KWALIFIKACJA BUD18 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 6.
Którego dziennika pomiarowego należy użyć do zapisu wyników pomiaru niwelacyjnego przedstawionego na rysunku?
Ilustracja składa się z dwóch części.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W niwelacji geometrycznej zapis obserwacji prowadzi się w układzie odczytów wstecz, pośredni (gdy występuje) oraz w przód. Taki układ rubryk ma dziennik z tabeli B, dlatego to on odpowiada przedstawionemu pomiarowi niwelacyjnemu.

Pełne wyjaśnienie:

W pomiarze niwelacyjnym (niwelacji geometrycznej) podstawą dokumentowania obserwacji jest zapis odczytów z łat w kolejności odpowiadającej stanowisku instrumentu. Typowy dziennik niwelacyjny zawiera rubryki na:

  • odczyt wstecz (na reper/punkt o znanej wysokości lub punkt "początkowy" ciągu),
  • odczyty pośrednie (jeśli na jednym stanowisku wyznacza się wysokości punktów pośrednich),
  • odczyt w przód (na punkt "końcowy" danego przęsła/stanowiska).

Dlatego odpowiedź "B" jest poprawna: wskazany wzór dziennika ma dokładnie takie nagłówki kolumn, co odpowiada sposobowi prowadzenia niwelacji pokazanej na schemacie (instrument pomiędzy dwiema łatami).

Pozostałe propozycje są nieadekwatne, bo dotyczą innych technik i innych wielkości mierzonych:

  • "A" zawiera układ "I pomiar/II pomiar" z rozdzieleniem na wstecz i w przód dla dwóch serii. Taki zapis może służyć specjalnym procedurom kontroli lub metodyce dwuobserwacyjnej, ale nie jest podstawowym, standardowym dziennikiem do prostego zapisu wstecz/pośredni/w przód z jednego stanowiska.
  • "C" ma rubryki na odczyty kątów (pionowych i poziomych) oraz odczyty na łacie dla kresek dalmierza (górna/środkowa/dolna). To odpowiada pomiarom tachimetrycznym/teodolitowym z wykorzystaniem dalmierza stadialnego, a nie niwelacji.
  • "D" również operuje odczytem na kole poziomym i trzema odczytami na łacie (górny/środkowy/dolny), co jest typowe dla pomiarów kątowo-liniowych (np. tachimetrii), a nie dla klasycznej niwelacji geometrycznej, gdzie kluczowe są wstecz/pośredni/w przód.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się "pomiar niwelacyjny", szukaj w tabeli słów wstecz i w przód (oraz ewentualnie pośredni). Gdy widzisz rubryki "kąt", "koło poziome" lub "dalmierz" – to zwykle nie jest dziennik niwelacyjny.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dziennik niwelacyjny to formularz do zapisu obserwacji z niwelacji geometrycznej. Zawiera rubryki na odczyty z łat (np. wstecz, pośredni, w przód) i pomaga zachować pełną dokumentację, na podstawie której oblicza się różnice wysokości oraz kontroluje poprawność pomiaru.
Najczęściej po nazwach kolumn. Jeśli widzisz rubryki typu wstecz, pośredni, w przód, to jest to typowy układ dla niwelacji geometrycznej. Jeżeli pojawiają się rubryki kąt, koło poziome lub dalmierz, to zwykle jest to dziennik do tachimetrii, a nie do niwelacji.
Odczyt "wstecz" odnosi się do punktu o znanej wysokości (albo poprzedniego punktu ciągu), a "w przód" do punktu, którego wysokość wyznaczasz. Para tych odczytów pozwala obliczyć różnicę wysokości dla stanowiska instrumentu. Taki zapis jest kluczowy do późniejszego opracowania wyników.
"Pośredni" to odczyt na punkt, którego wysokość wyznaczasz, ale który nie zamyka danego przęsła (nie jest "w przód"). Wykonuje się go, gdy z jednego stanowiska instrumentu chcesz wyznaczyć wysokości kilku punktów terenowych. W dzienniku pojawia się więc osobna rubryka na takie obserwacje.
Zwykle nie. Rubryki na odczyty kątów pionowych i poziomych oraz na odczyty dalmiercze (górna/środkowa/dolna) wskazują na pomiar tachimetryczny/teodolitowy. W niwelacji geometrycznej podstawą są odczyty z łat w układzie wstecz/pośredni/w przód, więc potrzebujesz dziennika zaprojektowanego pod ten typ obserwacji.
Najczęstszy błąd to wybór tabeli "bo wygląda znajomo", bez sprawdzenia nagłówków kolumn. Uczniowie mylą dziennik niwelacyjny z tachimetrycznym, gdy widzą łaty na rysunku. Na egzaminie zawsze porównaj: czy tabela ma "wstecz/w przód", czy raczej "kąt/koło/dalmierz".
Taki zapis spotyka się, gdy metodyka przewiduje wykonanie dwóch serii obserwacji dla kontroli (np. w celu ograniczenia błędów przypadkowych lub sprawdzenia zgodności). Nie jest to jednak podstawowy, najprostszy wzór do pojedynczego przejścia w niwelacji. Na zadaniach rozpoznawczych zwykle szuka się standardu wstecz/pośredni/w przód.
Jeśli schemat pokazuje instrument pomiędzy łatami, to typowo wykonujesz odczyt na jedną łatę jako "wstecz", a na drugą jako "w przód" (ewentualnie z dodatkowymi punktami jako "pośredni"). Następnie dobierasz dziennik, w którym rubryki odpowiadają tym odczytom, aby zapis był jednoznaczny i kompletny.
Zależy od zadania. Często trzeba tylko rozpoznać właściwy formularz, ale w innych pytaniach pojawiają się obliczenia różnic wysokości i kontrola. Dlatego warto umieć nie tylko nazwać rubryki, lecz także wiedzieć, jak z odczytów "wstecz" i "w przód" przechodzi się do wyniku i jak sprawdza się poprawność ciągu.
Ucz się "po nagłówkach tabel": kojarz niwelację z wstecz/pośredni/w przód, tachimetrię z kątami i odczytami górny-środkowy-dolny. Dobrze działa trening na skanach przykładowych dzienników z ćwiczeń terenowych: najpierw rozpoznanie, potem krótkie zadania z uzupełnianiem rubryk.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 64% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że w niwelacji geometrycznej zapis obserwacji prowadzi się w układzie odczytów wstecz, pośredni (gdy występuje) oraz w przód.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z geodezji inżynieryjnej obejmujące niwelację geometryczną i dokumentację polową
  • Instrukcje/zasady prowadzenia dzienników pomiarowych omawiane na zajęciach z pomiarów wysokościowych
  • Zestawy przykładowych dzienników polowych (wzory) używane w szkołach i na kursach geodezyjnych

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego