KWALIFIKACJA TDR1 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 21.
Której klasy olej należy zastosować w silniku diesla, który eksploatowany jest w temperaturach od -35ºC do 15ºC ?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Olej 5W30 ma najniższą lepkość "zimową" spośród podanych, więc najlepiej nadaje się do rozruchu i smarowania przy silnych mrozach (okolice -35°C). Klasy 10W40, 15W40 i 20W50 są "gęstsze" na zimno, co utrudnia rozruch i pogarsza dopływ oleju po uruchomieniu.

Pełne wyjaśnienie:

W zapisie lepkości oleju silnikowego typu 5W30 pierwsza część (z literą W) odnosi się do zachowania oleju w niskich temperaturach, czyli w warunkach zimnego rozruchu i pierwszych chwil pracy silnika. Im niższa liczba przed "W", tym olej jest mniej lepki na zimno i łatwiej jest go przepompować po uruchomieniu w mrozie.

Dla silnika Diesla eksploatowanego w zakresie temperatur od -35°C do 15°C kluczowe jest, aby olej zapewniał możliwie łatwy rozruch i szybkie zbudowanie filmu olejowego przy bardzo niskiej temperaturze otoczenia. Z podanych opcji najbardziej "zimowy" jest 5W30, dlatego to on najlepiej odpowiada tak niskiej temperaturze minimalnej.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są gorsze w tym scenariuszu?

  • 10W40 – wyższa klasa zimowa niż 5W, więc przy -35°C olej będzie wyraźnie gęstszy, co może opóźniać smarowanie po rozruchu.
  • 15W40 – jeszcze wyższa lepkość w niskiej temperaturze; typowo kojarzony z łagodniejszym klimatem, nie z silnymi mrozami.
  • 20W50 – bardzo "gęsty" olej, szczególnie niekorzystny przy niskich temperaturach; zwiększa opory rozruchu i ryzyko niedosmarowania tuż po uruchomieniu.

W praktyce dobór lepkości powinien zawsze uwzględniać także zalecenia producenta silnika (wymagane klasy jakościowe i lepkości). Jednak przy samym kryterium zakresu temperatur to właśnie najniższa klasa "W" spośród odpowiedzi jest logicznie właściwa dla -35°C.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznaczenie 5W30 informuje o lepkości oleju w niskiej i wyższej temperaturze. Liczba z literą W opisuje zachowanie na zimno (łatwiejszy rozruch), a druga liczba dotyczy lepkości w temperaturach roboczych. Niższe "W" zwykle oznacza lepszą pracę w mrozie.
Przy niskiej temperaturze olej gęstnieje i trudniej go przepompować. Niższa liczba przed W oznacza mniejsze opory przepływu na zimno, szybsze dotarcie oleju do panewek i mniejsze ryzyko pracy "na sucho" w pierwszych sekundach po uruchomieniu.
W praktyce wybiera się olej z możliwie niską klasą zimową (np. 0W lub 5W), aby zapewnić rozruch i szybkie smarowanie. Następnie sprawdza się, czy producent silnika dopuszcza daną lepkość i wymaganą klasę jakości. Sam zakres temperatur nie zastępuje zaleceń producenta.
Może być dopuszczony przez producenta w pewnych warunkach, ale zwykle jest gorszy przy bardzo niskich temperaturach niż 5W30. Wyższa lepkość na zimno utrudnia rozruch i opóźnia zbudowanie ciśnienia oleju. W silnych mrozach preferuje się niższe klasy "W".
Zbyt gęsty olej zwiększa opory rozruchu, obciąża rozrusznik i akumulator oraz może wolniej docierać do węzłów tarcia. Skutkiem bywa większe zużycie podczas rozruchu, chwilowe niedosmarowanie i podwyższone ryzyko uszkodzeń, szczególnie w pierwszych minutach pracy.
Nie zawsze. Druga liczba dotyczy lepkości w temperaturach roboczych, ale dobór zależy od konstrukcji silnika, luzów, obciążeń i zaleceń producenta. Zbyt wysoka lepkość może pogorszyć smarowanie w niektórych układach i zwiększyć opory. Ważna jest zgodność z zaleceniami producenta.
Obie rzeczy są istotne i dotyczą różnych cech. Lepkość (np. 5W30) wpływa na zachowanie w temperaturze, a klasa jakości (np. wymagania producenta silnika) dotyczy dodatków i parametrów eksploatacyjnych. Na egzaminie często bada się lepkość, ale w praktyce trzeba spełnić oba wymagania.
15W40 jest często spotykany w zastosowaniach, gdzie minimalne temperatury nie są skrajnie niskie, a silniki pracują w warunkach transportowych i serwisowych zgodnych z zaleceniami producenta. W bardzo zimnym klimacie częściej dobiera się oleje o niższej klasie "W", jeśli są dopuszczone.
Zakres temperatur ma naprowadzić na dobór lepkości oleju: niska temperatura wskazuje wymagania przy rozruchu, a górna granica sugeruje, że nie potrzeba skrajnie "gorącej" lepkości. To sprawdza umiejętność interpretacji oznaczeń olejów wielosezonowych w kontekście eksploatacji.
Typowe błędy to wybór "popularnego" 10W40 bez sprawdzenia temperatur minimalnych, ignorowanie zaleceń producenta oraz traktowanie drugiej liczby (np. 40) jako kluczowej dla mrozu. W zimie krytyczne jest zwykle oznaczenie z W i rzeczywiste warunki rozruchu.
info

Statystycznie 54% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Olej 5W30 ma najniższą lepkość "zimową" spośród podanych, więc najlepiej nadaje się do rozruchu i smarowania przy silnych mrozach (okolice -35°C)."

Źródła:

  • SAE International: "SAE J300 – Engine Oil Viscosity Classification" (dokument klasyfikacji lepkości olejów silnikowych wg SAE J300).
  • Wikipedia (EN): "SAE viscosity grade" – opis znaczenia oznaczeń 0W-xx, 5W-xx itd. https://en.wikipedia.org/wiki/SAE_viscosity_grade (dostęp: 02.03.2026)

Materiały:

  • Instrukcja obsługi konkretnego pojazdu/silnika (dobór oleju i warunki temperatur)
  • Materiały producentów olejów: tabele doboru lepkości do temperatur
  • Podstawy eksploatacji pojazdów: rozdziały o smarowaniu i olejach wielosezonowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego