KWALIFIKACJA BUD18 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 27.
Która z miar wskazanych strzałką na szkicu tyczenia, oznacza wynik pomiaru kontrolnego tyczonych elementów obiektu?
Ilustracja przedstawia szkic tyczenia, który jest używany w kontekście egzaminu zawodowego dla technika geodety,
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W tyczeniu pomiar kontrolny służy sprawdzeniu, czy wyznaczone punkty obiektu odłożono zgodnie z projektem. Na szkicu tyczenia wynik takiego sprawdzenia oznaczono miarą 3, dlatego wskazuje on pomiar kontrolny; pozostałe miary odnoszą się do danych tyczenia w praktyce.

Pełne wyjaśnienie:
Pomiar kontrolny w tyczeniu polega na niezależnym sprawdzeniu położenia wytyczonych punktów lub osi po wykonaniu tyczenia. Jego celem jest wykrycie błędów odłożenia, odczytu, centrowania i orientacji instrumentu oraz potwierdzenie, że element obiektu spełnia wymagane tolerancje sytuacyjne i wysokościowe.
Na szkicu tyczenia rozróżnia się miary służące do wyznaczenia punktu (dane tyczenia), miary pomocnicze oraz miary będące wynikiem sprawdzenia po tyczeniu. Miara 3 oznacza wartość uzyskaną w kontroli – jest to rezultat pomiaru wykonanego po wytyczeniu, który porównuje się z wartością projektową lub obliczoną.
Pozostałe miary nie są wynikiem kontroli, ponieważ odnoszą się do czynności wytyczania (odkładania) albo do geometrii zapisu szkicu, a nie do weryfikacji poprawności wykonania. W praktyce pomiar kontrolny wykonuje się możliwie niezależnie (np. z innego stanowiska, innym ciągiem obserwacji lub inną metodą), aby ograniczyć powtarzanie tych samych błędów systematycznych.
Wskazówka egzaminacyjna: dane tyczenia "prowadzą" do punktu, a kontrola "wraca" do punktu i sprawdza, czy to, co zostało wytyczone, zgadza się z projektem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pomiar kontrolny to niezależne sprawdzenie położenia wytyczonych punktów/osi po wykonaniu tyczenia. Jego celem jest potwierdzenie zgodności z projektem oraz wychwycenie błędów (np. centrowania, odczytu, orientacji). Wynik kontroli bywa pokazany na szkicu jako osobna miara.
Kontrolę wykonuje się, aby ograniczyć ryzyko błędów wykonawczych. Tyczenie jest obarczone wpływem wielu czynników (instrument, stanowisko, operator, warunki terenowe). Pomiar kontrolny pozwala wcześnie wykryć odchyłki i skorygować wytyczenie zanim rozpoczną się prace budowlane.
Miary tyczenia opisują wartości użyte do wyznaczenia punktu (np. odłożenia, domiary, kierunki). Miary kontrolne opisują rezultat sprawdzenia już wytyczonego elementu, często jako odchyłkę lub wartość uzyskaną z niezależnego pomiaru. Kluczowe jest, do jakiego etapu prac odnosi się dana miara.
Najczęściej ujawnia błędy centrowania i poziomowania instrumentu, pomyłki w odczytach, nieprawidłową orientację nawiązania, błędy w odkładaniu odległości oraz błędy wynikające z pośpiechu. Kontrola pomaga też zauważyć powtarzalne (systematyczne) odchyłki w pracy.
W praktyce dąży się do możliwie niezależnej kontroli, np. z innego stanowiska lub innym zestawem obserwacji. Dzięki temu zmniejsza się ryzyko, że te same błędy (np. orientacji instrumentu) przejdą do kontroli. Na egzaminie ważne jest rozumienie idei niezależności kontroli.
Kontroli podlegają m.in. osie konstrukcyjne, punkty załamań obrysu, naroża, punkty charakterystyczne fundamentów, elementy realizacyjne w siatce osi oraz repery robocze. Sprawdza się zarówno położenie w planie (sytuacyjnie), jak i wysokość, jeśli była wyznaczana.
Gdy miara odnosi się do sprawdzenia elementu już wytyczonego, a nie do danych potrzebnych do jego wyznaczenia. Typową wskazówką jest powiązanie miary z porównaniem do projektu lub z odchyłką. Zawsze analizuj, czy dana wartość powstała "po tyczeniu".
Odchyłka to różnica między położeniem projektowanym a położeniem uzyskanym w terenie (po tyczeniu), wyznaczona pomiarem kontrolnym. Interpretacja polega na ocenie, czy wartość mieści się w wymaganej tolerancji. Na szkicu może występować jako osobna miara przypisana do kontroli.
Ćwicz czytanie szkiców: rozpoznawanie punktów, osi, domiarów i miar kontrolnych. Utrwal kolejność procesu: obliczenie danych → tyczenie w terenie → kontrola → zapis wyniku. Pomaga rozwiązywanie wielu przykładów, bo oznaczenia na szkicu często są podobne i łatwo je pomylić.
W zadaniach egzaminacyjnych często jest, bo umożliwia ocenę, czy rozumiesz etap kontroli. W praktyce zapis zależy od przyjętej dokumentacji (szkic, protokół, operat), ale idea jest stała: wynik kontroli powinien być jednoznacznie powiązany z kontrolowanym elementem.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 40% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "W tyczeniu pomiar kontrolny służy sprawdzeniu, czy wyznaczone punkty obiektu odłożono zgodnie z projektem."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z geodezji inżynieryjnej (tyczenie i kontrola tyczenia)
  • Instrukcje/poradniki szkolne dotyczące sporządzania szkiców tyczenia
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z interpretacji szkiców i dokumentacji tyczenia

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego