KWALIFIKACJA EKA1 - CZERWIEC 2020

W pytaniu sprawdzana jest umiejętność przypisania kompetencji do właściwego organu państwa. Kompetencja "Wyrażanie zgody na zrzeczenie się obywatelstwa polskiego" należy do sfery spraw obywatelstwa i jest kojarzona z działaniami głowy państwa. W praktyce administracyjnej oznacza to, że sprawy dotyczące utraty obywatelstwa (w trybie zrzeczenia) nie są rozstrzygane przez organy kontrolne ani sądy, lecz w ramach kompetencji przypisanych Prezydentowi RP.

Pozostałe propozycje są częstymi "pułapkami" egzaminacyjnymi, bo brzmią ogólnie i "państwowo", ale odnoszą się do innych instytucji:

• "Kontrola działalności organów administracji rządowej" – jest typowa dla organów wyspecjalizowanych w kontroli (lub dla mechanizmów kontroli parlamentarnej), a nie dla Prezydenta RP jako organu o odrębnym katalogu zadań.
• "Stanie na straży wolności i praw człowieka określonych w Konstytucji" – to sformułowanie kojarzone jest z organami ochrony praw i wolności (w praktyce obywatel częściej kieruje sprawy do instytucji rzeczniczych lub sądów), a nie z kompetencją wprost wykonywaną przez Prezydenta w takim ujęciu.
• "Sprawowanie nadzoru nad działalnością sądów powszechnych i wojskowych" – nadzór administracyjny nad sądami nie jest standardowo przypisywany Prezydentowi; to obszar związany z organizacją wymiaru sprawiedliwości i nadzorem w ramach odpowiednich struktur.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedzi pojawia się słowo "obywatelstwo" i czynność typu "zgoda na zrzeczenie się", warto w pierwszej kolejności rozważyć kompetencje Prezydenta. Z kolei hasła "kontrola administracji", "straż praw człowieka" i "nadzór nad sądami" zwykle wskazują na inne, wyspecjalizowane organy i mechanizmy ustrojowe.