KWALIFIKACJA ELM2 + ELM5 - CZERWIEC 2011

PYTANIE NR 26.
Która wartość zapisana w kodzie szesnastkowym odpowiada liczbie binarnej 01101101
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby zamienić 01101101 na zapis szesnastkowy, dzielimy liczbę binarną na tetrady:
0110 oraz 1101. Tetrada 0110 to 6, a 1101 to 13, czyli D. Razem daje to 6D w systemie szesnastkowym.

Pełne wyjaśnienie:

W systemie szesnastkowym (hex) jedna cyfra odpowiada dokładnie 4 bitom zapisu binarnego. Dlatego najszybciej wykonuje się konwersję, grupując bity w tetrady (po 4) i zamieniając każdą tetradę na jedną cyfrę 0–9 lub literę A–F.

Dla liczby binarnej 01101101 wykonujemy podział na dwie tetrady:

  • 0110
  • 1101

Następnie mapujemy każdą tetradę:

  • 0110 w binarnym oznacza wartość 6 (bo 0·8 + 1·4 + 1·2 + 0·1 = 6), więc w hex jest to cyfra 6.
  • 1101 w binarnym oznacza wartość 13 (1·8 + 1·4 + 0·2 + 1·1 = 13). W zapisie szesnastkowym wartości 10–15 zapisuje się literami A–F, więc 13 to D.

Po złożeniu dwóch cyfr otrzymujemy 6D. To typowy zapis spotykany w elektronice i informatyce, np. w debugerach, rejestrach, maskach bitowych i dokumentacji układów cyfrowych.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne? Dają one inne wartości w hex, czyli odpowiadają innym wzorcom bitów. Błąd zwykle wynika z niewłaściwego podziału na tetrady, pomylenia kolejności bitów albo z nieznajomości mapowania 10–15 na litery A–F.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najszybciej stosuje się grupowanie bitów po 4 (tetrady). Każda tetrada to jedna cyfra hex: 0000=0, 0001=1, …, 1001=9, 1010=A, 1011=B, 1100=C, 1101=D, 1110=E, 1111=F. Potem zapisujesz wynik jako kolejne cyfry.
W hex jedna cyfra może mieć 16 wartości (0–15). Po wykorzystaniu cyfr 0–9 brakuje znaków dla 10–15, więc przyjęto litery: A=10, B=11, C=12, D=13, E=14, F=15. To standard ułatwiający krótki zapis danych binarnych.
Tetrada (czasem mówi się "czwórka bitów") to grupa 4 kolejnych bitów. W konwersji na hex tetrady są kluczowe, bo dokładnie odpowiadają pojedynczym cyfrom szesnastkowym. Dzięki temu nie trzeba przeliczać całej liczby na dziesiętny.
Dzielisz zapis na tetrady: 0110 1101. Następnie 0110 to 6, a 1101 to 13, czyli D. Wynik: 6D. To podejście jest najpewniejsze na egzaminie, bo minimalizuje ryzyko pomyłki w obliczeniach.
Jeśli liczba binarna nie ma liczby bitów będącej wielokrotnością 4, dopisuje się zera z lewej strony, aby domknąć tetradę (nie zmienia to wartości). W przykładzie 01101101 ma 8 bitów, więc już jest wielokrotnością 4 i nic nie trzeba dopisywać.
Najczęściej: (1) złe grupowanie bitów (np. od niewłaściwej strony), (2) zgubienie zera wiodącego podczas przepisywania, (3) pomylenie mapowania liter (np. D z E), (4) przeliczanie przez dziesiętny i błąd rachunkowy. Najbezpieczniej trzymać się tetrad.
Zapis hex jest powszechny przy pracy z rejestrami, adresami i danymi w układach cyfrowych. Debugery, dokumentacje mikrokontrolerów i analizatory logiczne często pokazują wartości jako 0x.., bo jest to krótsze niż binarny, a jednocześnie łatwo wraca się do bitów.
Każdą cyfrę hex zamieniasz na 4 bity: 6 → 0110, D(13) → 1101. Po złączeniu dostajesz 01101101. To dobra metoda kontroli na egzaminie: konwersja w obie strony powinna dać ten sam zapis binarny.
Można, ale jest to wolniejsze i bardziej podatne na pomyłki. Najpierw liczysz wartość dziesiętną (sumujesz wagi bitów), a potem zamieniasz na hex. Na egzaminie zwykle szybciej i bezpieczniej jest użyć tetrad, bo 4 bity to od razu jedna cyfra hex.
Często spotyka się: zamianę hex→bin, odczyt wartości bitów (maski, flagi), proste operacje na bitach (AND/OR) oraz interpretację bajtów w dokumentacji urządzeń. Warto umieć szybko mapować tetrady i rozumieć znaczenie poszczególnych bitów w rejestrze.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 61% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że aby zamienić 01101101 na zapis szesnastkowy, dzielimy liczbę binarną na tetrady:0110 oraz 1101.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "System szesnastkowy" – sekcja o związku z zapisem binarnym (grupowanie po 4 bity), https://pl.wikipedia.org/wiki/System_szesnastkowy - dostęp 2026-03-01
  • Wikipedia (PL): "System dwójkowy" – informacje o zapisie pozycyjnym i wagach bitów, https://pl.wikipedia.org/wiki/System_dw%C3%B3jkowy - dostęp 2026-03-01
  • Khan Academy: "Binary and hexadecimal number systems" (materiał o konwersji i tetradach), https://www.khanacademy.org/computing/computer-science/cryptography/modarithmetic/a/binary-and-hexadecimal - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Notatki z elektroniki cyfrowej: systemy liczbowe i reprezentacja danych
  • Tablica konwersji 4-bit (0000–1111) → 0–F do nauki na pamięć
  • Ćwiczenia z mapowania bin→hex i hex→bin na krótkich przykładach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego