KWALIFIKACJA MED11 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 16.
Która orteza odtwarza przeciwstawność w kciuku przywiedzionym?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Szyna naparstkowa Stacka dotyczy zwykle unieruchomienia stawu DIP (np. palec młotkowaty), a nie odtwarzania przeciwstawności kciuka.

Pełne wyjaśnienie:
Przeciwstawność kciuka to złożony ruch umożliwiający kontakt opuszki kciuka z opuszkami pozostałych palców. Biomechanicznie obejmuje m.in. odwiedzenie i rotację I kości śródręcza oraz odpowiednie ustawienie w stawach kciuka. W praktyce ortotycznej orteza "odtwarzająca przeciwstawność" ma za zadanie tak ustawić i podeprzeć kciuk, aby ułatwić funkcjonalny chwyt (np. chwyt szczypcowy) i ograniczyć utrwalanie ustawienia przywiedzeniowego. Nie posiadam tej informacji, aby w sposób w pełni zweryfikowany (na podstawie przytoczalnego źródła) opisać wszystkie wymienione w pytaniu konstrukcje eponimiczne oraz ich dokładne wskazania. Takie eponimy bywają omawiane w wyspecjalizowanych atlasach ortez ręki, skryptach dydaktycznych lub materiałach branżowych. Można jednak wskazać, dlaczego część odpowiedzi nie pasuje do treści pytania:
  • Odpowiedź "Szyna naparstkowa Stacka." jest kojarzona z unieruchomieniem końcowego stawu palca (DIP) w wyproście, typowo w problemach takich jak palec młotkowaty. Nie jest to rozwiązanie ukierunkowane na przeciwstawność kciuka.
  • Pozostałe odpowiedzi odnoszą się do konstrukcji nazwanych nazwiskami, których rozróżnienie wymaga znajomości konkretnych typów szyn stosowanych w obrębie ręki.

Na egzaminie warto analizować: (1) czy orteza dotyczy kciuka czy palców długich, (2) jaki staw i jaki kierunek ruchu ma wspierać/ograniczać, (3) czy jest to stabilizacja statyczna czy rozwiązanie czynnościowe. Takie podejście zmniejsza ryzyko pomyłki przy pytaniach opartych o eponimy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przeciwstawność kciuka to zdolność ustawienia kciuka tak, aby opuszka mogła dotknąć opuszek pozostałych palców. Wymaga współpracy kilku stawów kciuka i umożliwia precyzyjny chwyt, np. szczypcowy. Jej zaburzenie często obniża sprawność ręki.
Przywiedzenie kciuka zmniejsza "rozwarcie" dłoni i ogranicza kontakt kciuka z palcami. W efekcie trudniej wykonać chwyt szczypcowy i manipulację małymi przedmiotami. Często rośnie też kompensacja w nadgarstku i pozostałych palcach.
Typowo dąży się do ustawienia kciuka w takim położeniu, które ułatwia kontakt opuszki kciuka z palcami, czyli z elementami odwiedzenia i odpowiedniej rotacji oraz stabilizacji. Dokładne ustawienie zależy od rozpoznania i tolerancji pacjenta.
Najczęściej szyna naparstkowa Stacka jest kojarzona z unieruchomieniem końcowego stawu palca (DIP) w wyproście, np. w palcu młotkowatym. Dlatego zwykle nie jest to pierwsze skojarzenie z ortezą odtwarzającą przeciwstawność kciuka.
Sprawdź, czy opis (lub nazwa) odnosi się do kciuka i jego stawów (CMC/MCP) czy do palców długich (np. DIP/PIP). W pytaniach o przeciwstawność kluczowe jest, aby orteza wpływała na pozycję I kości śródręcza i ustawienie kciuka względem dłoni.
Typowe są: wybór "znanej" nazwy bez analizy funkcji, mylenie ortez palców z ortezami kciuka oraz zgadywanie na podstawie brzmienia. Pomaga powiązanie nazwy z obszarem działania: kciuk (opozycja) vs palce (np. DIP w wyproście).
Stosuje się je, gdy trzeba poprawić ustawienie kciuka i ułatwić chwyt oraz czynności dnia codziennego, np. przy osłabieniu mięśni, dolegliwościach bólowych lub w deformacjach. Dobór zależy od celu: stabilizacja, odciążenie, korekcja lub wsparcie funkcji.
Najważniejsze są: przyczyna problemu (uraz, przeciążenie, deformacja), zakres ruchu i ból, stabilność stawów kciuka, siła chwytu oraz potrzeby funkcjonalne (praca, samoobsługa). W praktyce technik ortopeda ocenia też tolerancję materiału i dopasowanie.
Nie zawsze. W zależności od celu może to być orteza stabilizująca (statyczna) ustawienie kciuka w pozycji funkcjonalnej albo rozwiązanie bardziej czynnościowe. Decyzja zależy od tego, czy trzeba przede wszystkim utrzymać pozycję, czy aktywnie wspomagać ruch.
Skuteczne jest łączenie nazwy z funkcją i obszarem działania: kciuk vs palce, który staw, jaki ruch. Pomaga też praca na zdjęciach/rysunkach ortez, fiszki oraz krótkie opisy "do czego służy" zamiast samego zapamiętywania eponimu.
info

Statystycznie 64% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Szyna naparstkowa Stacka dotyczy zwykle unieruchomienia stawu DIP (np. palec młotkowaty), a nie odtwarzania przeciwstawności kciuka."

Materiały:

  • Atlas ortotyki kończyny górnej (materiały szkolne/branżowe)
  • Skrypty z pracowni ortopedycznej dotyczące ortez ręki i kciuka
  • Podręczniki/kompendia biomechaniki ręki (zakres: funkcja kciuka, chwyt)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego