KWALIFIKACJA MED3 + MED14 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 2.
Jak nazywa się dział psychologii zajmujący się przemianami człowieka w różnych fazach życia?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Za przemiany człowieka w kolejnych etapach życia (np. dzieciństwo, adolescencja, dorosłość, starość) odpowiada psychologia rozwojowa. Bada ona zmiany w funkcjonowaniu, możliwościach i potrzebach wraz z wiekiem oraz czynniki wpływające na rozwój. Pozostałe działy dotyczą innych obszarów (np. relacji społecznych lub zastosowań praktycznych).

Pełne wyjaśnienie:

Psychologia rozwojowa to dział psychologii zajmujący się zmianami zachodzącymi u człowieka w kolejnych fazach życia. Obejmuje m.in. rozwój poznawczy, emocjonalny, społeczny i moralny oraz to, jak zmieniają się potrzeby, możliwości i sposób funkcjonowania w dzieciństwie, okresie dorastania, dorosłości i starości.

W pracy opiekuna medycznego to rozumienie jest praktyczne, bo pozwala lepiej dopasować sposób komunikacji, wsparcia i mobilizowania chorego do jego wieku oraz etapu życia (np. inne podejście do dziecka, inne do seniora). Pomaga też odróżniać trudności typowe dla danego etapu (np. osłabienie sprawności u osoby starszej) od zmian wynikających bezpośrednio z choroby.

  • Psychologia rozwojowa – poprawna, bo wprost dotyczy przemian człowieka w czasie, na przestrzeni całego życia.
  • Psychologia stosowana – nie jest nazwą działu definiowanego przez fazy życia; odnosi się raczej do wykorzystania wiedzy psychologicznej w praktyce (np. w pracy, edukacji, zdrowiu), a nie do samego opisu zmian rozwojowych.
  • Psychologia społeczna – koncentruje się na wpływie sytuacji społecznych, grup i relacji na myślenie, emocje i zachowanie, a nie na sekwencji zmian związanych z wiekiem.
  • Psychologia behawioralna – akcentuje zachowanie i uczenie się (mechanizmy warunkowania, wzmacniania), co nie jest równoważne z całościowym ujęciem rozwoju w kolejnych fazach życia.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawiają się słowa "fazy życia", "kolejne etapy", "zmiany wraz z wiekiem", najczęściej chodzi o psychologię rozwojową.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Psychologia rozwojowa bada, jak człowiek zmienia się w kolejnych etapach życia: od dzieciństwa przez dorosłość aż po starość. Opisuje rozwój poznawczy, emocjonalny i społeczny oraz czynniki, które go wspierają lub hamują (np. środowisko, zdrowie, doświadczenia).
Najczęściej wyróżnia się rozwój: poznawczy (myślenie, pamięć), emocjonalny (regulacja emocji), społeczny (relacje, role), a także motoryczny i moralny. Ważne jest patrzenie na zmiany w czasie i ich typowość dla wieku.
Psychologia społeczna koncentruje się na tym, jak ludzie wpływają na siebie nawzajem: normy grupowe, postawy, presja społeczna, stereotypy. To inny zakres niż badanie przemian człowieka w kolejnych fazach życia, które jest domeną psychologii rozwojowej.
Psychologia rozwojowa opisuje i wyjaśnia zmiany wraz z wiekiem. Psychologia stosowana to raczej zastosowanie wiedzy psychologicznej w praktyce (np. w pracy, edukacji, zdrowiu). Nie jest definiowana przez "fazy życia", tylko przez obszar wykorzystania.
Pomaga to dopasować komunikację, tempo działania i wsparcie do możliwości pacjenta. Inaczej motywuje się dziecko, inaczej dorosłego, a inaczej seniora. Ułatwia też zrozumienie typowych zmian w starzeniu się i realne planowanie pomocy w samoobsłudze.
Może opisywać m.in. spowolnienie przetwarzania informacji, zmiany pamięci, większą wrażliwość na stres, zmiany w relacjach i rolach społecznych oraz adaptację do strat zdrowotnych. To wiedza ważna w opiece nad osobą niesamodzielną.
Psychologia behawioralna skupia się głównie na zachowaniu i uczeniu się (np. wzmocnienia, nawyki). Może być użyteczna w pracy z pacjentem (np. wzmacnianie pożądanych zachowań), ale nie jest działem definiowanym jako "przemiany w kolejnych fazach życia".
Szukaj słów-kluczy: fazy życia, etapy rozwoju, zmiany wraz z wiekiem, dzieciństwo–dorosłość–starość. Jeśli pytanie dotyczy przemian w czasie, najczęściej poprawną odpowiedzią jest psychologia rozwojowa.
Częsty błąd to wybór zbyt "ogólnej" nazwy (np. psychologia stosowana), bo brzmi praktycznie. Inny błąd to skojarzenie "człowiek" z "społeczna", mimo że pytanie dotyczy czasu życia. Warto dopasować dział do zakresu badań.
Gdy trzeba dobrać sposób wsparcia do wieku i możliwości: np. u pacjentów pediatrycznych, w opiece długoterminowej nad seniorem, a także przy chorobach wpływających na funkcje poznawcze. Wiedza rozwojowa pomaga realistycznie ocenić samodzielność i potrzeby.
info

Statystycznie 72% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Za przemiany człowieka w kolejnych etapach życia (np. dzieciństwo, adolescencja, dorosłość, starość) odpowiada psychologia rozwojowa."

Źródła:

  • Encyklopedia PWN: hasło "psychologia rozwojowa" – https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/psychologia-rozwojowa;3961531.html (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (PL): "Psychologia rozwojowa" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Psychologia_rozwojowa (dostęp: 2026-02-18)
  • APA Dictionary of Psychology: "developmental psychology" – https://dictionary.apa.org/developmental-psychology (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Hasła encyklopedyczne/dydaktyczne o działach psychologii (psychologia rozwojowa, społeczna, stosowana)
  • Podstawowe podręczniki do psychologii rozwoju człowieka (ujęcie całego życia)
  • Materiały dydaktyczne do kształcenia w zawodach medyczno-opiekuńczych z elementami psychologii

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego