KWALIFIKACJA MED8 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 17.
Którą tętnicę zaznaczono strzałką na obrazie MR?
Ilustracja przedstawia obraz MR (rezonansu magnetycznego) ukazujący układ naczyniowy w okolicy jamy brzusznej.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź "Krezkową górną." jest właściwa, gdy strzałka wskazuje naczynie odchodzące od przedniej ściany aorty brzusznej poniżej pnia trzewnego i kierujące się do krezki jelita cienkiego. Tętnica krezkowa dolna odchodzi niżej, a tętnice nerkowe biegną poprzecznie do nerek; tętnica śledzionowa jest gałęzią pnia trzewnego.

Pełne wyjaśnienie:

W badaniach MR (w tym MR angiografii) duże tętnice jamy brzusznej identyfikuje się przede wszystkim po miejscu odejścia od aorty oraz po kierunku przebiegu i relacji do narządów.

"Krezkową górną." wybiera się wtedy, gdy zaznaczone naczynie:

  • odchodzi od przedniej ściany aorty brzusznej,
  • zwykle znajduje się poniżej pnia trzewnego,
  • kieruje się ku dołowi i do przodu w stronę krezki, zaopatrując m.in. jelito cienkie i część jelita grubego.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe w typowym obrazie anatomicznym:

  • "Nerkową lewą." – tętnice nerkowe odchodzą bocznie od aorty na poziomie nerek i biegną bardziej poprzecznie w kierunku wnęki nerki. Ich przebieg i lokalizacja w przekroju zwykle różnią się od tętnic krezkowych.
  • "Śledzionową." – tętnica śledzionowa jest gałęzią układu trzewnego (związana z pniem trzewnym) i biegnie kręto wzdłuż górnego brzegu trzustki w kierunku śledziony, a nie jako przednia gałąź aorty ku dołowi.
  • "Krezkową dolną." – odchodzi od aorty niżej niż tętnica krezkowa górna (bardziej kaudalnie) i kieruje się do okrężnicy zstępującej oraz esicy; w obrazie MR jej odejście jest zwykle zauważalne w dolniejszej części jamy brzusznej.

Wskazówka egzaminacyjna: przy pytaniach "strzałka na MR" najpierw zlokalizuj aortę, następnie sprawdź poziom odejścia naczynia (wyżej/niżej) i kierunek biegu (do nerek bocznie, do krezki ku dołowi, do śledziony ku lewej górze).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej identyfikuje się ją jako naczynie odchodzące od przedniej ściany aorty brzusznej poniżej pnia trzewnego, biegnące ku dołowi do krezki. Pomaga porównanie jej poziomu z odejściem tętnic nerkowych oraz ocena kierunku przebiegu w kolejnych warstwach.
Kluczowy jest poziom odejścia od aorty: tętnica krezkowa dolna odchodzi niżej (bardziej kaudalnie) i zwykle jest cieńsza. Jej przebieg wiąże się z unaczynieniem dalszej części jelita grubego, więc na przekrojach "pojawia się" w niższych partiach jamy brzusznej.
Pomyłka wynika z podobieństwa: wszystkie są gałęziami aorty brzusznej i na pojedynczej warstwie mogą wyglądać podobnie. Różni je jednak kierunek: tętnice nerkowe biegną bocznie do wnęk nerek, a tętnica krezkowa górna zwykle schodzi ku dołowi do krezki.
Tętnica śledzionowa zazwyczaj biegnie kręto w lewą stronę, w kierunku śledziony, często wzdłuż górnego brzegu trzustki. Nie jest to typowa "przednia gałąź" aorty schodząca ku dołowi, dlatego jej rozpoznanie opiera się na relacji do pnia trzewnego i trzustki.
Wykonuje się ją m.in. przy podejrzeniu zwężeń, tętniaków, zakrzepicy, ocenie przed zabiegami naczyniowymi lub operacjami oraz w diagnostyce niektórych przyczyn bólu brzucha. Dla technika ważne jest właściwe pozycjonowanie, dobór sekwencji i ocena jakości uwidocznienia naczyń.
Pomaga analiza poziomu: pień trzewny zwykle odchodzi wyżej i szybko dzieli się na gałęzie (m.in. wątrobową i śledzionową). Tętnica krezkowa górna odchodzi nieco niżej i biegnie dalej ku dołowi bez natychmiastowej typowej trifurkacji widocznej jak w pniu trzewnym.
Zwykle nie. Najpewniej ocenia się naczynie śledząc je w kilku kolejnych przekrojach (scrollowanie) i patrząc na odejście od aorty oraz na to, dokąd naczynie zmierza. Pojedynczy obraz może wprowadzać w błąd przez efekt przekroju, części objętości i podobieństwo średnic.
Najczęstsze błędy to: nieuwzględnienie orientacji obrazu (prawo/lewo), ocenianie tylko jednego przekroju bez śledzenia naczynia, ignorowanie poziomu odejścia od aorty oraz wybór odpowiedzi "z pamięci" zamiast sprawdzenia relacji do narządów (nerki, trzustka, jelita).
Pomocne są relacje do aorty, trzustki i krezki jelita cienkiego. W praktyce szuka się aorty, następnie ocenia odgałęzienie ku przodowi i do dołu oraz to, że dalszy przebieg "wchodzi" w obszar krezki. Dodatkowo można porównać poziom z wnękami nerek.
Najlepiej ćwiczyć na atlasach przekrojowych i zestawach przypadków: najpierw opanuj aortę i pień trzewny, potem tętnice krezkowe i nerkowe. Ucz się metodą "poziom + kierunek + relacja do narządu" oraz trenuj śledzenie naczynia w serii warstw, nie na pojedynczym obrazie.
info

Statystycznie 30% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Według specjalistów z branży: "Odpowiedź "Krezkową górną." jest właściwa, gdy strzałka wskazuje naczynie odchodzące od przedniej ściany aorty brzusznej poniżej pnia trzewnego i kierujące się do krezki jelita cienkiego."

Źródła:

  • Radiopaedia.org, hasło: "Superior mesenteric artery" (opis anatomii i przebiegu), https://radiopaedia.org/articles/superior-mesenteric-artery (dostęp: 2026-02-27)
  • Radiopaedia.org, hasło: "Inferior mesenteric artery" (miejsce odejścia i przebieg), https://radiopaedia.org/articles/inferior-mesenteric-artery (dostęp: 2026-02-27)
  • Radiopaedia.org, hasło: "Renal artery" (anatomia tętnic nerkowych), https://radiopaedia.org/articles/renal-artery (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Atlas anatomii człowieka (dział: naczynia jamy brzusznej)
  • Materiały dydaktyczne z anatomii radiologicznej/MR jamy brzusznej
  • Ćwiczenia z przekrojów poprzecznych (CT/MR) na platformach edukacyjnych/atlasach przekrojowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego