KWALIFIKACJA GIW9 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 22.
Która z wymienionych metod jest wykorzystywana w ocenie stanu zagrożenia tąpaniami?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Metoda sejsmoakustyczna służy do oceny zagrożenia tąpaniami, ponieważ opiera się na rejestracji zjawisk drganiowych i emisji akustycznej związanych z pękaniem i przemieszczeniami w górotworze. Metody magnetometryczna, elektrometryczna i radiometryczna badają inne wielkości fizyczne, typowo niezwiązane bezpośrednio z tąpaniami.

Pełne wyjaśnienie:

Zagrożenie tąpaniami wiąże się z dynamicznym uwalnianiem energii sprężystej w górotworze, któremu towarzyszą drgania oraz impulsy akustyczne powstające podczas mikropęknięć i przemieszczeń skał. Dlatego w praktyce oceny stanu zagrożenia wykorzystuje się metody oparte na rejestracji takich sygnałów.

Odpowiedź "Sejsmoakustyczna" jest właściwa, bo obejmuje pomiary i analizę aktywności sejsmicznej oraz emisji sejsmoakustycznej (sygnałów drganiowych/akustycznych) związanych z narastaniem naprężeń i procesami niszczenia skał. Takie obserwacje pozwalają śledzić zmiany aktywności w czasie i przestrzeni oraz wspierać wnioskowanie o wzroście lub spadku ryzyka zjawisk dynamicznych.

Pozostałe propozycje nie są typowymi metodami oceny zagrożenia tąpaniami, bo dotyczą innych pól i zjawisk:

  • "Magnetometryczna" odnosi się do pomiarów pola magnetycznego; może mieć znaczenie w innych zastosowaniach geofizycznych, ale nie jest podstawową metodą oceny tąpaniowości.
  • "Elektrometryczna" dotyczy pomiarów wielkości elektrycznych (np. potencjałów, oporności). To inny rodzaj diagnostyki i nie stanowi standardowego narzędzia oceny stanu zagrożenia tąpaniami.
  • "Radiometryczna" opiera się na promieniowaniu; bywa używana w rozpoznaniu geologicznym lub detekcji określonych cech ośrodka, lecz nie służy bezpośrednio do monitorowania procesów prowadzących do tąpnięć.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o tąpania szukaj metod powiązanych z drganiami, wstrząsami, sejsmiką i emisją akustyczną, bo to one najbliżej opisują fizyczny mechanizm zjawiska.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To podejście oparte na rejestracji i analizie sygnałów drganiowych oraz emisji akustycznej powstających w górotworze podczas mikropęknięć i przemieszczeń skał. Ponieważ tąpania mają charakter dynamiczny, takie sygnały są naturalnym "wskaźnikiem" zmian zagrożenia.
Tąpania i wstrząsy górnicze to gwałtowne zjawiska uwalniające energię, które generują drgania rozchodzące się w górotworze. Pomiary sejsmiczne i sejsmoakustyczne rejestrują te drgania (także bardzo słabe), co pozwala śledzić aktywność i jej zmiany w rejonie robót.
Sejsmoakustyka dotyczy drgań i dźwięków (emisji akustycznej) związanych z pękaniem skał. Magnetometria dotyczy pola magnetycznego. W pytaniach o tąpania zwykle szukasz metody mierzącej zjawiska dynamiczne, a nie pole magnetyczne.
W typowym ujęciu oceny stanu zagrożenia tąpaniami kluczowe są metody rejestrujące drgania i aktywność sejsmiczną. Radiometria odnosi się do pomiarów promieniowania i zwykle służy innym celom rozpoznania. Na egzaminie radiometria jest częstym "wabikiem" jako metoda niepasująca do tąpań.
Rejestruje się impulsy i drgania pochodzące od mikropęknięć oraz lokalnych przemieszczeń w górotworze. W praktyce analizuje się m.in. częstość występowania zdarzeń, ich energię/amplitudę oraz rozmieszczenie w rejonie robót, aby ocenić trend zmian aktywności.
Najczęściej wybiera się dowolną "geofizyczną" metodę bez powiązania z mechanizmem zjawiska, albo myli się metody prospekcyjne (magnetometria, radiometria) z metodami bezpieczeństwa eksploatacji. Pomaga zasada: tąpania = proces dynamiczny, więc szukaj drgań/sejsmiki/emisji akustycznej.
Stosuje się go w rejonach, gdzie istnieje ryzyko zjawisk dynamicznych, zwłaszcza przy intensywnej eksploatacji, zmianach geometrii wyrobisk i koncentracji naprężeń. Monitoring ma wspierać bieżącą ocenę sytuacji i wczesne wychwycenie wzrostu aktywności wskazującej na narastanie zagrożenia.
To fale sprężyste (akustyczne) generowane przez mikropęknięcia i lokalne zniszczenia skał. Wzrost liczby lub energii takich zdarzeń może wskazywać na intensyfikację procesów uszkodzeń w górotworze, co jest istotne w ocenie ryzyka zjawisk dynamicznych.
Uporządkuj: (1) definicję tąpania i wstrząsu, (2) czynniki sprzyjające koncentracji naprężeń, (3) podstawowe metody monitoringu (sejsmiczny/sejsmoakustyczny) oraz (4) typowe metody "zmyłkowe" (magnetometria, radiometria, pomiary elektryczne). Ćwicz rozpoznawanie po nazwie i po zasadzie działania.
Najczęściej pojawiają się pojęcia: mikrosejsmika, aktywność sejsmiczna, wstrząsy górnicze, energia zdarzenia, lokalizacja ognisk, monitoring geofizyczny. Warto umieć wyjaśnić, że to wszystko opisuje rejestrację i analizę drgań, a nie pomiary pól magnetycznych czy promieniowania.
info

Statystycznie 45% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że metoda sejsmoakustyczna służy do oceny zagrożenia tąpaniami, ponieważ opiera się na rejestracji zjawisk drganiowych i emisji akustycznej związanych z pękaniem i przemieszczeniami w górotworze.

Materiały:

  • Brak możliwości weryfikacji źródła - wiedza ogólna z dziedziny geofizyki górniczej i zagrożeń naturalnych
  • Brak możliwości weryfikacji źródła - materiały dydaktyczne z zakresu zagrożenia tąpaniami i monitoringu sejsmicznego (wymagają dostępu do programu/nauczania)
  • Szczegółowe informacje wymagają materiałów specjalistycznych stosowanych w górnictwie podziemnym (instrukcje zakładowe, podręczniki branżowe)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego