KWALIFIKACJA ROL5 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 29.
Która operacja gospodarcza nie powoduje zmiany ogólnej sumy bilansowej?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Operacja "Zakupiono za gotówkę materiały, które przyjęto do magazynu" nie zmienia sumy bilansowej, bo jest to zamiana jednego składnika aktywów na inny:
spada gotówka, rosną zapasy materiałów. Pozostałe operacje zmniejszają jednocześnie aktywa i pasywa (spłata zobowiązań), więc suma bilansowa ulega zmianie.

Pełne wyjaśnienie:

Suma bilansowa to łączna wartość aktywów, równa łącznej wartości pasywów. Przy analizie operacji gospodarczych kluczowe jest rozróżnienie:

  • operacji strukturalnych (zmieniają tylko strukturę aktywów lub pasywów, ale nie zmieniają sumy bilansowej),
  • operacji wzrostowych/spadkowych (powodują zmianę sumy bilansowej).

Odpowiedź "Zakupiono za gotówkę materiały, które przyjęto do magazynu" jest poprawna, ponieważ po stronie aktywów zachodzi przesunięcie: maleją środki pieniężne w kasie, a rosną zapasy materiałów w magazynie. Łączna wartość aktywów pozostaje taka sama (tylko inne pozycje mają inne wartości), a pasywa nie zmieniają się. To klasyczny przykład operacji, która nie zmienia ogólnej sumy bilansowej.

Odpowiedź "Zapłacono gotówką zobowiązanie wobec pracownika" oznacza spłatę zobowiązania. Zmniejszają się aktywa (gotówka) i jednocześnie zmniejszają się pasywa (zobowiązania). Ponieważ obie strony bilansu maleją, suma bilansowa spada.

Odpowiedź "Spłacono kredyt ze środków na rachunku bieżącym" działa analogicznie: zmniejszają się aktywa (środki pieniężne na rachunku) oraz pasywa (zobowiązanie kredytowe). Skutek to zmniejszenie sumy bilansowej.

Odpowiedź "Wpłacono pożyczkę na rachunek bankowy" w typowym ujęciu oznacza otrzymanie środków z pożyczki: rosną aktywa (rachunek bankowy) i rosną pasywa (zobowiązanie z tytułu pożyczki). To powoduje wzrost sumy bilansowej.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy operacja jest tylko przesunięciem wewnątrz aktywów/pasywów (wtedy suma zwykle bez zmian), czy też zwiększa/zmniejsza jednocześnie aktywa i pasywa (wtedy suma się zmienia).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To znaczy, że po zaksięgowaniu operacji łączna wartość aktywów (i równocześnie pasywów) pozostaje taka sama. Zmienia się tylko struktura bilansu, np. zmniejsza się gotówka, a rosną zapasy materiałów.
Sprawdź, czy zmiany zachodzą wyłącznie w obrębie aktywów albo wyłącznie w obrębie pasywów. Jeśli jeden składnik aktywów maleje, a inny rośnie o tę samą kwotę, suma bilansowa zwykle się nie zmienia.
Bo to wymiana aktywów: pieniądz (kasa) zamienia się na zapas (materiały w magazynie). Aktywa ogółem pozostają na tym samym poziomie, a pasywa się nie zmieniają, więc suma bilansowa jest stała.
Tak. Maleją aktywa (gotówka) i jednocześnie maleją pasywa (zobowiązania). Skoro obie strony bilansu spadają, to łączna suma bilansowa również się zmniejsza.
Najczęściej wtedy, gdy rosną aktywa i rosną pasywa (np. otrzymanie pożyczki na rachunek bankowy) albo rosną aktywa i rośnie kapitał własny. W takich przypadkach bilans "powiększa się" po obu stronach.
Zawsze wtedy, gdy faktycznie spłacasz część zobowiązania kredytowego. Maleją środki na rachunku (aktywa) oraz zobowiązanie wobec banku (pasywa), więc suma bilansowa spada o wartość spłaty.
Skupienie się tylko na tym, że "ubywa gotówki" albo "ubywa na rachunku", bez sprawdzenia, co dzieje się po drugiej stronie zapisu. W rachunkowości zawsze analizuj równocześnie aktywa i pasywa.
Typowe przykłady to: zapasy, gdy płacisz gotówką; środki trwałe, gdy płacisz przelewem; należności, gdy sprzedajesz z odroczonym terminem płatności. Wtedy suma aktywów może pozostać bez zmian, ale struktura się zmienia.
Zwykle tak, jeśli pożyczka wpływa na rachunek lub do kasy: rosną środki pieniężne (aktywa) i rośnie zobowiązanie z tytułu pożyczki (pasywa). Wyjątkiem byłyby rozliczenia kompensacyjne, ale to wymagałoby dodatkowych danych w treści zadania.
Warto tworzyć tabelę "Aktywa/Pasywa" i przy każdej operacji dopisywać: co rośnie, co maleje. Po kilku seriach zadań zaczniesz automatycznie rozpoznawać: przesunięcie w aktywach (bez zmiany sumy), spłatę zobowiązań (spadek sumy) i finansowanie obce (wzrost sumy).
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 44% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Operacja "Zakupiono za gotówkę materiały, które przyjęto do magazynu" nie zmienia sumy bilansowej, bo jest to zamiana jednego składnika aktywów na inny:spada gotówka, rosną zapasy materiałów."

Źródła:

  • Januszewski A., Podstawy rachunkowości finansowej, rozdział: Bilans i operacje bilansowe, Wydawnictwo Ekonomik (publikacja podręcznikowa; wymaga dostępu do egzemplarza)
  • Gabrusewicz W. (red.), Podstawy rachunkowości, część: Bilans i wpływ operacji gospodarczych na aktywa i pasywa, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne (publikacja podręcznikowa; wymaga dostępu do egzemplarza)

Materiały:

  • Podręcznik do podstaw rachunkowości finansowej (rozdziały: bilans, aktywa/pasywa, operacje bilansowe)
  • Zbiór zadań z rachunkowości: klasyfikacja operacji wpływających i nie wpływających na sumę bilansową
  • Materiały CKE/OKE: przykładowe arkusze i zadania z EKA.7 z działu bilans i operacje gospodarcze

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego