KWALIFIKACJA BUD16 + BUD17 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 33.
Której czynności nie wolno wykonać w przypadku stwierdzenia obecności gazu w pomieszczeniu z zainstalowaną kuchenką gazową na gaz ziemny?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy stwierdzeniu obecności gazu nie wolno wykonywać czynności powodujących iskrzenie, bo może to zainicjować zapłon mieszaniny gazowo-powietrznej. Włączenie oświetlenia (użycie włącznika) może wytworzyć iskrę. Działania typu przewietrzenie i odcięcie dopływu gazu są właściwe.

Pełne wyjaśnienie:

W sytuacji, gdy w pomieszczeniu wyczuwalny jest gaz, priorytetem jest niedopuszczenie do zapłonu oraz szybkie zmniejszenie stężenia gazu w powietrzu. Gaz zmieszany z powietrzem może tworzyć mieszaninę palną, a do jej zapłonu wystarczy niewielkie źródło energii.

Odpowiedź "Włączenia oświetlenia w pomieszczeniu." jest poprawna, ponieważ użycie włącznika światła wiąże się z ryzykiem iskrzenia łączeniowego w stykach. Taka iskra może stać się inicjatorem zapłonu, dlatego w warunkach podejrzenia wycieku unika się przełączania urządzeń elektrycznych (zarówno włączania, jak i wyłączania), a także używania sprzętu mogącego wytworzyć iskrę.

Dlaczego pozostałe propozycje są niepoprawne jako odpowiedzi na pytanie "której czynności nie wolno wykonać"?

  • "Zgaszenia palników kuchenki gazowej." – wyeliminowanie otwartego płomienia ogranicza ryzyko natychmiastowego zapłonu. Jest to działanie zgodne z logiką bezpieczeństwa (o ile można je wykonać bez generowania iskier i bez narażania siebie).
  • "Zamknięcia zaworu na butli." – odcięcie dopływu gazu jest typowym działaniem ograniczającym dalszy wypływ paliwa. W praktyce odcięcie realizuje się na właściwym zaworze odcinającym dla danego źródła gazu.
  • "Otworzenia okna i przewietrzenia pomieszczenia." – wentylacja zmniejsza stężenie gazu w powietrzu, a więc obniża ryzyko osiągnięcia zakresu stężeń palnych.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o wyciek gazu szukaj odpowiedzi związanych z iskrą, płomieniem, urządzeniami elektrycznymi – to najczęstsze "czynności zabronione".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw ogranicz ryzyko zapłonu: nie używaj ognia i nie przełączaj urządzeń elektrycznych. Następnie przewietrz pomieszczenie (otwórz okna), a jeśli to bezpieczne – odetnij dopływ gazu odpowiednim zaworem. Potem wezwij pomoc zgodnie z procedurą w danym obiekcie.
Włącznik oświetlenia może spowodować iskrzenie w stykach. Przy obecności gazu w powietrzu nawet mała iskra bywa wystarczająca do zapłonu mieszaniny gazowo-powietrznej. Dlatego unika się przełączania elektryki i wykonuje działania zmniejszające stężenie gazu (wietrzenie, odcięcie dopływu).
Zasadą bezpieczeństwa jest unikanie czynności mogących wywołać iskrę, a więc także przełączania urządzeń elektrycznych (włącz/wyłącz). W praktyce skupia się na przewietrzeniu i odcięciu dopływu gazu, a działania elektryczne pozostawia się służbom lub wykonuje tylko zgodnie z procedurami obiektu.
Najważniejsze to: usunąć źródła zapłonu (brak płomieni, brak iskrzenia), zmniejszyć stężenie gazu przez intensywne wietrzenie oraz odciąć dopływ gazu właściwym zaworem. Dodatkowo należy ewakuować osoby z zagrożonej strefy i wezwać uprawnione służby.
Przewietrzenie wykonuje się niezwłocznie, gdy wyczuwalny jest zapach gazu lub podejrzewa się jego obecność. Otwarcie okien i zapewnienie wymiany powietrza pomaga obniżyć stężenie gazu. Trzeba jednak unikać czynności mogących wytworzyć iskrę i działać zgodnie z zasadami BHP.
Źródłem zapłonu może być otwarty płomień (zapalniczka, zapałka, palnik), iskra elektryczna (włączniki, gniazda, przekaźniki), a także iskry mechaniczne lub ładunki elektrostatyczne. W praktyce egzaminacyjnej szczególnie podkreśla się zakaz używania ognia i przełączania instalacji elektrycznej.
Najczęstsze błędy to traktowanie "włączenia światła" jako neutralnej czynności, skupienie się wyłącznie na zakręceniu palników bez analizy źródeł iskrzenia oraz pomijanie wietrzenia. Uczniowie mylą też różne źródła gazu (sieć, butla) i wskazują niewłaściwy zawór odcinający.
Co do zasady odcina się dopływ gazu odpowiednim zaworem odcinającym dla danego odcinka instalacji lub urządzenia. Ważne jest, by robić to bez tworzenia iskier i bez narażania siebie. W praktyce technik powinien znać lokalizację zaworów oraz procedury obowiązujące w danym obiekcie.
Zgaszenie palników usuwa otwarty płomień, który jest bezpośrednim źródłem zapłonu, więc jest to działanie logiczne. Trzeba jednak ocenić bezpieczeństwo podejścia do urządzenia i równolegle zadbać o wietrzenie oraz odcięcie dopływu gazu. Kluczowe jest unikanie przełączania elektryki w strefie zagrożenia.
Zwróć uwagę na słowa: "wyczuwalny gaz", "obecność gazu", "nieszczelność", "pomieszczenie" oraz na odpowiedzi związane z elektryką (światło, włącznik, urządzenie) lub ogniem. W takich zadaniach zwykle poprawna jest odpowiedź wskazująca zakaz czynności mogącej wytworzyć iskrę lub płomień.
info

Statystycznie 56% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Przy stwierdzeniu obecności gazu nie wolno wykonywać czynności powodujących iskrzenie, bo może to zainicjować zapłon mieszaniny gazowo-powietrznej."

Materiały:

  • Instrukcje bezpieczeństwa operatorów sieci gazowych (procedury postępowania przy podejrzeniu wycieku)
  • Instrukcje obsługi kuchenek i urządzeń gazowych (sekcje: bezpieczeństwo, wyczuwalny zapach gazu)
  • Materiały BHP dla prac przy instalacjach gazowych (źródła zapłonu, wentylacja, odcięcie dopływu)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego