KWALIFIKACJA ROL10 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 21.
Który gruczoł dokrewny produkuje hormon oksytocynę?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Oksytocyna jest neurohormonem powiązanym z osią podwzgórze–przysadka. W typowym ujęciu egzaminacyjnym wskazuje się przysadkę mózgową (tylny płat) jako miejsce magazynowania i uwalniania oksytocyny do krwi, co odróżnia ją od hormonów kory nadnerczy, tarczycy i grasicy.

Pełne wyjaśnienie:

Oksytocyna to hormon ważny m.in. dla rozrodu i laktacji: nasila skurcze macicy w czasie porodu oraz uczestniczy w odruchu wypływu mleka. Jest ona zaliczana do neurohormonów, czyli substancji produkowanych przez komórki nerwowe.

W praktyce szkolnej i testowej często łączy się oksytocynę z przysadką mózgową, ponieważ tylny płat przysadki stanowi miejsce, z którego oksytocyna jest magazynowana i uwalniana do krwi. To właśnie ten etap (wydzielanie do krwiobiegu) jest zwykle kojarzony z "produkcją" hormonu w pytaniach egzaminacyjnych.

Warto jednak rozumieć mechanizm dokładniej: oksytocyna jest syntetyzowana w podwzgórzu, a następnie transportowana do tylnego płata przysadki, skąd trafia do krwi. Ten niuans terminologiczny (synteza vs uwalnianie) bywa źródłem wątpliwości w pytaniach sformułowanych słowem "produkuje".

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Kora nadnerczy – wytwarza głównie hormony steroidowe (np. glikokortykosteroidy, mineralokortykosteroidy), a nie oksytocynę.
  • Tarczyca – produkuje przede wszystkim hormony regulujące metabolizm (np. tyroksynę) oraz kalcytoninę, nie oksytocynę.
  • Grasica – jest narządem związanym głównie z odpornością i dojrzewaniem limfocytów; nie jest klasycznym źródłem oksytocyny.

W nauce do egzaminu pomocne jest skojarzenie: oksytocyna i wazopresyna są powiązane z tylnym płatem przysadki (magazyn/uwalnianie), natomiast wiele innych hormonów przysadki (np. TSH, ACTH) powstaje w jej płacie przednim.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oksytocyna to hormon związany głównie z rozrodem i laktacją. Wpływa na skurcze mięśniówki macicy podczas porodu oraz uczestniczy w odruchu wypływu mleka. Jest też neurohormonem, czyli hormonem powiązanym z układem nerwowym i osią podwzgórze–przysadka.
W laktacji oksytocyna uruchamia tzw. odruch wypływu mleka: powoduje skurcz komórek mioepitelialnych w gruczole mlekowym, co ułatwia oddawanie mleka. W praktyce chowu zwierząt to wyjaśnia, dlaczego stres może utrudniać dój, mimo że mleko jest wytwarzane.
W wielu pytaniach egzaminacyjnych jako odpowiedź podaje się przysadkę, bo tylny płat przysadki jest miejscem, z którego oksytocyna jest magazynowana i uwalniana do krwi. Uczeń kojarzy więc "skąd hormon trafia do krwi", a niekoniecznie dokładne miejsce jego syntezy w podwzgórzu.
Synteza oznacza wytworzenie cząsteczki hormonu w komórkach (dla oksytocyny: w podwzgórzu). Wydzielanie oznacza uwolnienie hormonu do krwi (w tym układzie: z tylnego płata przysadki). To rozróżnienie pomaga rozwiązywać pytania, które używają słowa "produkuje".
Nie. Kora nadnerczy wytwarza głównie hormony steroidowe, które regulują m.in. gospodarkę wodno-elektrolitową i reakcję na stres. Oksytocyna należy do neurohormonów związanych z osią podwzgórze–przysadka, więc nie jest wytwarzana przez korę nadnerczy.
Tarczyca nie produkuje oksytocyny. Jej główne hormony wpływają na tempo metabolizmu i rozwój organizmu. W pytaniach testowych tarczyca bywa mylona z innymi gruczołami przez uczniów, którzy pamiętają jedynie listę narządów dokrewnych bez przypisania konkretnych hormonów.
Grasica jest narządem ważnym dla odporności (dojrzewanie limfocytów), a nie dla wydzielania hormonów rozrodu. Choć wydziela substancje wpływające na układ immunologiczny, nie jest źródłem oksytocyny. To typowy "dystraktor" sprawdzający, czy uczeń rozróżnia funkcje narządów.
Z tylnym płatem przysadki najczęściej kojarzy się dwa neurohormony: oksytocynę oraz wazopresynę (ADH). W pytaniach egzaminacyjnych to prosty schemat pamięciowy: "tylny płat przysadki = oksytocyna i ADH", co ułatwia odróżnienie od hormonów płata przedniego.
Najczęstsze błędy to: mylenie gruczołów o podobnym "statusie" (np. tarczyca vs nadnercza), uczenie się listy hormonów bez przypisania do narządu oraz nieuwzględnienie osi podwzgórze–przysadka (gdzie synteza i uwalnianie mogą zachodzić w różnych strukturach).
Najlepiej przygotować krótką tabelę: hormon → narząd/struktura → najważniejsza funkcja w rozrodzie (np. oksytocyna—przysadka tylna/podwzgórze—poród i wypływ mleka). Ćwicz pytania jednokrotnego wyboru i zwracaj uwagę na czasowniki: "syntetyzuje", "wydziela", "magazynuje".
info

Około 76% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Oksytocyna jest neurohormonem powiązanym z osią podwzgórze–przysadka."

Źródła:

  • Guyton i Hall, "Textbook of Medical Physiology", rozdział o podwzgórzu i przysadce (neurohormony: oksytocyna i wazopresyna), ostatnie wydanie dostępne w druku
  • Ganong, "Review of Medical Physiology", dział: podwzgórze–przysadka, hormony tylnego płata przysadki (oksytocyna)
  • Encyclopaedia Britannica, hasło "Oxytocin" oraz powiązane treści o posterior pituitary/hypothalamus – https://www.britannica.com/science/oxytocin (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Podręcznik do biologii/zootechniki: układ dokrewny i hormony rozrodu
  • Rozdziały z fizjologii zwierząt dotyczące osi podwzgórze–przysadka
  • Notatki schematyczne: podwzgórze (synteza) → przysadka tylna (magazyn/uwalnianie) dla oksytocyny i wazopresyny

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego