KWALIFIKACJA PGF5 - STYCZEŃ 2022 (test 2)

PYTANIE NR 24.
Która z operacji obróbki wykończeniowej wydruku cyfrowego pozwoli uzyskać efekt wskazany strzałką na zdjęciu?
Ilustracja przedstawia zbliżenie na powierzchnię wydruku, która została poddana obróbce wykończeniowej.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Lakierowanie wybiórcze polega na nałożeniu warstwy lakieru tylko na wybrane elementy projektu, dzięki czemu uzyskuje się miejscowy połysk lub podkreślenie detalu (czasem także efekt wyczuwalny pod palcem). Tłoczenie folią i metalizowanie dają typowo efekt metaliczny, a grawerowanie usuwa materiał zamiast go nabłyszczać.

Pełne wyjaśnienie:

Operacja lakierowania wybiórczego (często realizowana lakierem UV) służy do uszlachetniania wydruku przez pokrycie tylko wskazanych fragmentów dodatkową warstwą lakieru. W praktyce daje to efekt wyraźnego, miejscowego połysku oraz wizualnego "podkreślenia" elementu (np. logotypu, napisu, detalu grafiki). W zależności od zastosowanego lakieru i grubości warstwy możliwy jest również delikatny efekt dotykowy.

Odpowiedź "Tłoczenie folią" nie pasuje, gdyż ta technika przenosi folię (zwykle metaliczną lub barwną) i najczęściej daje charakterystyczny refleks oraz wygląd "foliowy", odmienny od typowego lakieru. Dodatkowo często wiąże się z dociskiem matrycą, co może dawać wrażenie tłoczenia.

Odpowiedź "Grawerowanie laserowe" jest inną klasą obróbki: laser zwykle usuwa lub przypala warstwę materiału/powierzchni, tworząc ubytek, zmianę barwy lub faktury. Nie jest to metoda nakładania przezroczystej, błyszczącej warstwy na wybrane miejsca wydruku.

Odpowiedź "Metalizowanie" dotyczy nadawania powierzchni efektu metalicznego (warstwa metaliczna), a więc efekt kojarzy się z "metalem" i specyficznym odbiciem światła. Jeżeli wskazany fragment ma wyglądać jak selektywnie nabłyszczony/podkreślony lakierem, właściwą operacją pozostaje lakierowanie wybiórcze.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy na zdjęciu widać, że tylko część projektu jest inaczej odbijająca światło, ale bez wyraźnej metaliczności, najczęściej chodzi o lakier wybiórczy (często UV). Jeśli połysk jest metaliczny lub "foliowy" – częściej będzie to folia lub metalizacja.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Lakierowanie wybiórcze to uszlachetnianie polegające na nałożeniu lakieru tylko na wybrane elementy wydruku (np. logo, napis, detal grafiki). Najczęściej uzyskuje się miejscowy połysk i wzmocnienie kontrastu, a przy grubszej warstwie także lekki efekt dotykowy.
Lakier wybiórczy zwykle wygląda jak przezroczyste, miejscowe nabłyszczenie bez metalicznego "lustra". Tłoczenie folią częściej daje efekt metaliczny lub barwny, o charakterystycznym refleksie folii. Dodatkowo folia może sprawiać wrażenie cienkiej "warstwy" na powierzchni.
Bo pozwala szybko i stosunkowo tanio podnieść atrakcyjność produktu: podkreślić logo, tytuł lub element grafiki, dodać połysk i wrażenie "premium". W praktyce pomaga też kierować wzrok odbiorcy na kluczowe informacje oraz zwiększa rozpoznawalność marki.
Poza połyskiem można uzyskać wzmocnienie nasycenia barw, lepszą czytelność wyróżnionych elementów oraz efekt dotykowy (gdy warstwa jest grubsza). Często spotyka się też łączenie lakieru wybiórczego z laminowaniem (np. mat + wybiórczy połysk).
Nie. Obie techniki dają efekt metaliczny, ale mechanizm jest inny. Tłoczenie folią polega na przeniesieniu folii na podłoże pod wpływem docisku (często i temperatury) oraz matrycy. Metalizowanie to nadanie powierzchni warstwy metalicznej inną metodą technologiczną.
Grawerowanie laserowe wybiera się, gdy potrzebny jest trwały znak poprzez zmianę struktury/warstwy materiału (np. na tworzywach, drewnie, niektórych laminatach) albo personalizacja. Lakierowanie służy głównie do uszlachetnienia wizualnego wydruku, a nie do wykonywania ubytków materiału.
Najczęściej przygotowuje się osobny obiekt/warstwę/maskę wskazującą obszary lakieru (tzw. "spot" lub osobna separacja), zgodnie z wymaganiami drukarni. Kluczowe jest jednoznaczne oznaczenie elementów lakierowanych i unikanie przypadkowych przezroczystości, które mogą zafałszować maskę.
Najczęstsze pomyłki to utożsamianie każdego błysku z folią, mylenie metalizacji z folią oraz nieuwzględnianie tego, że lakier wybiórczy działa tylko miejscowo i zwykle jest bezbarwny. Pomaga szukanie cech metaliczności i ocena, czy efekt wygląda jak warstwa przezroczysta.
Nie zawsze, choć w praktyce bardzo często spotyka się lakiery UV ze względu na szybkie utrwalanie i wyraźny efekt. Istnieją też inne lakiery i technologie nakładania, dobierane do podłoża, wymagań jakościowych i dostępnego parku maszynowego. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle chodzi o samą ideę "wybiórczości".
Najlepiej wskazać to w opisie uszlachetnień (finishing) oraz w uwagach do pliku: nazwa operacji, strona (awers/rewers), ewentualnie rodzaj lakieru (połysk/mat/3D) i informacja o osobnej masce/separacji. Dobrą praktyką jest dołączenie podglądu z zaznaczonymi obszarami lakieru.
info

Około 40% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Tłoczenie folią i metalizowanie dają typowo efekt metaliczny, a grawerowanie usuwa materiał zamiast go nabłyszczać."

Źródła:

  • https://en.wikipedia.org/wiki/Spot_varnish - accessed 2026-03-02
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Lakier_(poligrafia) - accessed 2026-03-02

Materiały:

  • Katalogi i wzorniki uszlachetnień drukarni (próbki lakierów UV, folii, efektów 3D)
  • Instrukcje technologiczne producentów lakierów UV i urządzeń do lakierowania wybiórczego
  • Materiały dydaktyczne z podstaw poligrafii: uszlachetnianie i obróbka wykończeniowa

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego