KWALIFIKACJA BUD18 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 7.
Którego zestawu przyrządów geodezyjnych należy użyć do wykonania pomiaru metodą tachimetrii zwykłej?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Tachimetria zwykła to klasyczny pomiar sytuacyjny oparty na obserwacji kątów (teodolitem) oraz odczycie na łacie, co umożliwia wyznaczanie odległości i wysokości punktów.
Niwelator służy głównie do niwelacji, a tyczka jest typowym akcesorium m.in. do pomiarów z pryzmatem, nie do klasycznej tachimetrii z łatą.

Pełne wyjaśnienie:

W tachimetrii zwykłej (klasycznej) punkty w terenie wyznacza się na podstawie obserwacji wykonywanych z jednego stanowiska instrumentu. Kluczowe jest to, że metoda łączy:

  • pomiary kątowe (kierunki/ kąty) wykonywane instrumentem kątowym, czyli teodolitem,
  • odczyty na łacie ustawionej na mierzonym punkcie, które w tachimetrii klasycznej służą m.in. do określania odległości i różnic wysokości (zależnie od zastosowanej techniki).

Dlatego zestaw "Teodolitu i łaty niwelacyjnej" jest spójny z ideą tachimetrii zwykłej: teodolit zapewnia obserwacje kątów, a łata umożliwia wykonanie odczytów na punkcie.

Dlaczego pozostałe zestawy nie pasują?

  • "Niwelatora i tyczki" – niwelator jest przeznaczony przede wszystkim do niwelacji (wyznaczania różnic wysokości) i nie realizuje typowego zestawu obserwacji tachimetrycznych (kąty/kierunki w standardowym ujęciu metody).
  • "Teodolitu i tyczki" – tyczka jest akcesorium wykorzystywanym bardzo często w różnych zadaniach (np. do oznaczania punktu, pracy z pryzmatem), ale sama w sobie nie zastępuje łaty używanej do odczytów charakterystycznych dla tachimetrii zwykłej.
  • "Niwelatora i łaty niwelacyjnej" – to typowy zestaw do niwelacji, a nie do tachimetrii, bo brakuje instrumentu do pomiaru kątów w tej metodzie.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się "tachimetria" w ujęciu klasycznym, szukaj zestawu obejmującego instrument do kątów (teodolit) oraz element do odczytu na punkcie (łata). Jeśli jest "niwelacja" – wtedy standardowo pojawia się niwelator i łata.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tachimetria zwykła to klasyczna metoda pomiaru szczegółów terenowych ze stanowiska instrumentu, w której łączy się obserwacje kątowe oraz odczyty na łacie ustawionej na mierzonym punkcie. Umożliwia wyznaczanie położenia punktów sytuacyjnych, a często także parametrów wysokościowych.
W ujęciu klasycznym potrzebujesz instrumentu do pomiaru kątów (teodolit) oraz łaty do wykonywania odczytów na punktach. To zestaw charakterystyczny dla tachimetrii "z łatą", odróżniający ją od samej niwelacji (niwelator + łata) oraz od pomiarów z pryzmatem (tachimetr/total station + tyczka).
Teodolit służy do pomiarów kątów poziomych i pionowych (kierunków). W tachimetrii zwykłej te obserwacje są podstawą do wyznaczania kierunku na punkt oraz do obliczeń położenia punktów. Bez instrumentu kątowego nie da się zrealizować istoty tej metody.
Niwelator jest zaprojektowany przede wszystkim do niwelacji, czyli precyzyjnego wyznaczania różnic wysokości na podstawie odczytów na łacie. W tachimetrii zwykłej kluczowe są także pomiary kątów (kierunki), których niwelator standardowo nie realizuje w wymaganym zakresie metody.
Mierzy się przede wszystkim kąty (teodolitem) oraz wykonuje odczyty na łacie na punktach. Na tej podstawie można wyznaczać położenie sytuacyjne punktów, a w zależności od techniki i danych z obserwacji także informacje związane z wysokością. To metoda "mieszana", nie tylko wysokościowa.
Nie w klasycznym rozumieniu tachimetrii zwykłej. Tyczka jest bardzo przydatna do sygnalizacji punktu i bywa elementem pracy z pryzmatem, ale nie zapewnia typowych odczytów podziałki, jak łata. Jeśli metoda zakłada odczyty na łacie, to tyczka nie jest równoważnym zamiennikiem.
W niwelacji zwykle pojawia się zestaw niwelator + łata i cel: różnice wysokości. W tachimetrii pojawia się instrument kątowy (np. teodolit) i cel: położenie punktów w planie (sytuacja), często z dodatkowymi informacjami o wysokości. Słowa-klucze: "kierunki", "kąty", "szczegóły sytuacyjne".
Najczęściej myli się tachimetrię z niwelacją (bo w obu występuje łata), albo wybiera "tyczkę" automatycznie, bo kojarzy się z każdym pomiarem terenowym. Częstym błędem jest też pomijanie tego, że w tachimetrii potrzebny jest przyrząd do pomiaru kątów, a nie tylko do odczytów na łacie.
Łata może pojawić się także w metodach, w których wykonuje się odczyty na podziałce w celu pozyskania danych do obliczeń (np. w klasycznych technikach tachimetrycznych). W praktyce nowoczesnej częściej spotkasz zestawy z pryzmatem, ale na egzaminie warto znać także zastosowania klasyczne.
Ułóż sobie mapę skojarzeń "metoda → instrumenty": niwelacja (niwelator, łata), pomiary kątowe (teodolit), tachimetria klasyczna (teodolit, łata), tyczenie (tyczki, paliki). Następnie przećwicz krótkie zadania: rozpoznaj metodę po słowach-kluczach i dobierz zestaw sprzętu bez obliczeń.
info

Statystycznie 57% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Tachimetria zwykła to klasyczny pomiar sytuacyjny oparty na obserwacji kątów (teodolitem) oraz odczycie na łacie, co umożliwia wyznaczanie odległości i wysokości punktów."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Tachimetria" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Tachimetria (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Teodolit" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Teodolit (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z geodezji ogólnej (dział: tachimetria i niwelacja)
  • Materiały dydaktyczne szkół/CKZ dotyczące metod pomiarów sytuacyjnych
  • Instrukcje obsługi teodolitu i niwelatora (część: przeznaczenie i zakres pomiarów)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego