W ochronie upraw leśnych metody dobiera się do gatunku oraz do typu szkód. Kluczowa różnica dotyczy tego, czy zwierzę niszczy rośliny przez zgryzanie/spałowanie (typowe dla jeleniowatych), czy przez rycie (typowe dla dzików).
Poprawna odpowiedź: Dzik
Dzik powoduje przede wszystkim szkody ryjące, czyli rozkopuje glebę i darń w poszukiwaniu pokarmu. Repelenty zapachowe oddziałują głównie na węch i są traktowane jako metoda wspomagająca, jednak wobec dzików ich skuteczność jest zwykle ograniczona w porównaniu z jeleniowatymi. W praktyce większą rolę odgrywają działania organizacyjne (np. ochrona powierzchni) oraz łączenie metod (np. grodzenia + inne działania).
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- Jeleń – należy do jeleniowatych i typowo powoduje szkody zgryzowe oraz spałowanie. Repelenty zapachowe częściej wykorzystuje się właśnie jako wsparcie ochrony przed jeleniowatymi.
- Sarna – podobnie jak jeleń jest zwierzyną zgryzającą; repelenty bywają stosowane w celu ograniczenia zgryzania pędów, choć zwykle wymagają powtarzania zabiegów i łączenia z innymi metodami.
- Łoś – również należy do jeleniowatych i jego presja wiąże się głównie z żerowaniem (zgryzaniem), a nie z typowym ryciem. Z tego powodu nie jest najlepszą odpowiedzią na pytanie o szkody ryjące i ograniczoną skuteczność repelentów.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się "rycie" lub "rozgrzebywanie gleby", najczęściej chodzi o dzika. Gdy mowa o "zgryzaniu" lub "spałowaniu", myśl o jeleniowatych (jeleń, sarna, łoś).
