KWALIFIKACJA GIW3 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 18.
Który element wyrobiska wgłębnego należy wykonać w celu zamontowania pompy odwadniającej to wyrobisko?
Ilustracja przedstawia urządzenie pływające, które prawdopodobnie jest pompą odwadniającą, używaną w kontekście górnictwa
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rząpie to najniżej położone miejsce w wyrobisku, gdzie gromadzi się woda spływająca po dnie i skarpach. Wykonuje się je celowo, aby umożliwić skuteczne zbieranie wód i montaż (posadowienie) pompy odwadniającej. Pozostałe pojęcia nie oznaczają elementu wyrobiska służącego do instalacji pompy.

Pełne wyjaśnienie:

W wyrobisku wgłębnym (typowym dla wielu odkrywek) woda dopływa z opadów, spływu powierzchniowego oraz z dopływów podziemnych. Aby odwadnianie było skuteczne, trzeba zapewnić miejsce, do którego woda będzie samoczynnie spływać. Takim elementem jest rząpie – celowo ukształtowane, najniżej położone zagłębienie w obrębie wyrobiska.

Dlaczego to właśnie rząpie jest właściwą odpowiedzią?

  • Funkcja zbiorcza: rząpie pełni rolę "miejsca zbioru" wody w najniższym punkcie, dzięki czemu można ją łatwo wypompować.
  • Miejsce pracy pompy: pompa odwadniająca powinna być zamontowana tam, gdzie gromadzi się woda i gdzie zapewniony jest stabilny dopływ do ssania pompy.
  • Organizacja odwodnienia: ukształtowanie spągu i spadków w kierunku rząpia upraszcza prowadzenie odwodnienia i ogranicza rozlewiska na drogach technologicznych.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "Meander" to pojęcie geomorfologiczne opisujące zakole rzeki, a nie element wyrobiska odkrywkowego przeznaczony pod pompę.
  • "Osadnik ziemny" oraz "osadnik stawowy" dotyczą obiektów sedymentacyjnych (zatrzymywania zawiesin/rumowiska w wodach). Mogą występować w gospodarce wodnej zakładu górniczego, ale nie są typowym, wymaganym elementem wyrobiska wgłębnego wykonywanym po to, by zamontować pompę odwadniającą samo wyrobisko.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać prostą regułę: pompa odwadniająca w wyrobisku pracuje tam, gdzie jest najniżej i gdzie woda się zbiera. Tym miejscem jest rząpie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rząpie to celowo wykonane zagłębienie w najniższym punkcie wyrobiska, do którego spływa woda z dna i skarp. Dzięki temu woda gromadzi się w jednym miejscu i może być skutecznie odpompowywana pompą odwadniającą.
Pompa powinna pracować tam, gdzie woda naturalnie się zbiera, aby miała stały dopływ do ssania i nie zasysała powietrza. Rząpie pełni funkcję punktu zbiorczego, więc ułatwia odwodnienie i ogranicza rozlewanie wody po spągu.
Odwadnianie ma utrzymać warunki bezpiecznej i efektywnej eksploatacji: ograniczyć podtopienia, poprawić stateczność skarp, zapewnić przejezdność dróg technologicznych i umożliwić pracę maszyn. Jest też istotne dla jakości robót urabiania i transportu.
Nie. Osadnik służy głównie do sedymentacji (oddzielania zawiesin) w wodach odpompowywanych lub opadowych. Pompa odwadniająca wyrobisko jest zwykle instalowana w punkcie zbioru wody w wyrobisku, czyli w rząpiu.
Meander to zakole rzeki (termin geograficzny/geomorfologiczny). Nie opisuje elementu wyrobiska górniczego. W pytaniach o odwadnianie wyrobiska szukaj pojęć związanych z gromadzeniem i odpompowywaniem wody, jak rząpie.
Rząpie lokalizuje się w najniższym punkcie spągu, tam gdzie naturalnie zbiega woda z nachyleń dna i skarp. W praktyce widać je jako miejsce stałego gromadzenia się wody; często prowadzi się do niego spadki i rowki odwadniające.
Najczęściej wybiera się "osadnik", bo brzmi technicznie i kojarzy się z wodą, albo "meander", bo jest znanym terminem ze szkoły. Pomaga analiza funkcji: osadnik służy do sedymentacji, a rząpie to punkt zbioru wody pod pompę.
Kluczowe są: ukształtowanie spągu i spadków do rząpia, drożność rowków/kanalików, dobór wydajności pompy i średnic rurociągów, kontrola dopływów wody oraz regularna konserwacja. Bez punktu zbiorczego woda rozlewa się i utrudnia pracę.
Gdy dopływy wody są duże (np. wysoki poziom wód podziemnych, intensywne opady), samo rząpie i pompa mogą nie zapewnić suchości. Wtedy stosuje się dodatkowe rowy, studnie, drenaże, obniżanie zwierciadła wody lub etapowanie robót.
Ucz się terminów razem z funkcją: co służy do odwodnienia, co do transportu, a co do stateczności skarp. Dobrą metodą jest tworzenie fiszek: nazwa elementu → rola w wyrobisku. Rozwiązuj też testy, by nie mylić pojęć z hydrotechniki i geografii.
info

Statystycznie 61% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że rząpie to najniżej położone miejsce w wyrobisku, gdzie gromadzi się woda spływająca po dnie i skarpach.

Źródła:

  • Słownik języka polskiego PWN: "rząpie" (definicja hasła), https://sjp.pwn.pl/szukaj/rz%C4%85pie.html - dostęp 2026-03-04
  • Słownik języka polskiego PWN: "meander" (definicja hasła), https://sjp.pwn.pl/szukaj/meander.html - dostęp 2026-03-04
  • Słownik języka polskiego PWN: "osadnik" (definicja hasła), https://sjp.pwn.pl/szukaj/osadnik.html - dostęp 2026-03-04

Materiały:

  • Słowniki terminologii górniczej (hasła: rząpie, wyrobisko wgłębne, odwadnianie)
  • Materiały dydaktyczne z eksploatacji odkrywkowej: dział "odwadnianie wyrobisk"
  • Instrukcje zakładowe/technologiczne dotyczące odwodnienia i rozmieszczenia pomp w odkrywce

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego