KWALIFIKACJA DRM8 - TEST WIEDZY NR 3

PYTANIE NR 22.
Rozważ następującą tabelę, która prezentuje wyniki pomiarów twardości drewna różnych gatunków metodą Brinella:
Gatunek drewna Twardość [HB]
Dąb 3.7
Świerk 1.2
Buk 2.9
Jesion 4.1
Który gatunek drewna jest najtwardszy według tej tabeli?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najtwardszy gatunek według tabeli to ten, który ma największą wartość twardości HB.
W zestawieniu najwyższe HB ma Jesion (4,1), więc jest twardszy niż Dąb (3,7), Buk (2,9) i Świerk (1,2).

Pełne wyjaśnienie:

W metodzie Brinella (HB) twardość jest opisana liczbą: im większa wartość HB, tym większa odporność materiału na wciskanie wgłębnika w warunkach danego pomiaru. W tym zadaniu nie trzeba wykonywać obliczeń ze wzoru ani znać szczegółów obciążenia i średnicy kulki, ponieważ pytanie brzmi jednoznacznie: "według tej tabeli".

Aby wskazać najtwardszy gatunek, należy porównać wartości HB w wierszach tabeli:

  • Dąb: 3,7 HB
  • Świerk: 1,2 HB
  • Buk: 2,9 HB
  • Jesion: 4,1 HB

Największą liczbą jest 4,1 HB, dlatego poprawna jest odpowiedź "Jesion".

Pozostałe opcje są błędne z prostego powodu: mają niższą wartość HB w tym samym zestawieniu. "Dąb" bywa kojarzony jako bardzo twardy materiał i w praktyce często sprawdza się w elementach narażonych na zużycie, ale tutaj jego 3,7 HB jest mniejsze niż 4,1 HB. "Buk" (2,9 HB) jest twardszy od "Świerk" (1,2 HB), jednak nadal nie przewyższa jesionu. "Świerk" jest typowym drewnem iglastym o mniejszej twardości, co w praktyce wiąże się m.in. z łatwiejszą obróbką, ale też większą podatnością na wgniecenia.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach tabelarycznych najpierw ustal, co porównujesz (tu: HB), a następnie znajdź wartość maksymalną i dopiero wtedy wybierz odpowiadający jej wiersz (gatunek).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
HB to oznaczenie liczbowego wyniku twardości mierzonej metodą Brinella. W praktyce większa wartość HB w tym samym zestawieniu pomiarowym oznacza większą odporność materiału na wgniatanie. Na egzaminie zwykle porównujesz HB między gatunkami, aby wskazać twardszy materiał.
Znajdź kolumnę z twardością (HB) i porównaj wszystkie liczby. Najtwardszy gatunek to ten, przy którym stoi najwyższa wartość HB. To zadanie nie wymaga znajomości wzoru Brinella, tylko uważnego odczytu danych i wskazania maksimum.
Sformułowanie "według tej tabeli" oznacza, że tabela jest jedyną podstawą odpowiedzi, nawet jeśli w innych źródłach spotkasz inne wartości. Oceniane jest poprawne czytanie danych i logiczne porównanie, a nie pamięciowe odtwarzanie parametrów materiału.
Metoda Brinella polega na wciskaniu kulki w badaną powierzchnię pod określonym obciążeniem i ocenie wielkości odcisku. Im mniejszy odcisk przy tym samym obciążeniu, tym większa twardość, co przekłada się na wyższą wartość HB. W drewnie wynik zależy też od warunków badania.
Twardość jest kluczowa, gdy element ma być odporny na ścieranie i wgniecenia, np. podłogi, stopnie schodów, blaty robocze, części mebli intensywnie użytkowanych. Dla mechanika-operatora oznacza to także inną strategię obróbki oraz potencjalnie większe zużycie narzędzi.
Wynik może zależeć m.in. od wilgotności drewna, kierunku włókien (wzdłużny/poprzeczny) oraz niejednorodności materiału (np. sęki). Dlatego porównania mają sens, gdy wartości pochodzą z podobnych warunków badania. W zadaniu egzaminacyjnym zwykle przyjmujesz warunki jak w tabeli.
Gęstość i twardość często są skorelowane, ale to nie jest reguła bez wyjątków. Błąd polega na automatycznym utożsamieniu "cięższe = twardsze". Na egzaminie, gdy masz tabelę HB, nie zgaduj po gęstości — wybieraj na podstawie podanych wartości twardości.
Najczęściej: pomylenie wierszy (gatunków), odczytanie złej kolumny, przeoczenie wartości skrajnej oraz wybór "z przyzwyczajenia" (np. dąb) zamiast sprawdzenia liczb. Pomaga prosta procedura: zaznacz najwyższą liczbę i dopasuj do niej nazwę gatunku.
Nie należy porównywać wyników z różnych metod wprost, bo każda metoda ma inną procedurę i inną skalę. Na egzaminie trzymaj się jednej metody podanej w pytaniu. Jeśli w tabeli jest HB, wybór opierasz na HB, a nie na wiedzy z innych skal twardości.
Ćwicz czytanie tabel i wykresów (maksima/minima, porównania), poznaj podstawowe pojęcia: twardość, wilgotność, kierunek włókien, gatunki iglaste i liściaste. W zadaniach praktycznych kojarz twardość z zastosowaniem i konsekwencjami obróbki (narzędzia, parametry, zużycie).
info

Około 83% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Najtwardszy gatunek według tabeli to ten, który ma największą wartość twardości HB.W zestawieniu najwyższe HB ma Jesion (4,1), więc jest twardszy niż Dąb (3,7), Buk (2,9) i Świerk (1,2)."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Twardość Brinella" – opis metody i interpretacja większej wartości jako większej twardości, https://pl.wikipedia.org/wiki/Twardo%C5%9B%C4%87_Brinella - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Podręczniki z materiałoznawstwa drzewnego (właściwości mechaniczne drewna)
  • Materiały dydaktyczne o metodach badania twardości (Brinell i inne skale)
  • Karty techniczne i katalogi producentów materiałów drewnopochodnych i tarcicy

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego