KWALIFIKACJA PGF4 + PGF5 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 22.
Który format grafiki bitmapowej nie zachowuje przezroczystości tła?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Format "JPG" (JPEG) standardowo nie obsługuje kanału alfa, więc nie potrafi zapisać przezroczystości tła — obszary przezroczyste są zastępowane kolorem (np. białym) lub wynikają z ustawień programu. "PNG", "TIFF" i "PSD" mogą przechowywać przezroczystość (np. alfa lub warstwy).

Pełne wyjaśnienie:

W grafice bitmapowej przezroczystość jest zwykle zapisywana jako kanał alfa (dodatkowa informacja przy każdym pikselu określająca stopień krycia) albo jako efekt wynikający z warstw i masek w pliku roboczym.

Odpowiedź "JPG" jest poprawna, ponieważ JPEG jest formatem nastawionym na kompresję stratną obrazu fotograficznego i w typowym standardzie nie przewiduje zapisu kanału alfa. W praktyce oznacza to, że jeśli obraz ma przezroczyste tło, to po zapisie do JPEG program musi je "spłaszczyć" do jakiegoś koloru tła (np. białego) lub dopełnić innym kolorem zależnie od ustawień.

Pozostałe odpowiedzi mogą zachowywać przezroczystość, więc nie pasują do pytania:

  • "PNG" został zaprojektowany m.in. z myślą o grafice ekranowej i typowo obsługuje przezroczystość (kanał alfa) bardzo dobrze, dlatego często używa się go do ikon, elementów UI czy zdjęć produktowych z wyciętym tłem.
  • "TIFF" jest pojemnym formatem kontenerowym; w zależności od wariantu i ustawień może przechowywać dodatkowe kanały (w tym alfa), dlatego bywa używany w DTP i w archiwizacji materiałów o wysokiej jakości.
  • "PSD" to format roboczy edytora grafiki, którego celem jest zachowanie struktury projektu (warstwy, maski, przezroczystości), więc w naturalny sposób przechowuje informacje o przezroczystości.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach występuje JPEG/JPG oraz formaty "warstwowe" lub "alfa" (PNG/PSD/TIFF), to najczęściej to właśnie JPEG jest tym, który nie zachowuje przezroczystości w standardowym zapisie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To możliwość zapisu informacji, że dany piksel jest niewidoczny (lub częściowo widoczny). Najczęściej realizuje się to przez kanał alfa, który określa krycie piksela. Dzięki temu tło może "prześwitywać" i obraz da się nakładać na inne elementy bez prostokątnej ramki.
JPG (JPEG) w standardowym zastosowaniu nie przewiduje kanału alfa. To format projektowany głównie do kompresji stratnej zdjęć, gdzie liczy się mały rozmiar i dobra jakość wizualna, a nie dodatkowe informacje o kryciu. Dlatego przezroczyste obszary muszą zostać spłaszczone do koloru tła.
PNG może zachować przezroczystość, jeśli obraz ją ma i podczas eksportu nie zostanie spłaszczony. PNG obsługuje kanał alfa, więc jest do tego przystosowany. Uwaga: jeśli w pliku nie ma przezroczystości (np. tło jest już wypełnione), sam zapis do PNG jej "nie doda".
W programach graficznych często widać go jako dodatkowy kanał (np. w panelu kanałów) albo jako "szachownicę" w miejscach przezroczystych. Możesz też sprawdzić właściwości/metadata lub spróbować nałożyć grafikę na kolorowe tło: jeśli brzegi nie mają białej poświaty i tło prześwituje, alfa jest zachowana.
Najczęściej wtedy, gdy potrzebujesz przezroczystości (np. wycięte tło produktu) albo gdy zależy Ci na zapisie bezstratnym elementów graficznych (np. napisy, grafiki, zrzuty ekranu). Dla typowych fotografii do internetu JPG bywa lepszy wagowo, ale nie przenosi tła przezroczystego.
TIFF jest elastycznym formatem i może przechowywać dodatkowe kanały, w tym kanał alfa, ale zależy to od sposobu zapisu i ustawień eksportu. W praktyce TIFF częściej spotkasz w druku/DTP i archiwizacji wysokiej jakości. Zawsze warto sprawdzić, czy eksport obejmuje alfa, a nie spłaszcza obraz.
PSD to format roboczy edytora grafiki, przeznaczony do zapisu projektu z warstwami, maskami, efektami i przezroczystością. Używa się go podczas obróbki, gdy materiał ma pozostać edytowalny. Do publikacji zwykle eksportuje się wersję końcową do JPG/PNG/TIFF zależnie od przeznaczenia.
Częste pomyłki to: wybór JPG zamiast PNG, spłaszczenie warstw przed zapisem, eksport z włączonym tłem wypełnionym kolorem oraz użycie nieprawidłowego profilu/ustawień powodujących "halo" na krawędziach. Dobrym testem jest podłożenie pod grafikę kilku różnych kolorów i ocena brzegów.
Najpierw wytnij obiekt (maska/ścieżka), sprawdź krawędzie i usuń poświatę, a potem eksportuj do formatu obsługującego alfa (najczęściej PNG). Upewnij się, że w eksporcie jest zaznaczone zachowanie przezroczystości i że tło nie jest dodawane automatycznie. Przetestuj na różnych tłach strony.
Zapamiętaj zasadę: formaty "publikacyjne" dla zdjęć z kompresją stratną (JPG) zwykle nie mają alfa, a formaty "graficzne/robocze" (PNG, PSD) oraz pojemne formaty archiwalne (TIFF) mogą ją mieć. Jeśli pytanie dotyczy braku przezroczystości, najczęściej wskazuje na JPG/JPEG.
info

Statystycznie 58% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że format "JPG" (JPEG) standardowo nie obsługuje kanału alfa, więc nie potrafi zapisać przezroczystości tła — obszary przezroczyste są zastępowane kolorem (np. białym) lub wynikają z ustawień programu.

Źródła:

  • ITU-T Recommendation T.81 (JPEG), ogólny opis kodowania/struktury strumienia JPEG (brak kanału alfa w standardowym JPEG) – https://www.itu.int/rec/T-REC-T.81 (dostęp: 2026-02-28)
  • W3C: PNG (Portable Network Graphics) Specification (sekcje dot. kanału alfa i przezroczystości) – https://www.w3.org/TR/PNG/ (dostęp: 2026-02-28)
  • Adobe: Photoshop File Formats / Photoshop PSD specification (informacje o warstwach i przezroczystości w PSD) – https://www.adobe.com/devnet-apps/photoshop/fileformatashtml/ (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Dokumentacje/specyfikacje formatów PNG, JPEG i TIFF (sekcje o przezroczystości/kanałach)
  • Materiały producentów o formacie PSD i warstwach
  • Podręczniki/poradniki z podstaw grafiki rastrowej i zarządzania plikami w fotografii

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego