W administracji publicznej nie każda czynność "na papierze" ma postać decyzji administracyjnej. Decyzja jest władczym rozstrzygnięciem, które kształtuje sytuację prawną strony (np. przyznaje uprawnienie, nakłada obowiązek, zwalnia z obowiązku, umarza zobowiązanie). Inny charakter ma zaświadczenie – jego istotą jest potwierdzenie określonych faktów albo stanu prawnego wynikającego z posiadanych przez organ danych (np. rejestrów), bez "rozstrzygania sporu" i bez tworzenia nowej sytuacji prawnej.
Dlatego poprawna jest odpowiedź "Wydanie zaświadczenia o zameldowaniu." Taka czynność polega na urzędowym poświadczeniu informacji o zameldowaniu, a nie na rozstrzygnięciu sprawy władczo wobec strony.
- "Przyznanie zasiłku dla bezrobotnych." – w praktyce jest to rozstrzygnięcie o prawie do świadczenia i jego warunkach. Ma charakter władczy i co do zasady przybiera formę decyzji, bo przyznaje albo odmawia prawa.
- "Umorzenie zaległości podatkowej na wniosek podatnika." – umorzenie wpływa na istnienie i wysokość zobowiązania (zmienia sytuację prawną podatnika), więc jest klasycznym przykładem sprawy załatwianej władczo.
- "Wydanie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego." – pozwolenie jest aktem zezwalającym na określone działania i określa warunki, więc ma charakter rozstrzygnięcia administracyjnego.
Wskazówka egzaminacyjna: jeżeli dokument ma głównie "potwierdzić", "poświadczyć", "stwierdzić dane z rejestru" – często będzie to zaświadczenie. Jeżeli ma "przyznać/odmówić", "zezwolić", "nałożyć", "umarzyć" – zwykle mówimy o decyzji administracyjnej.
