KWALIFIKACJA GIW9 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 25.
Który czujnik zabezpieczenia przenośnika taśmowego przedstawiono na ilustracji?
Ilustracja przedstawia czujnik spiętrzenia urobku, który jest elementem zabezpieczenia przenośnika taśmowego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Czujnik spiętrzenia urobku służy do wykrywania nagromadzenia materiału (zatoru/zasypu) w określonym miejscu przenośnika, najczęściej w rejonie wysypu lub zsypu. Po zadziałaniu inicjuje sygnał ostrzegawczy lub zatrzymanie napędu, aby zapobiec uszkodzeniom i niebezpiecznym sytuacjom.

Pełne wyjaśnienie:

Zabezpieczenia przenośników taśmowych mają za zadanie wykryć stan nieprawidłowy i doprowadzić do bezpiecznej reakcji (alarm, odstawienie napędu, blokada rozruchu). Jednym z typowych stanów nieprawidłowych jest spiętrzenie urobku, czyli sytuacja, w której materiał transportowany zaczyna się piętrzyć (tworzyć zator) w miejscu, gdzie powinien swobodnie przepływać dalej.

Odpowiedź "Spiętrzenia urobku." jest poprawna, ponieważ taki czujnik jest przeznaczony do wykrywania nagromadzenia materiału: gdy urobek osiągnie określony poziom lub naciska na element czujnika, układ interpretuje to jako zator/zasyp i uruchamia procedurę zabezpieczającą. W praktyce chroni to taśmę i konstrukcję przed przeciążeniem, zapobiega rozsypom oraz ogranicza ryzyko prac interwencyjnych przy ruchomych częściach.

Pozostałe odpowiedzi opisują inne grupy zabezpieczeń:

  • "Zbiegania taśmy." dotyczy czujników wykrywających uciekanie taśmy na boki (niewspółosiowość). Ich zadaniem jest wykrycie zmiany położenia krawędzi taśmy, a nie obecności/nagromadzenia urobku.
  • "Ruchu taśmy." odnosi się do czujników kontroli biegu (braku ruchu/poślizgu). Monitorują, czy taśma rzeczywiście się przemieszcza przy załączonym napędzie, a nie czy materiał się spiętrza.
  • "Temperatury części konstrukcyjnych." to zabezpieczenia termiczne (np. łożysk, bębnów, elementów napędu). Reagują na przegrzanie, a ich sygnał nie wynika bezpośrednio z piętrzenia materiału.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawiają się różne wielkości fizyczne lub zjawiska (położenie taśmy, ruch, temperatura, nagromadzenie materiału), warto dopasować je do typowego "źródła sygnału" czujnika, a dopiero potem do miejsca montażu na przenośniku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To czujnik, który wykrywa nagromadzenie materiału (zator/zasyp) w miejscu transportu, zwykle w strefie wysypu lub zsypu. Po zadziałaniu uruchamia alarm lub zatrzymanie przenośnika, aby ograniczyć ryzyko uszkodzeń taśmy i konstrukcji oraz zwiększyć bezpieczeństwo pracy.
Piętrzący się urobek może powodować przeciążenie, zakleszczenia i rozsypy, a w konsekwencji uszkodzenia taśmy, bębnów i elementów konstrukcji. Dodatkowo wymusza interwencje w rejonie ruchomych części, co zwiększa ryzyko wypadku. Dlatego stosuje się czujniki spiętrzenia.
Czujnik spiętrzenia reaguje na obecność/nacisk materiału lub osiągnięcie poziomu urobku w danym miejscu (zator). Czujnik zbiegania taśmy reaguje na boczne przesunięcie taśmy i zwykle współpracuje z elementem dotykającym krawędzi taśmy. Różnią się więc "zjawiskiem", które wykrywają.
To kontrola, czy taśma faktycznie się porusza po załączeniu napędu. Zabezpieczenie wykrywa brak ruchu lub poślizg (np. gdy bęben się kręci, a taśma stoi). Jego celem jest szybkie zatrzymanie układu i sygnalizacja awarii, ale nie wykrywa ono bezpośrednio zatoru urobku.
Najczęściej wtedy, gdy odbiór urobku jest utrudniony: zapcha się zsyp, zablokuje się przesyp, przestanie działać urządzenie odbierające lub dojdzie do nadmiernego dopływu materiału. Urobek zaczyna się piętrzyć, a czujnik po osiągnięciu progu zadziałania wywołuje reakcję zabezpieczającą.
Bez takiego zabezpieczenia zator może narastać, powodując przeciążenia, uszkodzenia elementów przesypu, rozsypy i długie przestoje. Może też dojść do sytuacji wymagających ręcznego usuwania nagromadzonego urobku, co w strefie przenośnika zwiększa zagrożenie mechaniczne dla pracowników.
Nie bezpośrednio. Czujniki temperatury wykrywają przegrzewanie (np. łożysk, bębnów, napędów), a nie nagromadzenie materiału. Spiętrzenie urobku może pośrednio prowadzić do wzrostu temperatury przez przeciążenie lub tarcie, ale to inny mechanizm i inne zabezpieczenie niż czujnik spiętrzenia.
Najczęściej mylą funkcję czujnika z miejscem jego montażu i wybierają odpowiedź "ogólną" (np. ruch taśmy) zamiast tej, która dotyczy konkretnego zjawiska (zator). Częsty jest też błąd intuicyjny: wybór znanego hasła (np. zbieganie) bez analizy, co realnie wykrywa dany czujnik.
Warto uczyć się "zjawisko → czujnik → reakcja": co jest wykrywane (materiał, położenie taśmy, ruch, temperatura) i jaki jest skutek (alarm, odstawienie). Pomaga przegląd zdjęć i schematów z DTR oraz ćwiczenie porównywania podobnych urządzeń, żeby nie opierać się na samej nazwie.
Najczęściej w miejscach, gdzie urobek zmienia kierunek lub jest przekazywany dalej: przy zsypach, przesypach i strefach wysypu. Tam ryzyko zatoru jest największe, bo materiał może się klinować lub odkładać. Czujnik daje wtedy szybki sygnał do zatrzymania lub ostrzeżenia obsługi.
info

Około 48% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Czujnik spiętrzenia urobku służy do wykrywania nagromadzenia materiału (zatoru/zasypu) w określonym miejscu przenośnika, najczęściej w rejonie wysypu lub zsypu."

Materiały:

  • Instrukcje stanowiskowe i DTR przenośników taśmowych stosowanych w danym zakładzie górniczym
  • Materiały dydaktyczne z zakresu transportu podziemnego i zabezpieczeń przenośników taśmowych
  • Schematy i katalogi producentów czujników stosowanych w przenośnikach (spiętrzenia, zbiegania, ruchu taśmy)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego