kształtować otwory (średnice, stożki), ale nie wykonuje typowego rowka wpustowego o przekroju prostokątnym wzdłuż osi otworu.
  • "Frezarkę pionową i frez palcowy." – frez palcowy jest używany do rowków, kieszeni i płaszczyzn, ale wykonanie rowka wpustowego w otworze piasty jest technologicznie trudniejsze: wymaga odpowiedniego zamocowania, ustawienia i dostępu narzędzia do wnętrza oraz często specjalnych rozwiązań. W praktyce w wielu zadaniach egzaminacyjnych dla rowka w piaście wskazuje się dłutowanie jako właściwą operację.
  • "Frezarkę poziomą i frez tarczowy." – frez tarczowy bywa stosowany do rowków zewnętrznych i nacięć, jednak sam dobór (pozioma + tarczowy) bardziej kojarzy się z obróbką rowków na elementach dostępnych z zewnątrz. Dla rowka wewnętrznego w piaście najczęściej przewiduje się dłutownicę.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal, gdzie jest rowek (wewnątrz otworu czy na zewnątrz na wale). Rowek wewnętrzny w piaście w klasycznym ujęciu technologii to sygnał, że właściwą operacją jest dłutowanie (lub przeciąganie w produkcji seryjnej, jeśli byłoby podane w opcjach).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rowek wpustowy w piaście to nacięcie wykonane w otworze piasty, w które wchodzi wpust. Umożliwia przenoszenie momentu obrotowego między wałem a piastą oraz ustala ich wzajemne położenie kątowe.
Najczęściej stosuje się dłutownicę, bo pozwala wykonać rowek wewnętrzny ruchem posuwisto-zwrotnym noża. Ta metoda jest typowa dla piast, kół, sprzęgieł i innych elementów z otworem.
Wytaczanie na tokarce służy głównie do obróbki średnicy i kształtu otworu (np. powiększania, wygładzania). Rowek wpustowy ma inną geometrię (nacięcie o określonym profilu) i zwykle wymaga operacji takich jak dłutowanie lub przeciąganie.
Może w pewnych przypadkach, ale wykonanie rowka w otworze piasty jest trudniejsze technologicznie i wymaga odpowiedniego zamocowania oraz dostępu narzędzia. W typowych zadaniach egzaminacyjnych dla rowka w piaście właściwą odpowiedzią jest dłutowanie.
Frez tarczowy jest często kojarzony z nacinaniem rowków i szczelin na powierzchniach dostępnych z zewnątrz, np. w elementach płaskich lub na wałkach w odpowiednim ustawieniu. Dla rowka wewnątrz piasty częściej wybiera się proces dłutowania lub przeciągania.
Rowek w piaście jest pokazany w otworze elementu (wewnątrz), zwykle jako wybranie wzdłuż osi otworu. Rowek na wale byłby nacięciem na zewnętrznej powierzchni walca. Kluczowe jest, czy nacięcie dotyczy średnicy wewnętrznej czy zewnętrznej.
Na dłutownicy pracuje nóż dłutownicy (nóż do dłutowania). Ma geometrię dostosowaną do skrawania ruchem posuwisto-zwrotnym i umożliwia stopniowe kształtowanie rowka do wymaganego wymiaru oraz kształtu.
Typowe błędy to wybór tokarki "bo element jest okrągły" albo wybór frezarki "bo robi rowki", bez sprawdzenia, czy rowek jest wewnętrzny. Częsty jest też automatyzm: kojarzenie rowka wyłącznie z frezem, mimo że w piaście częstsze jest dłutowanie.
Technologicznie przeciąganie jest bardzo dobrą metodą wykonywania rowków wpustowych wewnętrznych, zwłaszcza w produkcji seryjnej. Jednak w tym pytaniu nie ma takiej opcji odpowiedzi, więc należy wybrać typową metodę z podanych: dłutownicę i nóż dłutownicy.
Ćwicz rozpoznawanie operacji po geometrii: powierzchnie obrotowe → tokarka, płaszczyzny/rowki zewnętrzne → frezarka, rowki wewnętrzne w piastach → dłutownica/przeciągarka. Pomaga też przegląd kart technologicznych i typowych przykładów z rysunków wykonawczych.
info

Około 52% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Rowek wpustowy wykonany wewnątrz piasty (w otworze) typowo wykonuje się przez dłutowanie.Dłutownica z nożem dłutownicy pozwala na kształtowanie rowka ruchem posuwisto-zwrotnym narzędzia."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z zakresu obróbki skrawaniem (rozdziały: dłutowanie, frezowanie, toczenie)
  • Materiały dydaktyczne o połączeniach wpustowych i sposobach wykonywania rowków
  • Instrukcje stanowiskowe i karty technologiczne z zakładu (jeśli dostępne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego