KWALIFIKACJA BUD13 - STYCZEŃ 2020 (test 2)

PYTANIE NR 38.
Który element roboczy maszyny przedstawiono na rysunku?
Ilustracja przedstawia przenośnik ślimakowy, który jest elementem roboczym maszyny używanej w robotach ziemnych i drogowych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przenośnik ślimakowy rozpoznaje się po spirali (zwoju) osadzonej na wale, która podczas obrotu przesuwa materiał wzdłuż osi. Przenośnik wałkowy ma zestaw rolek, wał przegubowy służy do przenoszenia momentu, a wałek rozrządu jest elementem silnika, nie układu roboczego maszyny.

Pełne wyjaśnienie:

Przenośnik ślimakowy (zwany też podajnikiem ślimakowym) to element roboczy przeznaczony głównie do transportu materiałów sypkich lub drobnoziarnistych. Jego cechą charakterystyczną jest ślimak: spiralny zwój (pióro) nawinięty na wał. Podczas obrotu ślimaka materiał jest przesuwany wzdłuż osi przenośnika, co na rysunkach zwykle widać jako "spiralę" lub "helisę".

Dlatego poprawną odpowiedzią jest: Przenośnik ślimakowy.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Przenośnik wałkowy służy do transportu ładunków na rolkach/wałkach. Na rysunku powinien być widoczny szereg równoległych rolek, a nie pojedynczy element spiralny. Taki przenośnik jest typowy dla transportu sztukowego (np. paczek), a nie dla "wypychania" materiału ślimakiem.
  • Wał przegubowy jest elementem układu napędowego. Ma przeguby (np. krzyżaki) umożliwiające przeniesienie momentu obrotowego przy zmiennej geometrii. Nie pełni funkcji przenośnika materiału; nawet jeśli obraca się w maszynie, jego zadaniem jest napęd, a nie transport urobku.
  • Wałek rozrządu to element silnika spalinowego odpowiedzialny za sterowanie pracą zaworów (przez krzywki). W kontekście elementów roboczych maszyn do robót ziemnych i drogowych nie jest to część "robocza" układu transportu materiału i zwykle nie jest przedstawiana w takich zadaniach identyfikacyjnych.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli na rysunku widzisz spiralę/zwój na wale i pytanie dotyczy elementu roboczego związanego z podawaniem materiału, najczęściej chodzi o przenośnik ślimakowy. Gdy widzisz rolki w szeregu – myśl o przenośniku wałkowym, a gdy przeguby i połączenia napędu – o wale przegubowym.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przenośnik ślimakowy to urządzenie transportowe, w którym obracający się ślimak (spirala na wale) przesuwa materiał wzdłuż osi. Stosuje się go m.in. do podawania i przemieszczania materiałów sypkich lub drobnoziarnistych tam, gdzie ważna jest ciągłość i równomierność podawania.
Szukaj elementu w formie spirali/helisy nawiniętej na wał. Na schematach wygląda jak zwój lub "śruba" w rurze/korycie. To odróżnia go od przenośników rolkowych (wiele rolek) oraz od wałów napędowych (połączenia przegubowe, brak spirali).
Przenośnik wałkowy transportuje ładunek na rolkach, zwykle jako transport sztukowy (np. paczki, skrzynki). Przenośnik ślimakowy przesuwa materiał dzięki obrotowi spirali. Inna jest zarówno budowa, jak i typowe zastosowania oraz rodzaj przenoszonego materiału.
Wał przegubowy to element przeniesienia napędu, który może pracować przy pewnym odchyleniu osi (dzięki przegubom). Spotyka się go w układach napędowych maszyn i pojazdów. Nie transportuje materiału jak przenośnik, tylko przekazuje moment obrotowy między podzespołami.
Wałek rozrządu jest częścią silnika spalinowego i steruje pracą zaworów poprzez krzywki. "Element roboczy" w zadaniach dla operatora maszyn dotyczy zwykle osprzętu lub układu wykonującego pracę (np. podawanie materiału), a nie wewnętrznych części silnika.
Najczęściej są to materiały sypkie lub drobnoziarniste, które da się przesuwać ruchem ślimaka, np. różne kruszywa, mieszanki, granulaty. W maszynach roboczych ważne jest, że ślimak może zapewniać względnie stałe podawanie i ograniczać rozsypywanie materiału.
Najczęściej myli się ślimak z "jakimś wałem" i wybiera wał przegubowy, bo oba elementy są długie i cylindryczne. Drugi błąd to wybór przenośnika wałkowego z przyzwyczajenia do rolek. Klucz to dostrzeżenie spiralnego zwoju.
W praktyce często pracuje w korycie lub rurze, aby prowadzić materiał i ograniczać straty, ale konstrukcja może być różna. Na rysunku egzaminacyjnym czasem widoczny jest sam ślimak, czasem ślimak z fragmentem obudowy. Najważniejszy znak rozpoznawczy to spiralny zwój.
To element wirujący, więc kluczowe jest unikanie kontaktu z ruchomymi częściami: nie wkładać rąk do strefy pracy, stosować osłony, zatrzymać i zabezpieczyć maszynę przed niezamierzonym uruchomieniem przed czyszczeniem. Operator powinien też usuwać zanieczyszczenia dopiero po wyłączeniu napędu.
Najlepiej łączyć obrazy z funkcją: oglądać schematy i zdjęcia w DTR/katalogach części, a potem opisywać "co to robi" (transport, zagęszczanie, napęd). Na egzaminie pomaga szybkie porównanie: spirala = ślimak, rolki = wałki, przeguby = napęd.
info

Około 66% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że przenośnik ślimakowy rozpoznaje się po spirali (zwoju) osadzonej na wale, która podczas obrotu przesuwa materiał wzdłuż osi.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Przenośnik ślimakowy" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Przeno%C5%9Bnik_%C5%9Blimakowy (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (PL): "Przenośnik wałkowy" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Przeno%C5%9Bnik_wa%C5%82kowy (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (PL): "Wał napędowy" (używany potocznie jako wał przegubowy w pojazdach/maszynach) – https://pl.wikipedia.org/wiki/Wa%C5%82_nap%C4%99dowy (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Instrukcje obsługi (DTR) maszyn używanych w pracowni/szkole – rozdziały o układach transportu materiału i elementach roboczych
  • Atlas/kompendium elementów maszyn – dział o przenośnikach ślimakowych i wałkowych
  • Podstawy rysunku technicznego maszynowego – ćwiczenia z rozpoznawania podzespołów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego