KWALIFIKACJA GIW9 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 34.
Przedstawiony na rysunku czujnik CTm-12 służy do pomiaru
Ilustracja przedstawia czujnik CTm-12, który jest używany do pomiaru temperatury, co jest istotne w kontekście kwalifikacji
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Czujnik temperatury służy do pomiaru wielkości fizycznej, jaką jest temperatura elementu lub medium.
Detektory tlenku węgla, metanu i tlenu to czujniki gazowe (stężeń), a nie temperaturowe. Dlatego poprawna jest odpowiedź: "temperatury".

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie dotyczy funkcji czujnika oznaczonego jako CTm-12. Wśród odpowiedzi znajdują się trzy gazy typowe dla monitoringu atmosfery w kopalniach (tlenek węgla, metan, tlen) oraz jedna wielkość fizyczna (temperatura).

Odpowiedź "temperatury" jest poprawna, ponieważ pomiar temperatury realizuje się czujnikami temperaturowymi (np. rezystancyjnymi, termoparami lub innymi przetwornikami temperatury). Taki czujnik mierzy temperaturę badanego obiektu lub otoczenia, co ma znaczenie m.in. przy nadzorze pracy urządzeń, wykrywaniu przegrzewania i zapobieganiu awariom.

Pozostałe propozycje są niepoprawne, ponieważ odnoszą się do pomiaru stężenia gazów, który wymaga czujników gazometrycznych o innej zasadzie działania i innej kalibracji:

  • "tlenku węgla" – CO wykrywa się detektorami gazowymi przeznaczonymi do pomiaru stężeń CO; nie jest to funkcja czujnika temperatury.
  • "metanu" – CH4 mierzy się metanomierzami lub czujnikami metanu; to inna grupa przyrządów niż czujniki temperatury.
  • "tlenu" – O2 kontroluje się czujnikami tlenu (np. elektrochemicznymi); również nie jest to pomiar temperatury.

W przygotowaniu do egzaminu warto ćwiczyć rozróżnianie: co mierzy czujnik (temperatura/ciśnienie/wilgotność) vs co mierzy detektor gazów (stężenie konkretnego gazu). W zadaniach z rysunkiem często kluczowe jest rozpoznanie typu urządzenia i odrzucenie odpowiedzi "gazowych", jeśli przyrząd nie jest detektorem stężeń.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

Czujnik temperatury mierzy temperaturę medium lub elementu (np. powietrza, obudowy urządzenia, łożyska, silnika).

W praktyce służy do nadzoru pracy maszyn i infrastruktury oraz do wczesnego wykrywania przegrzewania, które może prowadzić do awarii.

Metan to gaz, którego nie ocenia się przez pomiar temperatury, tylko przez pomiar stężenia CH4.

Do tego potrzebne są czujniki/metanomierze o innej zasadzie działania i innej kalibracji niż czujniki temperatury. Temperatura może wpływać na pomiar, ale nie jest nim samym.

Najpierw sprawdź, czy odpowiedzi dotyczą stężenia gazu (CO, CH4, O2) czy wielkości fizycznej (temperatura).

Detektory gazów są projektowane pod konkretny gaz i zakres stężeń, a czujniki temperatury mierzą stopnie temperatury, nie skład atmosfery.

Pomiar tlenku węgla (CO) polega na określaniu jego stężenia w powietrzu kopalnianym.

CO jest groźny dla zdrowia i może wskazywać m.in. na procesy spalania lub pożarowe. W praktyce stosuje się do tego detektory CO, a nie czujniki temperatury.

Temperaturę monitoruje się szczególnie wtedy, gdy przegrzanie może spowodować awarię lub zagrożenie, np. w napędach, silnikach, przekładniach, łożyskach.

Stały nadzór temperatury pomaga wcześniej wykryć nieprawidłową pracę, przeciążenie lub problem z chłodzeniem.

Częsty błąd to wybór odpowiedzi "metan" lub "tlenek węgla" z przyzwyczajenia, bo te gazy są często omawiane.

Drugi błąd to pominięcie faktu, że pytanie dotyczy funkcji konkretnego czujnika: trzeba rozróżnić czujnik temperatury od detektora gazów.

Nie. Tlen (O2) mierzy się czujnikami tlenu, które określają stężenie tego gazu w powietrzu.

Czujnik temperatury mierzy wyłącznie temperaturę. To inne przetworniki, inne zakresy pomiarowe i inne metody wzorcowania.

To typowy zabieg egzaminacyjny: sprawdza, czy zdający potrafi rozróżnić co jest parametrem fizycznym (temperatura), a co składem atmosfery (stężenie gazów).

W kopalni mierzy się oba typy wielkości, ale innymi czujnikami.

Warto ćwiczyć na zdjęciach/rysunkach aparatury i łączyć: nazwę czujnika → mierzona wielkość → zastosowanie.

Pomaga też tworzenie fiszek: osobno czujniki temperatury, osobno detektory CO/CH4/O2. Na egzaminie kluczowa jest szybka klasyfikacja.

Skup się na sensie odpowiedzi: czy opcje dotyczą gazów (CO, CH4, O2), czy temperatury.

Nawet bez znajomości modelu możesz zastosować logikę: czujniki gazów mierzą stężenia, a czujnik temperatury mierzy temperaturę. Uważaj jednak na pochopne skojarzenia.

info

Około 62% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że czujnik temperatury służy do pomiaru wielkości fizycznej, jaką jest temperatura elementu lub medium.Detektory tlenku węgla, metanu i tlenu to czujniki gazowe (stężeń), a nie temperaturowe.

Materiały:

  • Instrukcje i karty katalogowe czujników stosowanych w górnictwie (monitoring parametrów środowiska i urządzeń)
  • Podstawy metrologii przemysłowej: czujniki temperatury i czujniki gazów
  • Materiały szkoleniowe z automatyki i telemetrii w kopalniach podziemnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego