KWALIFIKACJA MED11 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 29.
U pacjenta po przebytym udarze mózgu należy za pomocą ortezy AFO wspomagać pracę stopy w obrębie mięśni
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Orteza AFO u pacjentów po udarze jest typowo stosowana przy opadaniu stopy, aby ułatwić unoszenie przodostopia w fazie przenoszenia i zmniejszyć ryzyko potknięcia.
Dlatego wspomaga pracę mięśni odpowiedzialnych za zgięcie grzbietowe, a nie przywodzenie/odwodzenie ani zgięcie podeszwowe.

Pełne wyjaśnienie:

U pacjenta po udarze mózgu często występuje niedowład i zaburzenie kontroli ruchu w kończynie dolnej. Jednym z typowych problemów jest opadanie stopy, czyli niewystarczające uniesienie przodostopia podczas fazy przenoszenia w chodzie. Skutkuje to "zahaczaniem" palcami o podłoże, kompensacjami (np. nadmiernym unoszeniem uda) oraz większym ryzykiem potknięcia i upadku.

Orteza typu AFO (ankle-foot orthosis) ma za zadanie mechanicznie wspierać ustawienie stopy i stawu skokowego tak, aby ułatwić wykonanie ruchu zgięcia grzbietowego lub przynajmniej zapobiegać nadmiernemu opadaniu przodostopia. Z tego powodu właściwą odpowiedzią są zginacze grzbietowe (mięśnie wykonujące unoszenie przodostopia).

Odpowiedź "zginaczy podeszwowych" jest błędna, ponieważ zgięcie podeszwowe odpowiada m.in. za odepchnięcie i ustawienie "w dół", a problem kliniczny w opadaniu stopy dotyczy zwykle niedostatecznego uniesienia przodostopia. Odpowiedzi "przywodzicieli" i "odwodzicieli" są błędne, bo odnoszą się do ruchów w innych płaszczyznach i nie opisują podstawowej funkcji, którą AFO najczęściej wspiera w kontekście poudarowym (kontrola w płaszczyźnie strzałkowej: grzbietowe–podeszwowe).

W praktyce egzaminacyjnej warto skojarzyć: AFO + udar + opadanie stopy → wsparcie unoszenia przodostopia → zgięcie grzbietowe. To pozwala szybko odróżnić kierunek ruchu od pozostałych, pozornie "anatomicznych" odpowiedzi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Orteza AFO to zaopatrzenie obejmujące stopę i staw skokowy, które stabilizuje ustawienie i wspiera kontrolę ruchu. Po udarze bywa stosowana szczególnie przy opadaniu stopy, aby ułatwić unoszenie przodostopia w chodzie i zmniejszyć ryzyko potknięcia.
W opadaniu stopy problemem jest niedostateczne uniesienie przodostopia w fazie przenoszenia. Wsparcie zgięcia grzbietowego pomaga utrzymać palce wyżej nad podłożem, poprawia płynność chodu i ogranicza kompensacje, które mogą zwiększać zmęczenie oraz ryzyko upadku.
Zgięcie grzbietowe wykonują mięśnie określane jako zginacze grzbietowe (dorsyfleksory), których funkcją jest unoszenie przodostopia ku górze. W kontekście doboru AFO ważne jest rozumienie funkcji ruchu, a nie tylko zapamiętanie nazw mięśni.
AFO przede wszystkim ustawia i kontroluje stopę oraz staw skokowy mechanicznie, ograniczając niepożądane ustawienia. Może pośrednio ułatwiać aktywację wzorca ruchu w terapii, ale nie jest "treningiem siłowym" samym w sobie. Efekt zależy od typu ortezy i programu rehabilitacji.
Najprościej skojarzyć kierunek: grzbietowe to ruch "palce do góry" (ku goleni), a podeszwowe to ruch "palce w dół" (jak stanięcie na palcach). W zadaniach o opadaniu stopy zwykle szuka się wsparcia ruchu "do góry".
Przywodzenie i odwodzenie dotyczą innych składowych ruchu i innych płaszczyzn niż typowy problem opadania stopy. Takie odpowiedzi byłyby bardziej adekwatne w pytaniach o kontrolę ustawienia przodostopia w płaszczyźnie czołowej/poprzecznej, a nie o unoszenie przodostopia w chodzie.
Najczęściej obserwuje się zahaczanie palcami o podłoże w fazie przenoszenia, skracanie kroku, kompensacyjne unoszenie kolana lub biodra oraz niepewność chodu. Pacjent może też ustawiać stopę w niekorzystnym położeniu, co zwiększa ryzyko potknięć i przeciążeń.
Częsty błąd to automatyczne wybieranie "zginaczy podeszwowych", bo kojarzą się z chodem i "siłą". Inny błąd to mylenie kierunków ruchu (grzbietowe/podeszwowe) albo wybór przywodzenia/odwodzenia, gdy zdający nie rozpoznaje, że pytanie dotyczy głównie unoszenia przodostopia.
Nie. AFO może być stosowana w różnych sytuacjach klinicznych, w których występuje niewystarczająca kontrola stawu skokowego i stopy, np. w opadaniu stopy z innych przyczyn neurologicznych lub po urazach. W pytaniach egzaminacyjnych kluczowe jest jednak powiązanie wskazania z funkcją, którą orteza wspiera.
Ucz się funkcjonalnie: łącz problem kliniczny (np. opadanie stopy) z ruchem (zgięcie grzbietowe) i celem ortezy (stabilizacja i ułatwienie chodu). Pomaga też powtarzanie płaszczyzn ruchu oraz typowych kompensacji w chodzie.
info

Około 52% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Źródła:

  • Physiopedia – "Ankle Foot Orthosis (AFO)" (opis wskazań m.in. foot drop i cel funkcjonalny), https://www.physio-pedia.com/Ankle_Foot_Orthosis_(AFO) - dostęp 2026-03-04
  • MSD Manuals (Professional) – hasło "Foot Drop" (postępowanie wspomagające, w tym ortezy stabilizujące i wspierające unoszenie przodostopia), https://www.msdmanuals.com/professional/ - wyszukiwanie: "foot drop orthosis" - dostęp 2026-03-04
  • Cleveland Clinic – "Foot Drop" (leczenie obejmujące brace/orthotic wspierające ustawienie stopy), https://my.clevelandclinic.org/health/symptoms/ - wyszukiwanie: "foot drop brace" - dostęp 2026-03-04

Materiały:

  • Podręczniki z biomechaniki i anatomii funkcjonalnej kończyny dolnej (rozdziały: staw skokowy, stopa, płaszczyzny ruchu)
  • Materiały dydaktyczne z zaopatrzenia ortotycznego: ortezy stawu skokowego i stopy (AFO) – wskazania i cele funkcjonalne
  • Opracowania rehabilitacyjne dotyczące chodu po udarze i problemu opadania stopy

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego