KWALIFIKACJA BUD14 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 30.
Którego z materiałów należy użyć do zmniejszenia chłonności tynków gipsowych przeznaczonych do malowania farbą akrylową?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Do zmniejszenia i wyrównania chłonności tynków gipsowych przed malowaniem farbą akrylową stosuje się grunt dyspersyjny.
Wnika on w podłoże, wiąże pył i poprawia przyczepność powłoki. Zaczyn cementowy i mleko wapienne nie są typowym gruntem pod farby akrylowe, a preparat pokostowy jest innego typu i może pogorszyć współpracę z farbą dyspersyjną.

Pełne wyjaśnienie:

Przed malowaniem tynków gipsowych farbą akrylową kluczowe jest ograniczenie i ujednolicenie chłonności oraz związanie ewentualnego pyłu na powierzchni. Tynki gipsowe potrafią chłonąć wodę nierównomiernie, co skutkuje miejscowym "wciąganiem" spoiwa z farby, gorszym kryciem i ryzykiem przebarwień. Dlatego właściwym rozwiązaniem jest grunt dyspersyjny, czyli preparat na bazie dyspersji wodnej, kompatybilny z farbami akrylowymi.

Odpowiedź "Gruntownika dyspersyjnego." jest poprawna, ponieważ taki grunt:

  • zmniejsza chłonność podłoża i ją wyrównuje,
  • poprawia przyczepność warstwy malarskiej,
  • wiąże drobny pył i stabilizuje powierzchnię,
  • jest typowo zalecany pod farby dyspersyjne (akrylowe).

Pozostałe propozycje są nieprawidłowe w tym zastosowaniu:

  • "Zaczynu cementowego." – to mieszanina cementu z wodą, stosowana m.in. w robotach cementowych, ale nie jako standardowy grunt pod farby akrylowe na tynk gipsowy; może zmienić charakter podłoża i nie rozwiązuje problemu chłonności w sposób przewidziany dla systemów malarskich.
  • "Gruntownika pokostowego." – preparaty pokostowe mają inną bazę (olejową/rozpuszczalnikową) i nie są typowym wyborem pod farby dyspersyjne; mogą pogarszać zwilżanie lub przyczepność farby akrylowej, jeśli system nie jest do tego przeznaczony.
  • "Mleka wapiennego." – jest kojarzone z bieleniem/wapnowaniem, ale nie pełni roli nowoczesnego gruntu pod farby akrylowe i nie zapewnia przewidywalnego ograniczenia chłonności zgodnie z wymaganiami systemów dyspersyjnych.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać zasadę: pod farby akrylowe na podłoża mineralne (np. tynki gipsowe) najczęściej stosuje się grunt dyspersyjny dobrany do chłonności i stanu podłoża (zgodnie z zaleceniami producenta systemu).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Grunt dyspersyjny to wodny preparat gruntujący na bazie dyspersji polimerowej. Na tynku gipsowym służy do związania pyłu, wzmocnienia powierzchni oraz zmniejszenia i wyrównania chłonności. Dzięki temu farba akrylowa równiej kryje i lepiej się trzyma podłoża.
Silnie chłonny tynk "wyciąga" wodę i spoiwo z farby, przez co powłoka może schnąć nierówno, słabiej kryć i tworzyć smugi lub plamy. Zagruntowanie ogranicza ten efekt, stabilizuje podłoże i poprawia warunki do prawidłowego wiązania oraz przyczepności farby akrylowej.
Najczęstsze skutki to większe zużycie farby, nierówne krycie, przebarwienia, różnice połysku oraz gorsza przyczepność powłoki. Na słabym lub pylącym podłożu może dojść także do łuszczenia się farby. Gruntowanie jest więc etapem ograniczającym typowe wady wykończeniowe.
Co do zasady nie jest to typowy ani zalecany grunt pod farby akrylowe na tynk gipsowy. Zaczyn cementowy nie jest środkiem gruntującym systemu malarskiego i może zmienić właściwości powierzchni w sposób nieprzewidywalny. Bezpieczniej stosować grunt dyspersyjny dobrany do podłoża i farby.
Grunty pokostowe są kojarzone z podłożami drewnianymi lub specyficznymi pracami renowacyjnymi. Mają inną bazę niż grunty dyspersyjne i mogą być słabiej kompatybilne z farbami wodnymi (dyspersyjnymi), jeśli nie są przewidziane w systemie. Pod tynk gipsowy pod akryl typowo wybiera się grunt dyspersyjny.
Mleko wapienne to zawiesina wapna w wodzie, tradycyjnie stosowana do bielenia lub wapnowania. Nie jest nowoczesnym środkiem gruntującym pod farby akrylowe i nie zapewnia kontrolowanego zmniejszenia chłonności oraz wzmocnienia podłoża w sposób wymagany przez systemy malarskie. Może też pogorszyć przyczepność.
Typowe objawy to szybkie i nierównomierne wchłanianie wody (np. po zwilżeniu), pylenie powierzchni oraz "matowienie" lub plamienie próbnej warstwy farby. W praktyce większość tynków gipsowych przed malowaniem farbą akrylową i tak się gruntuje, aby ujednolicić podłoże.
Najczęstsze błędy to brak odpylania podłoża, stosowanie nieodpowiedniego preparatu, rozcieńczanie niezgodne z zaleceniami oraz nakładanie farby zanim grunt wyschnie. Problemem bywa też "przegruntowanie" (zbyt szczelna warstwa), które może pogorszyć przyczepność kolejnych warstw.
Przy pylącym podłożu zwykle potrzebny jest grunt, który je wzmocni i zwiąże luźne cząstki (często mówi się o gruncie "wzmacniającym"). W praktyce dobór powinien wynikać z oceny stanu tynku oraz zaleceń producenta gruntu i farby. Kluczowe jest też dokładne odpylenie przed gruntowaniem.
Bo cement i wapno są bardzo "budowlane" i łatwo je uznać za uniwersalne rozwiązania. Pytanie jednak dotyczy konkretnego etapu robót wykończeniowych: przygotowania chłonnego tynku gipsowego pod farbę akrylową. W tym kontekście właściwą odpowiedzią jest środek gruntujący kompatybilny z farbą dyspersyjną.
info

Statystycznie 65% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Do zmniejszenia i wyrównania chłonności tynków gipsowych przed malowaniem farbą akrylową stosuje się grunt dyspersyjny.Wnika on w podłoże, wiąże pył i poprawia przyczepność powłoki."

Materiały:

  • Karty techniczne gruntów dyspersyjnych i farb akrylowych (sekcje: przygotowanie podłoża, gruntowanie)
  • Podręczniki/opracowania z technologii robót wykończeniowych (gruntowanie, malowanie, podłoża mineralne)
  • Materiały szkoleniowe z chemii budowlanej dotyczące kompatybilności gruntów i farb dyspersyjnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego