KWALIFIKACJA MOD11 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 36.
Której metody kontroli dotyczy opis: "...metoda polega na sprawdzeniu jakości wyrobów lub surowca za pomocą zmysłów i porównania cech jakościowych badanych przedmiotów z obowiązującymi normami "?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kontrola organoleptyczna polega na ocenie wyrobu lub surowca zmysłami (wzrok, dotyk, węch) i porównaniu zauważonych cech z wymaganiami norm lub specyfikacji. Nie wymaga badań aparaturowych ani pobierania prób do laboratorium, dlatego nie jest kontrolą laboratoryjną.

Pełne wyjaśnienie:

Opis wskazuje na metodę kontroli, w której jakość wyrobów lub surowców sprawdza się za pomocą zmysłów i odnosi wynik do wymagań (np. norm, specyfikacji, ustalonych kryteriów jakości). Taka ocena obejmuje zwykle obserwację wyglądu, barwy, równomierności, dotykową ocenę "chwytu" materiału, a czasem także zapach. To są typowe cechy kontroli organoleptycznej.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Wyrywkowa opisuje zakres kontroli (sprawdza się tylko część sztuk z partii), a nie sposób badania. Kontrola wyrywkowa może być zarówno organoleptyczna, jak i laboratoryjna.
  • Laboratoryjna opiera się na badaniach aparaturowych, pomiarach i analizach w warunkach laboratoryjnych (np. testy wytrzymałości, składu, odporności). W opisie nie ma mowy o aparaturze ani testach – jest mowa o zmysłach.
  • Pełna również dotyczy zakresu (sprawdzenie każdej sztuki), a nie metody oceny. Kontrola pełna może być realizowana organoleptycznie, ale sama nazwa "pełna" nie oznacza użycia zmysłów.

W praktyce krawieckiej i odzieżowej kontrola organoleptyczna bywa pierwszym, szybkim etapem oceny jakości materiałów (tkanin, dzianin, dodatków) oraz wyrobów gotowych, zanim podejmie się decyzję o dalszych badaniach lub dopuszczeniu partii do produkcji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To ocena jakości materiału lub wyrobu gotowego za pomocą zmysłów, głównie wzroku i dotyku (czasem także węchu). Sprawdza się np. barwę, równomierność, widoczne wady, "chwyt" tkaniny i porównuje z wymaganiami normy lub specyfikacji.
Najczęściej wzrok i dotyk: ocena barwy, splotu, równomierności, zaciągnięć, plam, mechacenia oraz wrażenia w dotyku (miękkość, sztywność). W praktyce może też pojawić się węch, np. gdy materiał ma niepożądany zapach po wykończeniu.
Kontrola laboratoryjna wymaga badań aparaturowych, pomiarów i często pobierania próbek (np. wytrzymałość, skład, odporność). Kontrola organoleptyczna opiera się na obserwacji i odczuciach zmysłowych oraz porównaniu z kryteriami jakości, bez specjalistycznej aparatury.
Kontrola wyrywkowa dotyczy tego, ile sztuk sprawdzasz z partii (tylko część). Nie mówi, jaką metodą sprawdzasz. Możesz wykonać kontrolę wyrywkową organoleptycznie (oględziny/dotyk) albo wyrywkową laboratoryjnie (testy na wybranych próbkach).
Kontrola pełna oznacza sprawdzenie każdej sztuki wyrobu lub całej partii materiału, bez pomijania elementów. To kryterium zakresu, a nie sposobu oceny. Kontrola pełna może być wykonana organoleptycznie (np. oględziny wszystkich koszul) albo z użyciem pomiarów.
Najłatwiej zauważyć wady widoczne i "wyczuwalne": plamy, przebarwienia, nierówną barwę, zaciągnięcia, supełki, uszkodzenia nitki, nierówną powierzchnię, nadmierne mechacenie oraz nieprawidłowy chwyt (zbyt sztywny lub zbyt wiotki względem wymagań).
Gdy potrzebna jest szybka selekcja i wstępna ocena jakości, np. przy przyjęciu tkanin do magazynu, przed krojeniem, w trakcie szycia (kontrola międzyoperacyjna) oraz przy odbiorze wyrobów gotowych. Pomiary i badania stosuje się, gdy wymagają tego kryteria jakości.
Należy mieć jasno opisane kryteria akceptacji: dopuszczalne wady, tolerancje wyglądu, oczekiwaną barwę/odcień, równomierność i wykończenie. Kontroler ocenia cechy zmysłowo i sprawdza, czy mieszczą się w wymaganiach. Pomaga stosowanie list kontrolnych i wzorców.
Często mylą "metodę" (organoleptyczna vs laboratoryjna) z "zakresem" (pełna vs wyrywkowa). Innym błędem jest wybór odpowiedzi brzmiącej bardziej "technicznie", mimo że opis wskazuje na proste oględziny i ocenę dotykiem. Warto czytać uważnie słowa-klucze.
Ułóż krótką ściągę pojęć: co opisuje sposób badania (organoleptyczna, laboratoryjna) i co opisuje zakres (pełna, wyrywkowa). Ćwicz na przykładach z pracowni: oceniaj tkaniny i wyroby, zapisuj wady i decyzję "zgodne/niezgodne".
info

Statystycznie 74% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Kontrola organoleptyczna polega na ocenie wyrobu lub surowca zmysłami (wzrok, dotyk, węch) i porównaniu zauważonych cech z wymaganiami norm lub specyfikacji."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z towaroznawstwa włókienniczego i odzieżowego (kontrola jakości)
  • Instrukcje kontroli jakości stosowane w pracowniach/szwalniach (karty kontroli, kryteria wad)
  • Notatki z rozróżnienia metod kontroli: organoleptyczna vs laboratoryjna oraz pełna vs wyrywkowa

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego