KWALIFIKACJA ELM6 - STYCZEŃ 2016 (test 2)

PYTANIE NR 34.
Której instrukcji należy użyć w programie pisanym w języku LD, aby zapamiętany został stan wysoki na wyjściu sterownika PLC?
Ilustracja przedstawia cztery symbole graficzne, które są prawdopodobnie częścią schematu w języku LD (Ladder Diagram),
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zapamiętanie stanu wysokiego na wyjściu w LD realizuje się instrukcją typu "SET" (zatrzask), zwykle oznaczaną literą "S".
Po jednorazowym spełnieniu warunku ustawienia wyjście pozostaje w stanie 1 aż do użycia instrukcji kasującej "RESET" (R) lub innego resetu w programie.

Pełne wyjaśnienie:

W języku LD (drabinkowym) "zwykła" cewka wyjściowa działa chwilowo: stan wyjścia odzwierciedla aktualny wynik logiki po lewej stronie szczebla (gdy warunek znika, wyjście wraca do 0).

Jeżeli w zadaniu wymagane jest, aby na wyjściu sterownika PLC został zapamiętany stan wysoki, stosuje się element zatrzaskowy (bistabilny). W praktyce jest to instrukcja/cewka typu SET, często oznaczana literą "S". Działa ona tak, że po spełnieniu warunku ustawienia zapisuje "1" i utrzymuje ją nawet wtedy, gdy warunek ustawiający przestanie być prawdziwy.

Poprawna jest więc odpowiedź odpowiadająca symbolowi "SET (S)" (w danych wstępnych wskazano, że jest to "Symbol A").

Dlaczego pozostałe typowe opcje są błędne (w sensie koncepcyjnym):

  • Odpowiedź odpowiadająca zwykłej cewce nie "pamięta" stanu – po zaniku sygnału sterującego wyjście gaśnie.
  • Odpowiedź odpowiadająca RESET (R) realizuje operację przeciwną: kasuje zatrzask i wymusza 0, więc nie służy do zapamiętania "1".
  • Odpowiedzi odpowiadające stykowi (NO/NC) nie są instrukcją zapisu na wyjściu – styk jest warunkiem w logice, a nie elementem utrwalającym stan wyjścia.

Wskazówka egzaminacyjna: szukaj oznaczeń "S"/"R" lub nazw typu Set/Reset, Latch/Unlatch, SR/RS (zależnie od środowiska). W pytaniu chodzi o funkcję podtrzymania, a nie o klasyczne samopodtrzymanie stykiem, które jest innym sposobem realizacji pamięci w LD.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza to, że po spełnieniu warunku wyjście pozostaje w stanie 1 nawet wtedy, gdy sygnał ustawiający zniknie. Realizuje się to przez zatrzask (funkcję pamięci), np. cewką/instrukcją typu SET albo blokiem SR/RS. Wyjście wraca do 0 dopiero po użyciu RESET lub innym resecie.
SET (S) zapisuje stan "1" do wskazanego bitu/wyjścia, gdy warunek szczebla jest spełniony. Najważniejsze jest to, że po zapisaniu "1" stan jest podtrzymany (zatrzaśnięty) i nie zależy już od dalszego przebiegu warunku ustawiającego. Do skasowania służy osobna instrukcja RESET (R).
Zwykła cewka jest sterowana "na bieżąco" wynikiem logiki w szczeblu: gdy warunek jest prawdziwy, na wyjściu jest 1, a gdy warunek przestaje być prawdziwy, cewka jest wyłączana i pojawia się 0. Nie ma tu mechanizmu pamięci. Do pamiętania potrzebny jest zatrzask typu SET/RESET.
RESET (R) kasuje zatrzask: zapisuje "0" do bitu/wyjścia, które wcześniej mogło zostać ustawione przez SET. Stosuje się ją np. dla przycisku STOP, skasowania alarmu lub zakończenia etapu cyklu. Sama w sobie nie służy do zapamiętania stanu wysokiego, tylko do jego wyzerowania.
Najczęściej symbol SET ma oznaczenie literowe S, a RESET literę R przy cewce/elemencie wyjściowym. W części środowisk zamiast liter spotyka się nazwy "Set" i "Reset" albo bloki SR/RS. Na egzaminie warto zwracać uwagę na literę przy cewce i na to, czy symbol sugeruje zatrzask.
Efekt (utrzymanie stanu) może być podobny, ale mechanizm jest inny. Samopodtrzymanie realizuje się logiką: wyjście podtrzymuje własny warunek przez styk pomocniczy. SET zapisuje stan do bitu i utrzymuje go niezależnie od warunku ustawiającego. W praktyce oba podejścia mają zastosowanie, ale w pytaniu chodzi o instrukcję pamiętającą stan.
Gdy potrzebujesz pamięci stanu: START/STOP napędu, podtrzymanie trybu pracy, zatrzask alarmu do czasu skasowania, potwierdzenie zadziałania czujnika w sekwencji lub przejście do następnego kroku cyklu. To częste w układach maszyn, gdzie impuls wejściowy ma wywołać trwałą zmianę stanu.
Najczęściej myli się funkcję "S" i "R" (odruchowo wybiera się literę bez analizy) albo zakłada, że zwykła cewka "pamięta" poprzedni stan. Częsty jest też transfer wiedzy z innej platformy (np. inne nazwy instrukcji), przez co zdający nie rozpoznaje symbolu w LD.
Tak, jeśli w programie w wielu miejscach ustawiasz i kasujesz ten sam bit bez jasnych reguł, można uzyskać nieprzewidywalne zachowanie (zależne od kolejności wykonywania). Dobrą praktyką jest jedno miejsce SET i jedno miejsce RESET dla danego bitu oraz jasne warunki kasowania (np. STOP, błąd, reset operatora).
Ćwicz trzy warianty: zwykłą cewkę, zatrzask SET/RESET oraz samopodtrzymanie stykiem. Rozwiązuj krótkie schematy START/STOP i analizuj, co dzieje się po puszczeniu przycisku START. Na egzaminie szukaj w symbolach liter "S"/"R" i pamiętaj: SET utrzymuje 1, RESET wymusza 0.
info

Około 49% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Źródła:

  • IEC 61131-3:2013, Programmable controllers – Part 3: Programming languages (opis języków PLC, w tym LD, oraz typowych konstrukcji Set/Reset).

Materiały:

  • Podręcznik do programowania PLC w LD/LAD dla używanego sterownika (instrukcje SET/RESET)
  • Materiały dydaktyczne do IEC 61131-3 dotyczące LD i elementów bistabilnych
  • Ćwiczenia na prostych układach START/STOP z zatrzaskiem oraz kasowaniem

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego