W psychologicznym starzeniu się człowieka obserwuje się zmiany w sposobie przeżywania emocji, myślenia o sobie i relacjach społecznych. Jedną z często opisywanych w gerontologii cech jest reminiscencja, czyli częstsze wracanie do wydarzeń z przeszłości, opowiadanie historii życia oraz refleksja nad doświadczeniami. Z tym wiąże się przesunięcie perspektywy czasowej w stronę przeszłości: seniorzy częściej interpretują teraźniejszość przez pryzmat tego, co już przeżyli, i dokonują "bilansu życia". Takie zjawisko bywa ujmowane jako mechanizm adaptacyjny (przegląd życia), który pomaga porządkować tożsamość i nadawać znaczenie doświadczeniom.
Odpowiedź "nasilona reminiscencja i orientacja na przeszłość" jest więc poprawna, bo opisuje zjawisko typowe, obserwowalne i szeroko omawiane w ujęciach gerontologicznych.
Pozostałe propozycje są mylące z różnych powodów:
- "utrzymująca się głównie orientacja na przyszłość" nie jest cechą charakterystyczną późnej dorosłości; w praktyce częściej mówi się o zmniejszeniu planowania odległej przyszłości i większej roli wspomnień.
- "wrogość wobec osób młodych jako stała cecha" to negatywny stereotyp, a nie prawidłowość rozwojowa. Może występować u niektórych osób w określonych sytuacjach, ale nie opisuje typowego starzenia psychicznego.
- "powszechne i pełne pogodzenie się ze starością" brzmi pozytywnie, lecz jest raczej celem rozwojowym (idealnym rezultatem adaptacji), a nie cechą występującą u większości. Część osób osiąga akceptację i poczucie integralności, inne doświadczają lęku, żalu czy rozpaczy.
Dla opiekuna medycznego praktyczny wniosek jest taki, że wspominanie i opowiadanie o przeszłości zwykle warto traktować jako naturalny element funkcjonowania seniora. Pomocne są pytania otwarte, aktywne słuchanie i działania stymulujące pamięć autobiograficzną (np. album rodzinny, muzyka z młodości). Jednocześnie należy zachować czujność, gdy wspomnienia wiążą się z nasilonym smutkiem lub wycofaniem, co może wymagać konsultacji specjalistycznej.
