KWALIFIKACJA PGF5 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 8.
Który format podłoża drukowego jest optymalny do wydrukowania folderu o wymiarach netto 297 x 420 mm?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Format netto 297 × 420 mm odpowiada wielkości A3. W praktyce offsetu arkuszowego zwykle dobiera się arkusz większy od netto, aby zapewnić zapas technologiczny (spady, marginesy, pasery i chwyt). Dlatego jako optymalny wskazuje się format SRA3, a nie A3.

Pełne wyjaśnienie:

Wymiar netto 297 × 420 mm odpowiada formatowi A3 (to rozmiar gotowego wyrobu po cięciu). W druku offsetowym arkuszowym rzadko drukuje się "na styk" z formatem netto, ponieważ proces produkcyjny wymaga dodatkowego pola poza obszarem użytku.

Dlaczego potrzebny jest większy arkusz?

  • Spady – zapas obrazu poza linią cięcia, aby po docięciu nie powstały białe "nitki" na krawędzi.
  • Marginesy technologiczne – miejsce na pasery, kontrolę barwy, oznaczenia, a także tolerancje prowadzenia i cięcia.
  • Chwyt (margines chwytakowy) – strefa, za którą arkusz jest prowadzony w maszynie drukującej.

Dlatego do użytku o formacie A3 jako podłoże wybiera się arkusz większy, typowo z rodziny SRA. SRA3 jest powszechnie stosowanym "większym odpowiednikiem" A3 i w praktyce bywa uznawany za optymalny, bo daje zapas na obróbkę przy mniejszej stracie papieru niż format jeszcze większy.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • A3 – odpowiada wymiarowi netto, więc nie zapewnia standardowego zapasu technologicznego; w produkcji może to uniemożliwić poprawne nałożenie spadów i znaków kontrolnych.
  • B5 – jest wyraźnie mniejszy od 297 × 420 mm, więc nie pomieści użytku A3.
  • SRA2 – jest większy niż potrzeba do pojedynczego użytku A3; może być użyteczny w innych układach impozycyjnych, ale przy kryterium "optymalny" zwykle oznacza nadmierny format i większe straty.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu jest "format netto", rozważ, czy w druku arkuszowym trzeba dodać zapas na technologię. Jeśli tak, wybieraj format arkusza większy niż docelowy wyrób.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Format netto to końcowy rozmiar wyrobu po docięciu (np. folderu), bez zapasów na spady i bez marginesów technologicznych. Na jego podstawie dobiera się większy format arkusza do druku, aby zmieścić użytki i elementy kontrolne procesu.
Arkusz równy formatowi netto zwykle nie zostawia miejsca na spady, pasery, kontrolę barwy ani margines chwytakowy. W offsetowym druku arkuszowym potrzebny jest zapas technologiczny, dlatego arkusz podłoża najczęściej dobiera się większy niż docelowy format po cięciu.
RA i SRA to znormalizowane formaty arkuszy większe od serii A, zaprojektowane tak, by ułatwić druk i wykończenie (miejsce na spady i znaki). W praktyce są częste w dostawach papieru do maszyn arkuszowych, gdy użytkiem jest np. A4 lub A3.
Najpierw ustal format netto (A3), potem oceń, czy potrzebujesz spadów, marginesów i chwytu. Następnie wybierz format arkusza, który daje wymagany zapas przy możliwie małej stracie papieru. W praktyce często wybiera się format z rodziny SRA większy od A3.
Najczęstsze błędy to: mylenie netto z brutto, wybieranie arkusza równego wymiarom wyrobu, oraz mieszanie serii A/B z RA/SRA. Uczniowie często zapominają też, że technologia druku wymaga dodatkowego pola na spady i elementy kontrolne.
Nie, bo B5 jest znacznie mniejszy niż 297 × 420 mm, więc nie pomieści użytku o takim wymiarze. Przy doborze podłoża podstawową zasadą jest to, że arkusz musi być co najmniej większy od użytku netto, a w praktyce jeszcze większy ze względu na zapasy technologiczne.
Większy arkusz wybiera się wtedy, gdy na jednym arkuszu ma się znaleźć więcej użytków (impozycja wieloużytkowa), potrzebne są większe marginesy technologiczne albo wymaga tego maszyna/wykończenie. Jeśli jednak drukujesz pojedynczy użytek, zbyt duży arkusz zwykle zwiększa straty.
Spad to zapas grafiki poza linią cięcia. Dzięki niemu po docięciu nie widać białych krawędzi wynikających z tolerancji cięcia. Spad powoduje, że realny obszar zadruku jest większy niż format netto, więc arkusz podłoża musi być odpowiednio większy.
Najczęściej pojawiają się serie A i B (wymiary wyrobów i podstawowych arkuszy) oraz formaty RA/SRA (arkusze dostawcze do druku). Warto umieć powiązać format netto z wyborem arkusza produkcyjnego oraz rozumieć, po co potrzebne są zapasy technologiczne.
Szukaj sformułowań typu "podłoże drukowe", "arkusz", "format do druku" oraz informacji o "wymiarach netto". To zwykle oznacza, że chodzi o arkusz większy niż gotowy wyrób, aby zmieścić spady, pasery i margines chwytu, a nie o sam format wyrobu.
info

Statystycznie 46% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Format netto 297 × 420 mm odpowiada wielkości A3."

Źródła:

  • ISO Online Browsing Platform (OBP) – ISO 216 (Paper sizes A and B series): https://www.iso.org/obp/ui/#iso:std:iso:216 - dostęp 2026-02-18
  • ISO Online Browsing Platform (OBP) – ISO 217 (RA and SRA paper sizes): https://www.iso.org/obp/ui/#iso:std:iso:217 - dostęp 2026-02-18
  • Wikipedia (EN) – "ISO 216" (wymiary serii A/B, kontekst standardu): https://en.wikipedia.org/wiki/ISO_216 - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Tablice formatów papieru (A, B, RA, SRA) stosowanych w poligrafii
  • Podręczniki/opracowania do przygotowania do druku arkuszowego (impozycja, spady, pasery)
  • Materiały producentów papieru o formatach dostawczych arkuszy dla druku offsetowego

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego