KWALIFIKACJA ELE5 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 27.
Które z urządzeń przeznaczone jest do pomiaru prędkości obrotowej wału silnika?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Prądnica tachometryczna jest przetwornikiem, który wytwarza sygnał elektryczny proporcjonalny do prędkości obrotowej wału, więc służy do pomiaru obrotów silnika.
Anemometr mierzy prędkość przepływu powietrza, przekładnik napięciowy służy do pomiarów napięcia, a induktor nie jest typowym przyrządem do pomiaru obrotów wału.

Pełne wyjaśnienie:

Do pomiaru prędkości obrotowej wału silnika stosuje się przetworniki, które zamieniają wielkość mechaniczną (obroty) na sygnał możliwy do odczytu w układzie elektrycznym. Takim urządzeniem jest prądnica tachometryczna (tachoprądnica): jej napięcie (lub inny parametr wyjściowy) jest powiązany z prędkością obrotową, dzięki czemu można bezpośrednio wyznaczać liczbę obrotów.

Pozostałe odpowiedzi opisują urządzenia o innym przeznaczeniu:

  • Anemometr służy do pomiaru prędkości przepływu powietrza (wiatru). Jest przyrządem z obszaru meteorologii/wentylacji, a nie do pomiaru obrotów wału silnika.
  • Przekładnik napięciowy jest elementem aparatury pomiarowej i zabezpieczeniowej w elektroenergetyce – obniża i separuje napięcie do wartości bezpiecznych dla układów pomiarowych. Nie mierzy prędkości obrotowej.
  • Induktor (w zależności od kontekstu: element wzbudzenia, cewka, część maszyny lub urządzenie do wytwarzania impulsów) nie jest standardowym przyrządem służącym do bezpośredniego pomiaru prędkości obrotowej wału w napędzie.

W praktyce spotyka się też nowocześniejsze rozwiązania (np. enkodery, czujniki Halla, tachometry elektroniczne). Jednak w ramach tego pytania poprawną odpowiedzią pozostaje klasyczna prądnica tachometryczna jako urządzenie przeznaczone do pomiaru prędkości obrotowej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Prądnica tachometryczna (tachoprądnica) to przetwornik pomiarowy, który zamienia prędkość obrotową wału na sygnał elektryczny. Dzięki temu można mierzyć obroty silnika i wykorzystywać ten sygnał np. w układach sterowania i regulacji prędkości.
Najczęściej używa się czujników, które dają sygnał proporcjonalny do obrotów: tachoprądnic, enkoderów, czujników Halla lub tachometrów elektronicznych. Wybór zależy od wymaganej dokładności, warunków pracy, sposobu montażu i rodzaju sterownika.
Anemometr mierzy prędkość przepływu powietrza, a nie ruch obrotowy wału. Może mieć wirnik, ale jego wskazania dotyczą przepływu medium. Nie jest przeznaczony do bezpośredniego pomiaru prędkości obrotowej elementów napędu.
Przekładnik napięciowy nie mierzy obrotów, tylko służy do bezpiecznego dopasowania wysokiego napięcia do aparatury pomiarowej i zabezpieczeń. Stosuje się go m.in. w rozdzielniach i stacjach elektroenergetycznych do pomiaru napięcia oraz zasilania układów pomiarowych.
Typowo tachoprądnica daje sygnał analogowy (np. napięcie zależne od prędkości). To odróżnia ją od wielu enkoderów, które generują sygnały impulsowe/cyfrowe. Na egzaminie warto kojarzyć tachoprądnicę z analogowym przetwarzaniem obrotów na napięcie.
Częsty błąd to wybór odpowiedzi "pomiarowej" z innej dziedziny (np. anemometr) albo urządzenia elektroenergetycznego (przekładnik), bo brzmi technicznie. Pomaga sprawdzić: jaka wielkość jest mierzona (obroty wału) i czy urządzenie jest przetwornikiem prędkości.
Tachoprądnica to element wytwarzający sygnał elektryczny proporcjonalny do obrotów (przetwornik). Tachometr to ogólna nazwa przyrządu do pomiaru obrotów (może być optyczny, stykowy lub elektroniczny). W testach szukaj, czy chodzi o "prądnicę" jako przetwornik.
Sprzężenie zwrotne prędkości stosuje się, gdy trzeba stabilnie utrzymać zadane obroty mimo zmiennego obciążenia, np. w przenośnikach, obrabiarkach czy napędach regulowanych. Sygnał z czujnika prędkości (np. tachoprądnicy lub enkodera) trafia do układu sterowania.
Tak, w wielu nowoczesnych układach enkoder zastępuje tachoprądnicę, bo zapewnia wysoką dokładność i wygodny sygnał impulsowy do sterowników. Jednak pytanie egzaminacyjne może dotyczyć klasycznych rozwiązań, gdzie prądnica tachometryczna jest typowym czujnikiem obrotów.
Jeśli w odpowiedziach pojawia się prądnica tachometryczna (tachoprądnica), to zwykle jest to właściwy wybór dla pomiaru prędkości obrotowej wału. Pozostałe typowe "pułapki" to przyrządy od przepływu (anemometr) lub elementy do pomiarów napięć/prądów (przekładniki).
info

Około 75% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Pr%C4%85dnica_tachometryczna - dostęp 2026-02-27
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Anemometr - dostęp 2026-02-27
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Przek%C5%82adnik_napi%C4%99ciowy - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z pracowni napędów elektrycznych (czujniki prędkości i sprzężenie zwrotne)
  • Podręczniki/rozdziały o przetwornikach pomiarowych i pomiarach w elektrotechnice
  • Dokumentacje techniczne czujników prędkości (tachoprądnice, enkodery, czujniki Halla) – porównanie sygnałów wyjściowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego