Zasada memoriału polega na tym, że w księgach rachunkowych ujmuje się przychody i koszty w okresie, którego dotyczą, a nie w momencie faktycznego wpływu lub wypływu środków pieniężnych. Kluczowym wyróżnikiem tej zasady jest sformułowanie: "niezależnie od terminu ich zapłaty". Oznacza to, że samo zdarzenie gospodarcze (np. wykonanie usługi, dostawa towaru, otrzymanie faktury) decyduje o ujęciu w księgach, a nie data zapłaty.
Dlaczego poprawna jest odpowiedź "Memoriału."? Ponieważ opis w pytaniu wprost wskazuje na rozliczanie przychodów i kosztów według okresu sprawozdawczego. W praktyce księgowej skutkuje to tym, że faktura sprzedaży wystawiona pod koniec miesiąca ujmie przychód w tym miesiącu, nawet jeśli kontrahent zapłaci w następnym. Analogicznie koszt może zostać ujęty w okresie, którego dotyczy, mimo że płatność nastąpi później.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- "Istotności." dotyczy stosowania uproszczeń i poziomu szczegółowości informacji – ujmuje się i prezentuje to, co jest znaczące dla oceny sytuacji jednostki. Nie opisuje jednak zasady ujmowania zdarzeń niezależnie od zapłaty.
- "Ciągłości." odnosi się do zachowania stałości metod i zasad (np. wyceny, klasyfikacji) w kolejnych okresach, aby dane były porównywalne. Nie definiuje momentu ujęcia przychodów i kosztów.
- "Ostrożnej wyceny." (ostrożności) dotyczy m.in. unikania zawyżania aktywów i przychodów oraz zaniżania zobowiązań i kosztów, a więc sposobu wyceny i ujęcia ryzyka. Nie jest to reguła rozstrzygająca o ujęciu według okresu niezależnie od płatności.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się akcent na okres oraz "niezależnie od zapłaty", najczęściej chodzi o rozróżnienie memoriał vs kasowo. W pytaniach testowych to zwykle najważniejszy "hak" definicyjny.
