KWALIFIKACJA DRM8 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 3.
Który gatunek drewna ma najmniejszą twardość?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Świerk należy do gatunków iglastych o relatywnie niskiej twardości, zwykle mniejszej niż u sosny.
Gatunki liściaste, takie jak buk i grochodrzew, są wyraźnie twardsze.
Dlatego spośród podanych opcji najmniejszą twardość ma świerk.

Pełne wyjaśnienie:

Twardość drewna to odporność na miejscowe odkształcenia (np. wgniecenie, zarysowanie). W praktyce obróbki ma wpływ na dobór posuwu, nacisku docisku, intensywność szlifowania oraz tempo zużywania się ostrzy.

Wśród podanych gatunków świerk jest typowym przedstawicielem drewna iglastego o niskiej twardości i umiarkowanej gęstości, dlatego zwykle klasyfikuje się go jako "miękkie" drewno konstrukcyjne i stolarskie.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne:

  • Sosna – również jest iglasta, ale przeciętnie bywa twardsza od świerka (różnice wynikają m.in. z większego udziału drewna późnego). To częsta pułapka: oba gatunki są "miękkie", ale nie identyczne.
  • Buk – to gatunek liściasty o dużej gęstości i wysokiej twardości. W obróbce stawia większy opór skrawaniu i szybciej tępi narzędzia niż typowe iglaste.
  • Grochodrzew – drewno liściaste, powszechnie uznawane za twarde i odporne na ścieranie; w zastosowaniach praktycznych jest zdecydowanie "twardsze" od świerka i sosny.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli nie podano metody pomiaru (np. Janka/Brinell) ani wilgotności, wybieraj odpowiedź zgodną z ogólną klasyfikacją gatunków: iglaste zwykle są mniej twarde niż twarde liściaste (buk, grochodrzew).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Twardość drewna to odporność na miejscowe wgniecenia i zarysowania. W praktyce wpływa na to, jak łatwo drewno się obrabia, jak szybko tępią się noże oraz jakiej siły docisku wymaga szlifowanie i prasowanie. Zwykle większa gęstość oznacza większą twardość.
Najczęściej za miękkie uznaje się gatunki iglaste, np. świerk i sosnę. W porównaniach z typowo twardymi liściastymi (np. buk) iglaste wypadają jako mniej twarde. Trzeba jednak pamiętać, że nawet wśród iglastych są różnice.
W ujęciu ogólnym świerk ma zwykle nieco niższą gęstość i mniejszy udział twardego drewna późnego niż sosna, co przekłada się na niższą twardość. W praktyce odczujesz to jako łatwiejsze skrawanie i mniejsze ryzyko szybkiego stępienia narzędzi.
Tak. Zwiększona wilgotność zwykle obniża twardość i sztywność, przez co drewno łatwiej się wgniata. Dlatego tabele i porównania powinny odnosić się do określonych warunków (często drewno suche). Na egzaminie, gdy warunków brak, stosuje się typową klasyfikację gatunków.
Najczęstsze to mylenie twardości z trwałością biologiczną, sugerowanie się popularnością gatunku (np. wybór sosny "bo najczęściej jest w tartaku") oraz nieuwzględnianie, że iglaste też różnią się między sobą. Pomaga porównywanie: iglaste vs twarde liściaste.
Grochodrzew to nazwa handlowa drewna robinii akacjowej (często kojarzonej jako "akacja"). Bywa mylony z miękkimi liściastymi albo z samą "akacją" jako rośliną ozdobną. W zadaniach o właściwości mechaniczne jest zwykle traktowany jako gatunek twardy.
Twardsze drewno zwykle wymaga ostrzejszych narzędzi, stabilniejszego mocowania i ostrożniejszego doboru posuwu, aby ograniczyć przypalenia i wyrywanie włókien. Miękkie drewno (np. świerk) łatwiej się obrabia, ale może bardziej "strzępić się" na wyjściu narzędzia.
Buk jest gatunkiem liściastym o większej gęstości i zwartej strukturze, co typowo daje większą odporność na wgniecenia. W obróbce buk zwykle bardziej obciąża narzędzia i szybciej je tępi niż świerk. Dlatego w porównaniach twardości buk nie będzie najniższy.
W opisach gatunków często spotyka się twardość Janki (popularna w źródłach anglojęzycznych) oraz metody wgłębieniowe stosowane w badaniach materiałowych. Różne metody mogą dawać inne wartości liczbowe, ale zwykle utrzymują podobny porządek: miękkie iglaste vs twarde liściaste.
Najpierw rozdziel gatunki na iglaste i liściaste. Jeśli w odpowiedziach są twarde liściaste (np. buk, grochodrzew) i miękkie iglaste (np. świerk, sosna), najmniejszej twardości szukaj wśród iglastych. Następnie wybierz gatunek typowo bardziej miękki.
info

Około 66% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Świerk należy do gatunków iglastych o relatywnie niskiej twardości, zwykle mniejszej niż u sosny."

Źródła:

  • USDA Forest Service, Forest Products Laboratory: "Wood Handbook—Wood as an Engineering Material", chapter "Mechanical properties of wood" (Janka hardness tables/description), Madison (WI), General Technical Report FPL–GTR (publication PDF) - accessed 2026-02-18
  • The Wood Database: "Norway Spruce (Picea abies)" (hardness section) https://www.wood-database.com/norway-spruce/ - accessed 2026-02-18
  • The Wood Database: "Scots Pine (Pinus sylvestris)" (hardness section) https://www.wood-database.com/scots-pine/ - accessed 2026-02-18

Materiały:

  • Tabele właściwości mechanicznych gatunków drewna (twardość, gęstość) w podręcznikach drzewnictwa
  • Materiały producentów narzędzi skrawających o doborze parametrów do twardości/gęstości drewna
  • Karty techniczne i bazy danych gatunków drewna (wartości Janka/Brinell) do porównań

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego