KWALIFIKACJA ELE10 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 7.
Którego systemu dotyczy zamieszczony schemat blokowy?
Ilustracja przedstawia schemat blokowy systemu fotowoltaicznego typu OFF GRID, co jest zgodne z kontekstem pytania
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
System PV typu OFF GRID pracuje wyspowo, czyli bez przyłączenia do sieci elektroenergetycznej. Na schemacie blokowym zwykle widać ciąg: moduły PV → regulator ładowania → akumulator (magazyn energii) → inwerter → odbiorniki. Brak bloku "sieć" lub falownika sieciowego wskazuje na OFF GRID.

Pełne wyjaśnienie:

System fotowoltaiczny OFF GRID (wyspowy) to instalacja, która zasila odbiorniki bez współpracy z siecią elektroenergetyczną. Kluczową cechą takiego układu jest konieczność zapewnienia energii także wtedy, gdy nie ma nasłonecznienia, dlatego w typowym schemacie blokowym pojawia się magazyn energii oraz elementy sterujące ładowaniem.

Najczęściej spotykany łańcuch funkcjonalny OFF GRID to:

  • moduły PV (źródło DC),
  • regulator ładowania (kontroluje proces ładowania i zabezpiecza akumulatory),
  • akumulator / bateria (bufor energii),
  • inwerter (zamiana DC/AC dla odbiorników prądu przemiennego),
  • odbiorniki (instalacja w obiekcie).

Odpowiedź "Fotowoltaiki typu ON GRID" jest niepoprawna, bo układ on-grid z definicji współpracuje z siecią i w schemacie powinien występować blok przyłączenia do sieci oraz typowy falownik sieciowy synchronizujący się z siecią. W wielu układach on-grid nie ma akumulatora (lub jest to już wariant hybrydowy, a nie klasyczny on-grid).

Odpowiedzi "Wytwarzania energii w elektrowni wodnej" i "Wytwarzania energii w elektrowni wiatrowej" są błędne, ponieważ schematy takich elektrowni obejmują inne bloki procesu (np. turbina wodna/wiatrowa, przekładnia, generator, układy regulacji prędkości i mocy). W fotowoltaice nie występuje etap zamiany energii mechanicznej na elektryczną, więc na schemacie nie powinno być elementów typu turbina czy generator synchroniczny/asynchroniczny napędzany mechanicznie.

Wskazówka egzaminacyjna: przy rozpoznawaniu schematów blokowych szukaj elementu, który rozstrzyga typ systemu. Dla OFF GRID jest to najczęściej akumulator oraz regulator ładowania, a dla ON GRID – wyraźne połączenie z siecią i synchronizacja pracy falownika z siecią.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Instalacja off-grid (wyspowa) to system PV działający bez podłączenia do sieci elektroenergetycznej. Zwykle ma akumulatory i regulator ładowania, aby magazynować energię i zasilać odbiorniki, gdy nie ma słońca.
Off-grid zasila odbiorniki bez sieci i opiera się na magazynie energii (akumulatorach). On-grid pracuje z siecią: oddaje nadwyżki lub pobiera energię, a kluczowy jest falownik sieciowy i przyłącze do sieci.
Najczęściej są to: regulator ładowania (między PV a magazynem) oraz akumulator jako bufor energii. Jeśli brakuje bloku "sieć" i widać magazyn energii, to typowa cecha układu wyspowego.
Akumulator pozwala magazynować energię wytworzoną w dzień i wykorzystać ją wtedy, gdy produkcja PV spada (wieczór, zachmurzenie). Bez magazynu zasilanie byłoby niestabilne, a odbiorniki mogłyby przerywać pracę.
Klasyczny on-grid często działa bez akumulatora, ale spotyka się układy z magazynem (zwykle nazywane hybrydowymi). Na egzaminie zwracaj uwagę, czy schemat pokazuje wyraźne połączenie z siecią oraz sposób współpracy falownika.
W schemacie on-grid zwykle pojawia się blok "sieć" lub symbol przyłącza oraz falownik przystosowany do pracy równoległej z siecią. Często widać też licznik lub punkt przyłączenia, bo nadwyżki mogą być oddawane do sieci.
Regulator ładowania kontroluje parametry ładowania akumulatora (napięcie, prąd), chroni baterię przed przeładowaniem i nadmiernym rozładowaniem oraz stabilizuje pracę źródła PV. To jeden z kluczowych bloków układu wyspowego.
W elektrowni wiatrowej występuje część mechaniczna: wirnik turbiny, często przekładnia oraz generator napędzany ruchem. W PV nie ma konwersji mechanicznej, więc zamiast turbiny i generatora widzisz moduły PV, układ DC i falownik.
Najczęstszy błąd to wybór "on-grid" z przyzwyczajenia, bez sprawdzenia, czy schemat ma połączenie z siecią. Drugi błąd to pominięcie akumulatora/regulatora na rysunku i skupienie się tylko na panelach i falowniku.
Ćwicz rozpoznawanie bloków funkcjonalnych: magazyn energii, falownik, regulator, przyłącze do sieci, turbina, generator. Rób krótkie notatki "co rozstrzyga typ układu" i porównuj schematy off-grid, on-grid i hybrydowe.
info

Około 65% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "System PV typu OFF GRID pracuje wyspowo, czyli bez przyłączenia do sieci elektroenergetycznej."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "System autonomiczny (off-grid)" https://pl.wikipedia.org/wiki/System_autonomiczny (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Fotowoltaika" https://pl.wikipedia.org/wiki/Fotowoltaika (dostęp: 2026-03-01)
  • EnergySage: "Off-grid solar systems" https://www.energysage.com/solar/solar-energy-basics/off-grid-solar/ (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do podstaw fotowoltaiki (systemy on-grid/off-grid, elementy instalacji)
  • Karty katalogowe regulatorów ładowania i inwerterów (schematy blokowe, zasada działania)
  • Materiały producentów dotyczące systemów wyspowych i magazynowania energii

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego