KWALIFIKACJA GIW3 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 13.
Na rysunku przedstawiono wyrobisko
Ilustracja przedstawia uproszczony rysunek techniczny, który może być używany w kontekście egzaminu zawodowego dla technika
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wyrobisko stokowo-wgłębne ma cechy dwóch typów: jest udostępnione od strony zbocza (widoczne wejście w stok i stopnie/półki), a jednocześnie jego dno leży poniżej poziomu terenu. Na przekroju widać zarówno skarpę w stoku, jak i zagłębienie z płaskim dnem, co wyklucza typ czysto stokowy oraz upadowy i korytarzowy.

Pełne wyjaśnienie:

Na rysunku pokazano przekrój terenu z wyrobiskiem, w którym występują jednocześnie cechy wyrobiska stokowego i wgłębnego. To właśnie definiuje wyrobisko stokowo-wgłębne.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź: stokowo-wgłębne?

  • Cecha stokowa: wyrobisko jest "otwarte" od strony zbocza (stoku). Widać skarpę wcinającą się w zbocze oraz stopnie/półki robocze, które są typowe dla prowadzenia robót na kolejnych poziomach.
  • Cecha wgłębna: dno wyrobiska znajduje się poniżej poziomu terenu, co oznacza, że powstało zagłębienie, a nie tylko "ścięcie" fragmentu stoku.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Upadowe – ten typ odnosi się do prowadzenia wyrobiska wzdłuż kierunku upadu warstw geologicznych. Sam przekrój topograficzny (zbocze i dno poniżej terenu) nie wskazuje na tę cechę kierunkową.
  • Korytarzowe – jest to wyrobisko wąskie i wydłużone, kojarzone z innym układem przestrzennym niż typowa odkrywka o skarpach i półkach. Na rysunku widać przekrój z wyraźnymi stopniami i dnem, a nie "korytarz".
  • Stokowe – w czysto stokowym kluczowa jest eksploatacja "w stoku", bez typowego dna położonego poniżej poziomu terenu w ujęciu wgłębnym. Tutaj widoczne jest wyraźne zagłębienie z płaskim dnem, więc sam typ stokowy jest zbyt wąski.

Wskazówka egzaminacyjna: przy rozpoznawaniu typu z przekroju zawsze sprawdź dwie rzeczy: (1) czy wyrobisko ma udostępnienie od strony zbocza, (2) czy dno schodzi poniżej poziomu terenu. Jeśli odpowiedź brzmi "tak" dla obu, najczęściej jest to typ stokowo-wgłębny.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wyrobisko stokowo-wgłębne to wyrobisko łączące cechy stokowego i wgłębnego: jest udostępnione od strony zbocza (stok), ale jednocześnie jego dno znajduje się poniżej poziomu terenu. W przekroju zwykle widać skarpy, półki robocze oraz wyraźne zagłębienie z dnem.
W przekroju wyrobisko wgłębne rozpoznasz po tym, że dno robót leży poniżej poziomu otaczającego terenu. Widać wtedy "misę" lub zagłębienie ograniczone skarpami. Sama obecność skarp nie wystarcza—decyduje położenie dna względem naturalnej powierzchni terenu.
O typie stokowym świadczy udostępnienie i prowadzenie robót od strony zbocza. Na rysunku często widać wejście w stok oraz stopniowanie skarpy (półki/stopnie), które umożliwia pracę na kolejnych poziomach. Kluczowe jest "wcinanie się" wyrobiska w zbocze terenu.
Pomyłka wynika z tego, że oba typy mają wspólny element: robota prowadzona jest w stoku i widać skarpę oraz półki. Uczeń może pominąć drugą cechę rozstrzygającą, czyli to, że dno schodzi poniżej poziomu terenu. W zadaniach egzaminacyjnych zawsze sprawdzaj oba kryteria jednocześnie.
Wyrobisko upadowe jest związane głównie z kierunkiem geologicznym—prowadzi się je zgodnie z upadem warstw złoża. Stokowo-wgłębne opisuje natomiast relację do ukształtowania terenu (stok + zagłębienie). Na samym przekroju topograficznym łatwiej rozpoznać cechy stokowe i wgłębne niż "upad" warstw.
Najczęściej w terenach pagórkowatych, gdy eksploatację można rozpocząć od naturalnego zbocza i stopniowo pogłębiać wyrobisko. Taki układ pozwala wykorzystać rzeźbę terenu i ograniczyć część robót zdejmowania nadkładu. Jest to też wygodne organizacyjnie, bo łatwo planować poziomy robocze na półkach.
Najważniejsze są: poziom terenu po obu stronach przekroju, położenie dna wyrobiska, kształt i nachylenie skarp oraz obecność półek/stopni. Elementy symboliczne (np. drzewa) pomagają tylko w orientacji, ale nie definiują typu wyrobiska.
Najczęściej nie w pełni. "Korytarzowe" sugeruje wydłużony, wąski charakter wyrobiska, co lepiej ocenia się na rzucie z góry lub opisie sytuacyjnym. Sam przekrój może nie pokazać długości i planu wyrobiska. Dlatego w zadaniach typ korytarzowy zwykle wynika z opisu kształtu w planie, a nie tylko z profilu.
Najczęstsze to: wybór "stokowe" tylko dlatego, że widać zbocze; wybór "upadowe" przez skojarzenie z nachyleniem skarpy (a nie upadem warstw); ignorowanie położenia dna względem terenu; oraz opieranie się na jednym szczególe rysunku zamiast sprawdzenia pełnego zestawu cech (stok + wgłębienie + półki).
Ćwicz rozpoznawanie typów na wielu szkicach: stokowe, wgłębne, stokowo-wgłębne, upadowe i korytarzowe. Do każdego typu wypisz 2–3 cechy rozstrzygające i porównuj je z rysunkiem (poziom terenu, dno, sposób udostępnienia). Dobrą metodą jest robienie krótkich notatek "co widzę na przekroju" przed wyborem odpowiedzi.
info

Około 41% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Wyrobisko stokowo-wgłębne ma cechy dwóch typów: jest udostępnione od strony zbocza (widoczne wejście w stok i stopnie/półki), a jednocześnie jego dno leży poniżej poziomu terenu."

Źródła:

  • Ustawa Prawo geologiczne i górnicze, Dz.U. 2023 poz. 1672

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z górnictwa odkrywkowego omawiające klasyfikację wyrobisk i udostępnienie złoża
  • Materiały dydaktyczne (rysunki przekrojów) do rozpoznawania typów wyrobisk: stokowe, wgłębne, stokowo-wgłębne, upadowe, korytarzowe
  • Instrukcje zakładowe i dokumentacja ruchu dotycząca terminologii wyrobisk oraz geometrii skarp i półek

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego