KWALIFIKACJA DRM6 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 6.
Którą smarność powinna mieć masa papiernicza przeznaczona do produkcji papieru gazetowego?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stopień mielenia (smarność) w °SR opisuje zdolność masy do odwadniania i wynikające z tego własności papieru. Dla papieru gazetowego stosuje się zakres pośredni: zbyt niski °SR daje słabą wytrzymałość, a zbyt wysoki pogarsza odwadnianie i utrudnia pracę maszyny papierniczej.

Pełne wyjaśnienie:

Smarność (stopień mielenia) masy papierniczej wyrażona w °SR (Schopper-Riegler) jest praktycznym wskaźnikiem tego, jak masa będzie się odwadniać oraz jak ukształtuje się struktura arkusza (stopień rozwłóknienia, fibrilacja, tworzenie wiązań między włóknami).

Dla papieru gazetowego dobiera się zwykle umiarkowany stopień mielenia. Ma on zapewnić kompromis między:

  • wystarczającą wytrzymałością (masa zbyt "surowa"/słabo zmielona daje gorsze wiązanie włókien),
  • sprawnym odwadnianiem na sicie i stabilną pracą maszyny papierniczej (masa zbyt mocno zmielona gorzej oddaje wodę, co może ograniczać prędkość, zwiększać zużycie energii suszenia i powodować problemy technologiczne).

Dlatego poprawny jest zakres 55–60 °SR, który odpowiada typowemu, pośredniemu poziomowi przygotowania masy dla papieru gazetowego.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • 25–30 °SR oraz 13–16 °SR to wartości bardzo niskie (masa relatywnie łatwo się odwadnia, ale zwykle kosztem tworzenia wiązań i własności wytrzymałościowych arkusza), co nie odpowiada typowym wymaganiom dla gazetówki.
  • 75–85 °SR to wartość bardzo wysoka (masa silnie zmielona, wolniej się odwadnia), co jest niekorzystne w produkcji papieru gazetowego ze względu na wydajność odwadniania i ekonomię procesu.

Wskazówka egzaminacyjna: przy pytaniach o °SR zawsze łącz w głowie: wyższe °SR → trudniejsze odwadnianie, a następnie dopasuj do gatunku papieru (gazetowy wymaga kompromisu, nie skrajności).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Smarność (stopień mielenia) w skali °SR opisuje, jak masa papiernicza odwadnia się w warunkach pomiaru. W praktyce pomaga ocenić, czy masa jest "surowa" (niskie °SR) czy mocno zmielona (wysokie °SR) i jak to wpłynie na przebieg formowania wstęgi oraz własności papieru.
Im wyższy stopień mielenia (wyższe °SR), tym masa zwykle trudniej oddaje wodę, co może pogorszyć odwadnianie na sicie i zwiększyć obciążenie pras oraz suszarni. Niższe °SR zwykle sprzyja szybszemu odwadnianiu, ale może pogarszać własności wytrzymałościowe arkusza.
Papier gazetowy wymaga kompromisu: musi mieć wystarczającą wytrzymałość, ale proces ma być wydajny. Zbyt wysokie °SR oznacza masę mocno zmieloną, wolno odwadniającą się, co utrudnia utrzymanie prędkości produkcji i zwiększa koszty. Dlatego unika się skrajnie wysokich zakresów.
Przy zbyt niskim °SR włókna są słabiej przygotowane do tworzenia wiązań w arkuszu (mniej fibrilacji i kontaktów między włóknami). Arkusz może mieć gorszą spójność i wytrzymałość. Dla papieru gazetowego, mimo nacisku na ekonomikę, nie można zejść zbyt nisko, bo rośnie ryzyko problemów jakościowych.
Najczęstsze błędy to: (1) automatyczne uznawanie, że wyższe °SR jest zawsze korzystne, (2) wybór skrajnych zakresów bez odniesienia do gatunku papieru, (3) mylenie °SR z innymi wskaźnikami odwadniania lub właściwościami gotowego papieru. Warto kojarzyć °SR z odwadnianiem procesu.
Zapis 55–60 °SR oznacza docelowy, kontrolowany zakres stopnia mielenia masy. W praktyce jest to parametr, do którego dąży się przez dobór nastaw urządzeń przygotowania masy (np. intensywności mielenia) i kontrolę laboratoryjną. Utrzymanie zakresu stabilizuje odwadnianie i własności arkusza.
Stopień mielenia °SR mierzy się w kontroli międzyoperacyjnej: po rozwłóknianiu/mieleniu, przed podaniem masy na maszynę papierniczą oraz po zmianach surowca lub nastaw. Pomiar pomaga szybko ocenić, czy masa będzie się prawidłowo formować i odwadniać oraz czy potrzebne są korekty procesu.
Zbyt wysokie °SR zwykle oznacza gorsze odwadnianie, więc więcej wody trafia do kolejnych sekcji i do suszenia. To może podnieść zużycie energii (np. pary w suszarni) i ograniczyć wydajność. Dodatkowo samo intensywne mielenie jest energochłonne, więc skrajnie wysokie °SR bywa nieekonomiczne.
°SR dotyczy masy i jej odwadniania (etap przygotowania i mokrej części procesu). Gramatura i wilgotność dotyczą zwykle papieru jako wyrobu lub wstęgi na określonym etapie. Na egzaminie szukaj słów: "masa papiernicza", "mielenie", "odwadnianie", "°SR" – to kieruje do stopnia mielenia.
Ucz się przez porównywanie gatunków papieru: jakie mają wymagania jakościowe i jakie konsekwencje ma mielenie dla odwadniania. Zrób tabelę: gatunek papieru → typowe oczekiwania (wytrzymałość/odwadnianie) → "raczej nisko/pośrednio/wysoko" w °SR. Potem dopiero zapamiętuj liczby.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 44% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że stopień mielenia (smarność) w °SR opisuje zdolność masy do odwadniania i wynikające z tego własności papieru.

Źródła:

  • PN-EN ISO 5267-1: (aktualne wydanie) Celuloza — Oznaczanie stopnia zmielenia — Część 1: Metoda Schoppera-Rieglera (°SR).

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z przygotowania masy papierniczej (mielenie, rozwłóknianie, odwadnianie)
  • Materiały szkolne/branżowe o produkcji papieru gazetowego i wpływie mielenia na własności papieru
  • Normy opisujące metody oznaczania stopnia mielenia (°SR) oraz podstawy metrologii w papiernictwie

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego