Współczynnik mocy cos φ opisuje, jaka część mocy pozornej zamienia się na moc czynną (użyteczną). W zasilaniu prądem sinusoidalnym zależności między mocami opisuje tzw. trójkąt mocy: moc czynna P, moc bierna Q oraz moc pozorna S, gdzie zachodzi relacja S=√(P²+Q²).
Jeżeli dysponujesz watomierzem, to bezpośrednio mierzysz nim P. Aby wyznaczyć cos φ, musisz jeszcze poznać S albo równoważnie Q. Ponieważ pytanie wymaga doboru jednego dodatkowego miernika, właściwa jest metoda dwuprzyrządowa: watomierz + waromierz.
Waromierz mierzy moc bierną Q (w var). Mając wyniki P i Q, liczysz:
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? Woltomierz daje napięcie U, a amperomierz prąd I, ale aby skorzystać z zależności cos φ=P/(U·I), trzeba znać jednocześnie U i I (czyli potrzebne byłyby dwa dodatkowe przyrządy, nie jeden). Częstościomierz mierzy częstotliwość, która nie wystarcza do wyznaczenia cos φ bez informacji o relacjach P, Q i S.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w zadaniu o cos φ pojawia się "jeden dodatkowy miernik do watomierza", szukaj przyrządu do pomiaru mocy biernej, bo wtedy cos φ wylicza się z P i Q.
