Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA ELE5 - CZERWIEC 2014



PYTANIE NR 4.
Którego przyrządu pomiarowego należy użyć do pomiaru prędkości obrotowej wału silnika?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Do pomiaru prędkości obrotowej wału stosuje się prądnicę tachometryczną, ponieważ generuje ona sygnał elektryczny proporcjonalny do prędkości obrotowej. Termohigrometr mierzy temperaturę i wilgotność, mostek tensometryczny służy do pomiaru odkształceń/naprężeń, a pirometr jest przyrządem do bezkontaktowego pomiaru temperatury.

Pełne wyjaśnienie:

Prędkość obrotowa wału silnika (np. w obr/min) jest wielkością mechaniczną, którą w automatyce i diagnostyce często zamienia się na sygnał elektryczny możliwy do dalszego przetwarzania. Prądnica tachometryczna (tachogenerator) jest klasycznym przetwornikiem prędkości: podczas obrotu wytwarza napięcie (lub inny sygnał) zależne od prędkości kątowej. Dzięki temu można bezpośrednio mierzyć prędkość obrotową lub użyć sygnału w układzie regulacji.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Termohigrometr służy do pomiaru temperatury i wilgotności powietrza. Nie jest powiązany z ruchem obrotowym wału, więc nie pozwala wyznaczyć obrotów silnika.
  • Mostek tensometryczny to układ pomiarowy wykorzystywany z tensometrami oporowymi do pomiaru odkształceń, a w konsekwencji naprężeń lub sił. Może być używany np. w pomiarach momentu na wale (pośrednio), ale sam w sobie nie jest przyrządem do bezpośredniego pomiaru prędkości obrotowej.
  • Pirometr mierzy temperaturę (zwykle bezkontaktowo, na podstawie promieniowania cieplnego). Może służyć do oceny nagrzewania silnika lub łożysk, lecz nie do pomiaru obrotów.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw nazwij wielkość z treści (tu: prędkość obrotowa), a potem wybierz przyrząd, który jest z nią jednoznacznie związany. Przyrządy "od temperatury" i "od wilgotności" eliminuj od razu, a układy tensometryczne kojarz z odkształceniem i siłą/momentem, nie z obrotami.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest prądnica tachometryczna i do czego służy?
Prądnica tachometryczna (tachogenerator) to przetwornik, który zamienia prędkość obrotową wału na sygnał elektryczny. Najczęściej jest to napięcie proporcjonalne do prędkości, co ułatwia pomiar obrotów oraz wykorzystanie sygnału w układach regulacji napędu.
Jak zmierzyć prędkość obrotową wału silnika w praktyce?
W praktyce używa się czujników prędkości, np. prądnicy tachometrycznej, tachometru elektronicznego lub enkodera. Wybór zależy od wymaganego sposobu montażu, dokładności i tego, czy potrzebny jest pomiar ciągły podczas pracy czy jednorazowa kontrola serwisowa.
Dlaczego termohigrometr nie nadaje się do pomiaru obrotów silnika?
Termohigrometr mierzy parametry powietrza: temperaturę oraz wilgotność względną. Nie jest sprzężony z ruchem obrotowym wału i nie generuje sygnału zależnego od prędkości obrotowej, dlatego nie pozwala określić liczby obrotów na minutę.
Co mierzy mostek tensometryczny i z czym jest najczęściej kojarzony?
Mostek tensometryczny to układ pomiarowy stosowany z tensometrami oporowymi. Umożliwia pomiar zmian rezystancji wynikających z odkształcenia elementu, a więc pośrednio naprężeń, siły lub momentu. To inny typ pomiaru niż bezpośredni pomiar prędkości obrotowej.
Czy pirometrem można sprawdzić pracę silnika elektrycznego?
Tak, ale w innym sensie: pirometr służy do bezkontaktowego pomiaru temperatury, np. obudowy silnika, łożysk lub elementów instalacji. Może pomóc wykryć przegrzewanie, lecz nie poda prędkości obrotowej wału, bo nie mierzy ruchu.
Jakie są typowe błędy na egzaminie przy doborze przyrządu pomiarowego?
Częsty błąd to wybór przyrządu "na skojarzenie" (np. pirometr, bo kojarzy się z diagnostyką). Drugi błąd to nieuwzględnienie, jaka wielkość jest mierzona (temperatura vs prędkość). Pomaga metoda: najpierw nazwij wielkość, potem dopasuj przyrząd.
Jak odróżnić tachometr od prądnicy tachometrycznej?
Tachometr to ogólna nazwa przyrządu do pomiaru prędkości obrotowej (może być mechaniczny lub elektroniczny). Prądnica tachometryczna to konkretny czujnik/przetwornik, który wytwarza sygnał elektryczny proporcjonalny do prędkości obrotowej, zwykle używany w układach napędowych.
Kiedy stosuje się pomiar prędkości obrotowej w eksploatacji urządzeń?
Pomiar obrotów stosuje się m.in. podczas uruchamiania i regulacji napędu, w diagnostyce (np. kontrola stabilności prędkości), po naprawach oraz przy doborze nastaw falownika. Pozwala potwierdzić, czy silnik pracuje zgodnie z wymaganiami procesu technologicznego.
Jakie czujniki prędkości są najczęściej spotykane w nowoczesnych napędach?
W nowoczesnych napędach często spotyka się enkodery (impulsowe lub absolutne), czujniki Halla oraz tachometry elektroniczne. Dają sygnały wygodne dla sterowników i falowników. Prądnice tachometryczne są rozwiązaniem klasycznym, ale nadal mogą występować w starszych układach.
Czy da się wyznaczyć prędkość obrotową bez czujnika na wale?
Czasem tak, pośrednio, np. z częstotliwości zasilania i liczby par biegunów (dla silników synchronicznych) lub z parametrów falownika i modelu silnika. Jednak w praktyce eksploatacyjnej taki sposób bywa mniej dokładny, bo poślizg i obciążenie wpływają na wynik.
info

Około 69% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że do pomiaru prędkości obrotowej wału stosuje się prądnicę tachometryczną, ponieważ generuje ona sygnał elektryczny proporcjonalny do prędkości obrotowej.

Źródła:

  • Wikipedia (pl): "Tachogenerator" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Tachogenerator (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (pl): "Tachometr" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Tachometr (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (pl): "Pirometr" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Pirometr (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z metrologii elektrycznej oraz pomiarów wielkości nieelektrycznych
  • Materiały dydaktyczne o czujnikach prędkości (tachogeneratory, tachometry, enkodery)
  • Instrukcje producentów czujników prędkości i napędów (opisy zasad działania i sygnałów wyjściowych)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego