KWALIFIKACJA BUD18 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 4.
Która wartość odczytana z wyświetlacza tachimetru elektronicznego dotyczy przewyższenia?
Ilustracja przedstawia wycinek z ekranu tachimetru elektronicznego, który jest używany w geodezji.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przewyższenie to różnica wysokości między dwoma punktami i w tachimetrze jest prezentowane jako wartość w metrach odpowiadająca ΔH/dH (a nie kątom czy numerom pól). Spośród podanych opcji przewyższeniu odpowiada wskazanie 1,842 m, czyli wartość różnicy wysokości odczytana z ekranu instrumentu.

Pełne wyjaśnienie:

Przewyższenie w geodezji oznacza różnicę wysokości pomiędzy dwoma punktami (np. stanowiskiem instrumentu i punktem celowym albo dwoma punktami terenowymi, zależnie od metody i sposobu prezentacji danych przez tachimetr).

Na wyświetlaczu tachimetru elektronicznego pojawia się wiele wielkości: kąty poziome i pionowe, odległości (skośna/pozioma), a także parametry wysokościowe. Wartość dotycząca przewyższenia jest wielkością wysokościową i ma jednostkę metra, ponieważ opisuje różnicę wysokości, a nie kąt lub identyfikator.

Odpowiedź "1,842 m" jest poprawna, ponieważ jest to wartość w metrach odpowiadająca przewyższeniu (różnicy wysokości) prezentowanemu przez tachimetr w odpowiednim polu ekranu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne:

  • "2/4" nie jest typową postacią zapisu przewyższenia na tachimetrze; wygląda jak oznaczenie pola/strony ekranu lub wskaźnik trybu, a nie wynik pomiaru wysokościowego.
  • "1" bez jednostki i kontekstu nie identyfikuje przewyższenia; w instrumentach takie wartości mogą być numerem menu, kodem, liczbą porządkową albo elementem ustawień.
  • "5,767 m" jest co prawda w metrach, ale w tym pytaniu nie odpowiada przewyższeniu wskazanemu na ekranie; może dotyczyć innej wielkości mierzonej w metrach (np. odległości lub innego parametru wysokościowego), dlatego nie należy wybierać jej wyłącznie na podstawie jednostki.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze rozróżniaj, czy tachimetr pokazuje różnicę wysokości (ΔH/dH), czy wysokość punktu (H), oraz czy dana liczba jest wynikiem pomiaru, czy elementem interfejsu (numer strony, kod, wskaźnik).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przewyższenie to różnica wysokości między dwoma punktami. Może być dodatnie lub ujemne zależnie od tego, czy punkt celowy leży wyżej czy niżej. W praktyce jest to podstawowa wielkość w pomiarach wysokościowych i przy wyznaczaniu spadków.
Najczęściej trzeba odszukać na ekranie pole opisane jako ΔH lub dH (różnica wysokości). Wartość przewyższenia ma jednostkę m, ale kluczowe jest oznaczenie pola, bo w metrach mogą być też odległości lub inne parametry.
Tachimetr pokazuje w metrach również odległość skośną, odległość poziomą, czasem wysokość punktu lub inne wielkości pochodne. Dlatego nie wolno wybierać odpowiedzi tylko po jednostce – trzeba sprawdzić, czy dana liczba jest opisana jako różnica wysokości.
W zależności od producenta i trybu pomiaru można spotkać skróty typu ΔH, dH lub opis "Height diff.". Ważne jest, że oznaczają one różnicę wysokości, a nie wysokość absolutną (H) ani kąt pionowy (V).
Tak. Jeśli punkt celowy znajduje się niżej od punktu odniesienia (np. stanowiska lub punktu bazowego w obliczeniach instrumentu), tachimetr może wyświetlić przewyższenie z minusem. Znak zależy od przyjętej konwencji w danym trybie pracy.
Przewyższenie to różnica wysokości między dwoma punktami. Wysokość punktu (rzędna) to wartość wysokości w przyjętym układzie odniesienia. Na ekranie mogą występować oba parametry, dlatego trzeba uważnie czytać oznaczenia pól.
Typowe pomyłki to: wybór liczby w metrach, która jest odległością, a nie ΔH; ignorowanie znaku plus/minus; mylenie wysokości (H) z różnicą wysokości (ΔH); oraz odczyt z niewłaściwej strony/zakładki ekranu w menu pomiarowym.
Przewyższenie jest kluczowe przy pomiarach wysokościowych, przy opracowaniu rzędnych, kontroli robót ziemnych, tyczeniu niwelet i spadków oraz przy sprawdzaniu zgodności realizacji z projektem. To jedna z podstaw interpretacji danych z tachimetru.
Nie zawsze. W wielu trybach tachimetr wyznacza różnicę wysokości na podstawie pomiaru kąta pionowego i odległości oraz wprowadzonych danych (np. wysokości instrumentu i pryzmatu). W zadaniach egzaminacyjnych często sprawdza się jednak samą umiejętność poprawnego odczytu.
Ćwicz rozpoznawanie wielkości na przykładowych ekranach: kąty, odległości i parametry wysokościowe. Zwracaj uwagę na skróty typu ΔH/dH i na jednostki. Pomaga też praca na realnym instrumencie lub symulatorze oraz rozwiązywanie arkuszy z podobnymi pytaniami.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 57% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Przewyższenie to różnica wysokości między dwoma punktami i w tachimetrze jest prezentowane jako wartość w metrach odpowiadająca ΔH/dH (a nie kątom czy numerom pól)."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z tachimetrii i obsługi tachimetru w zakresie BUD.18 (interpretacja wskazań)
  • Instrukcje użytkownika konkretnego modelu tachimetru używanego na zajęciach (opisy pól ekranu i symboli)
  • Zadania ćwiczeniowe: rozpoznawanie wielkości (S, Hz, V, H, ΔH) na przykładowych ekranach instrumentów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego