Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA CHM5 - PAŹDZIERNIK 2016



PYTANIE NR 20.
Który gaz można usunąć ze spalin, przemywając go w wieży absorpcyjnej wodną zawiesiną wapna lub kamienia wapiennego?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zawiesina wapna lub kamienia wapiennego w wieży absorpcyjnej wiąże kwaśne tlenki siarki. SO2 rozpuszcza się i ulega neutralizacji/utlenieniu do soli (siarczynów/siarczanów wapnia), dlatego jest typowo usuwany w mokrym odsiarczaniu spalin. CO i CO2 nie są w ten sposób selektywnie "wyłapywane", a NOx zwykle wymaga innych metod.

Pełne wyjaśnienie:

Wieża absorpcyjna z wodną zawiesiną wapna (zwykle Ca(OH)2) lub kamienia wapiennego (CaCO3) jest klasycznym przykładem mokrego odsiarczania spalin. Mechanizm polega na tym, że dwutlenek siarki SO2 jest tlenkiem kwasowym: po kontakcie z cieczą roboczą rozpuszcza się, tworząc formy kwasowe w roztworze, a następnie ulega zobojętnieniu przez składniki wapniowe. W praktyce prowadzi to do powstawania soli wapnia (np. siarczynów, a przy doprowadzeniu tlenu także siarczanów), dzięki czemu SO2 zostaje usunięty z fazy gazowej.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "CO" (tlenek węgla) to gaz obojętny względem typowej neutralizacji zasadowej; jego usuwanie z gazów jest zwykle rozpatrywane innymi drogami (np. dopalaniem/utlenianiem), a nie przez płukanie zawiesiną wapienną.
  • "CO2" jest tlenkiem kwasowym, ale w kontekście przemysłowych spalin jego "wychwytywanie" wodą z sorbentem wapniowym nie jest standardowym celem takiej wieży w opisie pytania. W praktyce proces ten jest ukierunkowany na SO2, a CO2 występuje w bardzo dużych stężeniach, co wymaga odrębnych technologii i bilansów procesu.
  • "NOx" (tlenki azotu) mogą częściowo rozpuszczać się w wodzie, jednak skuteczna redukcja emisji NOx jest zwykle realizowana metodami katalitycznymi lub selektywnej redukcji, a nie prostym płukaniem zawiesiną wapna/wapienia w sposób analogiczny do odsiarczania.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się wapień/wapno + wieża absorpcyjna, najczęściej chodzi o SO2 (odsiarczanie). Dla NOx szukaj skojarzeń z redukcją (np. procesy katalityczne), a dla CO z utlenianiem/dopalaniem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest wieża absorpcyjna w oczyszczaniu spalin?
Wieża absorpcyjna to aparat, w którym zanieczyszczenia gazowe przechodzą z fazy gazowej do cieczy (absorbentu). Spaliny kontaktują się z cieczą w sposób intensywny (np. zraszanie), co zwiększa powierzchnię wymiany i umożliwia usuwanie wybranych składników, takich jak SO2.
Jak działa mokre odsiarczanie spalin wapieniem lub wapnem?
W mokrym odsiarczaniu SO2 rozpuszcza się w cieczy, a następnie jest neutralizowany przez CaCO3 lub Ca(OH)2. Powstają związki siarki w formie soli wapnia (np. siarczyn/siarczan), dzięki czemu SO2 jest usuwany ze spalin.
Dlaczego w takim procesie usuwa się SO2, a nie CO?
SO2 jest tlenkiem kwasowym i łatwo ulega reakcjom neutralizacji z zawiesiną wapienną. CO jest gazem znacznie mniej reaktywnym w warunkach absorpcji wodnej; jego ograniczanie realizuje się zwykle przez dopalanie (utlenianie do CO2) lub przez poprawę procesu spalania.
Czy CO2 da się usunąć przez płukanie zawiesiną wapna?
CO2 może reagować z zasadami, ale w przypadku spalin jest go bardzo dużo i jego "wychwytywanie" wymaga odrębnie zaprojektowanych technologii. Pytania egzaminacyjne z wapieniem/wapnem w skruberze najczęściej dotyczą odsiarczania, czyli usuwania SO2.
Jakie są typowe produkty reakcji SO2 z wapieniem w skruberze?
W uproszczeniu SO2 po rozpuszczeniu jest wiązany przez związki wapnia, tworząc sole (np. siarczyny). Przy dostępie tlenu część produktów ulega dalszemu utlenieniu do siarczanów. W przemyśle często dąży się do stabilnych produktów stałych, które łatwo oddzielić.
Kiedy stosuje się zawiesinę kamienia wapiennego zamiast wapna?
Dobór sorbentu zależy m.in. od kosztów, dostępności i wymagań procesu. Kamień wapienny (CaCO3) jest powszechnie dostępny i często stosowany w dużych instalacjach odsiarczania. Wapno (Ca(OH)2) bywa używane tam, gdzie potrzebna jest wyższa reaktywność sorbentu.
Dlaczego NOx zwykle usuwa się innymi metodami niż skruber wapienny?
NOx to grupa związków, których skuteczne ograniczanie w spalinach często wymaga reakcji redukcji (np. do N2) i odpowiednich warunków procesu. Same układy absorpcyjne z zawiesiną wapienną są kojarzone przede wszystkim z neutralizacją tlenków siarki, a nie z typowym "odazotowaniem".
Jak odróżnić w zadaniu egzaminacyjnym odsiarczanie od odpylania?
Odsiarczanie rozpoznasz po hasłach: SO2, wapno/wapień, skruber, absorpcja, neutralizacja. Odpylanie kojarzy się z urządzeniami do cząstek stałych, np. cyklonem, filtrem workowym lub elektrofiltrami. W treści zadania zwykle jest wskazany nośnik: ciecz dla absorpcji lub filtracja/siły odśrodkowe dla pyłów.
Jakie błędy najczęściej popełnia się przy takich pytaniach o spaliny?
Najczęstsze błędy to mylenie wzorów (SO2 z CO2), wybór NOx "bo też jest zanieczyszczeniem", oraz pomijanie informacji o sorbencie (wapno/wapień), który wskazuje na neutralizację tlenków kwasowych. Pomaga skojarzenie: "wapień = odsiarczanie".
Jak przygotować się do pytań o metody oczyszczania spalin na egzamin?
Ułóż sobie mapę skojarzeń: SO2 → absorpcja mokra i sorbenty wapniowe; pyły → filtry/cyklony/elektrofiltry; NOx → metody redukcji (często katalityczne). Ćwicz rozpoznawanie metody po słowach kluczowych w treści zadania.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 53% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Zawiesina wapna lub kamienia wapiennego w wieży absorpcyjnej wiąże kwaśne tlenki siarki."

Źródła:

  • Wikipedia (EN): Flue-gas desulfurization – opis usuwania SO2 metodami wapiennymi, https://en.wikipedia.org/wiki/Flue-gas_desulfurization - dostęp 2026-03-02
  • Wikipedia (PL): Odsiarczanie spalin – informacje o metodach mokrych z wapieniem/wapnem, https://pl.wikipedia.org/wiki/Odsiarczanie_spalin - dostęp 2026-03-02
  • Wikipedia (PL): Dwutlenek siarki – właściwości i reakcje (tlenek kwasowy), https://pl.wikipedia.org/wiki/Dwutlenek_siarki - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Podręczniki/rozdziały o ochronie powietrza i technologiach oczyszczania gazów odlotowych (odsiarczanie, odazotowanie)
  • Materiały dydaktyczne z inżynierii chemicznej: absorpcja gazów w wieżach
  • Opracowania branżowe o mokrym odsiarczaniu spalin (wapień–gips)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego