KWALIFIKACJA EKA2 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 12.
Którego rozdziału Instrukcji o organizacji i zakresie działania archiwum zakładowego dotyczy zamieszczony fragment?
Ilustracja przedstawia fragment instrukcji dotyczącej organizacji i zakresu działania archiwum zakładowego, z naciskiem na
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rozdział dotyczący "Przechowywania i zabezpieczania zgromadzonej dokumentacji oraz prowadzenia jej ewidencji" obejmuje zasady ochrony akt (warunki, zabezpieczenia) oraz sposób ich rejestrowania i kontroli stanu ewidencyjnego. Pozostałe odpowiedzi odnoszą się do innych obszarów pracy archiwum: udostępniania, wycofywania lub skontrum.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie sprawdza, czy potrafisz rozpoznać, jakiego obszaru działania archiwum zakładowego dotyczy wskazany fragment instrukcji. Jeżeli w cytacie pojawiają się treści związane z tym, gdzie i jak przechowywać akta, jak je chronić przed zniszczeniem/utratą oraz jak prowadzić rejestry/spisy, to właściwym wyborem jest odpowiedź: "Przechowywanie i zabezpieczanie zgromadzonej dokumentacji oraz prowadzenie jej ewidencji."

Ta część instrukcji zwykle obejmuje m.in. zasady rozmieszczenia dokumentacji, wymagania dotyczące zabezpieczeń, organizację miejsca składowania oraz reguły wpisów do ewidencji i aktualizacji danych o zasobie. Kluczowe jest, że chodzi o utrzymanie zasobu (bezpieczne przechowywanie) oraz jego opis i rejestrację (ewidencję), czyli czynności podstawowe, wykonywane stale.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "Udostępnianie dokumentacji przechowywanej w archiwum zakładowym" dotyczy trybu przekazywania akt do wglądu, zasad wnioskowania, terminów zwrotu i odpowiedzialności za wypożyczenie. To inny proces niż przechowywanie i ewidencjonowanie.
  • "Wycofywanie dokumentacji ze stanu archiwum zakładowego" odnosi się do sytuacji, gdy akta przestają być w zasobie archiwum (np. przekazanie, wyłączenie z ewidencji, czynności związane ze zmianą statusu). To nie jest tożsame z bieżącym zabezpieczaniem i prowadzeniem ewidencji.
  • "Przeprowadzanie skontrum… oraz porządkowanie dokumentacji…" opisuje działania kontrolne i porządkowe, wykonywane okresowo (sprawdzenie zgodności stanu faktycznego z ewidencją, uporządkowanie układu akt). Wprawdzie ewidencja jest tu punktem odniesienia, ale temat przewodni jest inny: kontrola i porządkowanie, a nie zasady przechowywania i zabezpieczenia.

Wskazówka egzaminacyjna: szukaj w fragmencie słów-kluczy typu "ewidencja", "spis", "rejestr", "zabezpieczenie", "przechowywanie", "warunki" – ich współwystępowanie zwykle prowadzi do rozdziału o przechowywaniu i ewidencji, a nie do rozdziałów o udostępnianiu czy skontrum.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Archiwum zakładowe to komórka lub funkcja w jednostce organizacyjnej odpowiedzialna za przejęcie dokumentacji z komórek merytorycznych, jej przechowywanie, zabezpieczenie i ewidencjonowanie. Dodatkowo realizuje udostępnianie akt, nadzór nad porządkiem zasobu oraz czynności kontrolne, np. skontrum.
Ewidencja to uporządkowany zapis informacji o dokumentacji znajdującej się w zasobie archiwum: co jest przechowywane, w jakiej ilości, w jakim układzie i gdzie. Obejmuje prowadzenie spisów lub rejestrów oraz ich aktualizację, aby można było szybko ustalić stan zasobu i odnaleźć właściwą teczkę.
Zwracaj uwagę na sformułowania o warunkach przechowywania, ochronie dokumentacji, sposobach zabezpieczenia oraz o obowiązku prowadzenia spisów/rejestrów. Jeśli fragment łączy temat bezpieczeństwa akt i ich rejestrowania, zwykle dotyczy rozdziału o przechowywaniu, zabezpieczeniu i ewidencji, a nie udostępniania czy kontroli.
Udostępnianie dotyczy procedury wglądu do akt: kto może otrzymać dokumentację, na jakiej podstawie, na jak długo i jak dokumentuje się wypożyczenie/zwrot. Przechowywanie i zabezpieczanie opisuje natomiast warunki ochrony zasobu oraz prowadzenie ewidencji. To różne procesy, choć oba dotyczą tych samych akt.
Skontrum to czynność kontrolna polegająca na sprawdzeniu zgodności stanu faktycznego dokumentacji z zapisami w ewidencji. W praktyce oznacza porównanie tego, co znajduje się na półkach, z tym, co wynika ze spisów/rejestrów. Celem jest wykrycie braków, pomyłek w rozmieszczeniu i niezgodności w ewidencji.
Wycofywanie dotyczy sytuacji, gdy dokumentacja przestaje być w zasobie archiwum zakładowego, np. jest przekazywana dalej lub zmienia się jej status ewidencyjny. Wymaga to działań formalnych i odnotowania zmian w ewidencji. Nie należy mylić tego z bieżącym udostępnianiem do wglądu.
Najczęściej uczniowie chwytają jedno słowo (np. "ewidencja" albo "kontrola") i wybierają rozdział bez sprawdzenia całego kontekstu. Drugi błąd to mylenie czynności stałych (przechowywanie, ewidencja) z okresowymi (skontrum). Pomaga analiza: o czym jest większość zdań fragmentu i jaki jest jego cel.
Porządkowanie dotyczy ułożenia i uporządkowania akt w logiczny układ (np. według wykazu akt, sygnatur, roczników) oraz przygotowania ich do przechowywania. Ewidencjonowanie to rejestrowanie informacji o aktach w spisach lub rejestrach. Często występują razem, ale są różnymi czynnościami o innym rezultacie.
Zwykle nie trzeba pamiętać cytatów słowo w słowo. Wystarczy znać układ tematyczny rozdziałów i rozumieć, jakie działania kryją się za pojęciami: przechowywanie, zabezpieczanie, ewidencja, udostępnianie, wycofywanie, skontrum. Na egzaminie liczy się rozpoznanie sensu fragmentu, nie recytacja.
Ucz się przez mapę tematów: wypisz rozdziały i dopisz do nich słowa-klucze oraz typowe czynności. Następnie ćwicz na krótkich fragmentach, zaznaczając czasowniki i rzeczowniki (np. "przechowywać", "zabezpieczać", "prowadzić ewidencję"). Taka metoda przyspiesza dopasowanie treści do rozdziału.
info

Statystycznie 35% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Eksperci podkreślają: "Pozostałe odpowiedzi odnoszą się do innych obszarów pracy archiwum: udostępniania, wycofywania lub skontrum."

Źródła:

  • Ustawa z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (tytuł aktu – podstawa ogólna funkcjonowania archiwistyki zakładowej)

Materiały:

  • Instrukcja archiwum zakładowego stosowana w danej jednostce (akt wewnętrzny) – analiza układu rozdziałów
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji EKA.2 dotyczące zadań archiwum zakładowego i ewidencji zasobu
  • Słownik/kompendium pojęć archiwalnych (definicje: skontrum, ewidencja, udostępnianie)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego