KWALIFIKACJA TKO6 - STYCZEŃ 2022

PYTANIE NR 37.
Który element bezpieczeństwa ruchu kolejowego przedstawiono na ilustracji?
Ilustracja przedstawia balisę ETCS umieszczoną na torach kolejowych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Balisa ETCS to przytorowy element systemu ETCS montowany w osi toru, służący do przekazywania danych do pojazdu podczas przejazdu. "Nadajnik GSM-R" dotyczy radiokomunikacji, "nadajnik SHP" ma inną konstrukcję i zastosowanie, a UOZ jest urządzeniem środowiskowym, nie typowym elementem ETCS w torze.

Pełne wyjaśnienie:

Balisa ETCS jest urządzeniem przytorowym (instalowanym w torze lub bezpośrednio przy torze), którego zadaniem jest przekazywanie informacji do urządzeń pokładowych pojazdu w ramach systemu ETCS. W praktyce rozpoznaje się ją jako element montowany nisko przy szynie/na podkładzie w miejscu, w którym pociąg przejeżdża nad balisą, a nie jako maszt czy urządzenie radiowe.

Odpowiedź "Balisę ETCS." jest właściwa, ponieważ wskazuje element charakterystyczny dla ETCS/ERTMS: punkt przekazu danych do pojazdu, wykorzystywany m.in. do nadzoru jazdy i przekazywania informacji istotnych dla bezpieczeństwa.

  • "Nadajnik GSM-R." jest niepoprawny, bo GSM-R dotyczy łączności radiowej i infrastruktury telekomunikacyjnej (anteny, radiolinie, urządzenia stacyjne), a nie typowego, niewielkiego elementu montowanego w torze.
  • "Nadajnik SHP." jest niepoprawny, ponieważ SHP jest innym systemem (punktowe oddziaływanie na pojazd) i jego elementy przytorowe różnią się przeznaczeniem oraz wyglądem od balis ETCS; nie należy utożsamiać wszystkich urządzeń punktowych z ETCS.
  • "Urządzenie odpłaszania zwierząt UOZ." jest niepoprawne, bo jest to urządzenie ograniczające kolizje ze zwierzętami, zwykle lokowane oboktorowo; nie jest elementem przekazywania danych w ETCS ani typowym elementem zabezpieczenia ruchu w sensie systemów prowadzenia pociągu.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw rozstrzygnij, czy na ilustracji widać element w torze (mały, montowany przy szynie/podkładzie) czy infrastrukturę radiową/oboktorową (anteny, skrzynki, słupki). To szybko oddziela balisy od rozwiązań łączności i urządzeń środowiskowych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Balisa ETCS to przytorowy element systemu ETCS montowany w torze, który przekazuje dane do urządzeń pokładowych podczas przejazdu pociągu. Informacje z balisy mogą wspierać nadzór jazdy, identyfikację położenia i realizację funkcji bezpieczeństwa zależnie od konfiguracji linii.
Balisa ETCS jest zwykle małym elementem zamontowanym nisko przy szynie lub na podkładzie, w osi przejazdu pociągu. Urządzenia GSM-R kojarzą się z infrastrukturą radiową: antenami, masztami i urządzeniami stacyjnymi. Klucz: tor vs łączność radiowa.
Ponieważ uczestniczy w przekazywaniu informacji niezbędnych do bezpiecznego prowadzenia pociągu w ramach ETCS. Dzięki temu system pokładowy może otrzymać dane o odcinku linii i zrealizować funkcje nadzoru jazdy. To wpływa na redukcję ryzyka błędów człowieka i zdarzeń niebezpiecznych.
ETCS to europejski system kontroli jazdy pociągu stosowany w ramach koncepcji interoperacyjności. W praktyce obejmuje rozwiązania torowe i pokładowe służące do nadzoru ruchu. Na egzaminie warto kojarzyć ETCS z elementami przytorowymi (np. balisy) oraz wyposażeniem w pojeździe.
Typowo nie. GSM-R jest systemem łączności radiowej, więc jego elementy to przede wszystkim infrastruktura antenowa i urządzenia telekomunikacyjne poza torem. Balisa jest elementem, nad którym przejeżdża pociąg. Jeśli na ilustracji widać niewielki element przy szynie/podkładzie, to raczej nie jest GSM-R.
Najczęściej myli się kategorie urządzeń: elementy ETCS (balisy) z łącznością (GSM-R) albo z innymi systemami punktowymi. Drugi błąd to kierowanie się samą nazwą "nadajnik" zamiast analizą montażu i funkcji. Pomaga pytanie kontrolne: "czy to pracuje w torze, czy obok toru?"
Podczas prac utrzymaniowych, oględzin infrastruktury przytorowej, diagnozowania usterek oraz w trakcie modernizacji linii. Ważne jest poprawne rozpoznanie elementu, bo determinuje to sposób zgłoszenia, dobór procedury pracy oraz to, z jaką dokumentacją i pomiarami trzeba się odnieść do danego urządzenia.
Co do zasady są montowane nisko w obrębie toru (na podkładach/elementach mocujących) w miejscu, nad którym przejeżdża pojazd, aby możliwa była wymiana informacji z urządzeniami pokładowymi. Dokładne lokalizacje wynikają z projektu i konfiguracji systemu na danej linii.
Nie. Urządzenia odpłaszania zwierząt są rozwiązaniami środowiskowymi/ochronnymi, stosowanymi w celu ograniczania wtargnięć zwierząt na tor. Nie pełnią roli w przekazywaniu danych do pojazdu ani w logice ETCS. W pytaniach egzaminacyjnych to zwykle dystraktor odciągający od urządzeń SRK.
Najlepiej uczyć się zestawami zdjęć i schematów: osobno urządzenia w torze, oboktorowe szafy i złącza, oraz elementy telekomunikacyjne (anteny, maszty). Dobrą metodą jest tworzenie fiszek: nazwa + funkcja + typowe miejsce montażu. To skraca czas rozpoznania w teście.
info

Statystycznie 45% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Balisa ETCS to przytorowy element systemu ETCS montowany w osi toru, służący do przekazywania danych do pojazdu podczas przejazdu."

Źródła:

  • ERA (European Union Agency for Railways) – ERTMS/ETCS basics and documentation overview (strony dokumentacyjne ERA dotyczące ERTMS/ETCS) – https://www.era.europa.eu/ (dostęp: 2026-03-02)
  • UNISIG – ETCS System Requirements Specification, Subset-026 (specyfikacja wymagań systemu ETCS, rozdziały dot. balis) – dokument branżowy UNISIG

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z zakresu ETCS/ERTMS dla poziomu technika SRK
  • Instrukcje producentów i opisy urządzeń przytorowych stosowanych na liniach kolejowych
  • Podręczniki/kompendia dotyczące systemów SRK (urządzenia torowe i pokładowe)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego