KWALIFIKACJA BUD13 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 2.
Który grunt w stanie powietrzno-suchym ma strukturę sypką lub tworzy grudki rozpadające się pod lekkim naciskiem palców (siłą około 1 N)?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W stanie powietrzno-suchym grunty niespoiste (piaski i żwiry) są sypkie, a ewentualne grudki łatwo rozpadają się pod lekkim naciskiem palców. Grunty spoiste (pyły ilaste i iły) pozostają bardziej zwięzłe i nie mają typowo sypkiej struktury.

Pełne wyjaśnienie:

Opis "struktura sypka" oraz "grudki rozpadające się pod lekkim naciskiem palców" jest charakterystyczny dla gruntów niespoistych. Do tej grupy należą przede wszystkim piaski i żwiry, których szkielet tworzą ziarna słabo związane siłami spójności. W stanie powietrzno-suchym takie grunty zwykle zachowują się jak materiał ziarnisty: przesypują się, łatwo się rozsypują i nie utrzymują trwałych brył.

Odpowiedź "Piasek żwirowy." pasuje do tego opisu, ponieważ jest to grunt o dominacji frakcji piaskowej z istotnym udziałem żwiru, a więc typowo niespoisty. Jeśli tworzą się w nim niewielkie agregaty (np. wskutek domieszek drobniejszych frakcji lub przesuszenia), to są one nietrwałe i przy małym nacisku palców rozpadają się.

Pozostałe propozycje odnoszą się do gruntów bardziej drobnoziarnistych i zwykle spoistych:

  • "Pył ilasty." ma znaczący udział frakcji pylastej i iłowej; takie grunty wykazują większą zwięzłość, a ich bryłki trudniej rozkruszyć lekkim naciskiem.
  • "Piasek ilasty." zawiera domieszkę frakcji iłowej, która zwiększa spójność i powoduje, że materiał nie jest tak typowo sypki jak czysty piasek/żwir, zwłaszcza gdy drobna frakcja tworzy wiązania między ziarnami.
  • "Ił gruby." należy do gruntów iłowych, które są najbardziej spoiste; nawet w stanie suchym mogą tworzyć twarde grudki wymagające większej siły do rozgniecenia.

Na egzaminie warto zapamiętać prostą zasadę: sypkość w stanie suchym sugeruje grunt niespoisty (piaski/żwiry), a zwięzłość i trudność rozkruszenia wskazuje na udział frakcji iłowej (pyły/iły).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stan powietrzno-suchy oznacza grunt wysuszony w warunkach naturalnych (bez widocznej wilgoci), który nie lepi się do dłoni. W takiej postaci najlepiej obserwuje się, czy grunt jest sypki (niespoisty) czy tworzy twardsze bryłki (spoisty).
Grunt niespoisty po ściśnięciu w palcach zwykle rozsypuje się lub tworzy nietrwałe grudki. Ziarna są wyczuwalne, materiał "przesypuje się" i trudno uformować trwałą bryłkę. To typowe dla piasków i żwirów.
W piaskach i żwirach dominują większe ziarna, a spójność między nimi jest mała. Po wysuszeniu nie tworzą się trwałe wiązania jak w gruntach ilastych, dlatego materiał łatwo się rozluźnia i zachowuje jak kruszywo.
Pył ilasty zawiera dużo drobnych cząstek, które zwiększają zwięzłość i powodują, że grudki są bardziej trwałe. Piasek żwirowy jest ziarnisty i sypki, a ewentualne agregaty łatwo pękają pod lekkim naciskiem.
Może sprawiać wrażenie mniej sypkiego niż czysty piasek, bo domieszka iłu zwiększa spójność. W praktyce taki grunt częściej tworzy bardziej zwarte grudki niż piasek żwirowy, dlatego w testach makroskopowych bywa klasyfikowany "bliżej" gruntów spoistych.
Domieszka iłu działa jak "spoiwo" pomiędzy ziarnami, zwiększając kohezję i zdolność do tworzenia bryłek. To wpływa na urabialność, podatność na zawilgocenie i dobór technologii zagęszczania, szczególnie w robotach drogowych.
Najczęściej wtedy, gdy jest to grunt spoisty (np. ił) lub gdy zawiera znaczący udział frakcji ilastej. Cząstki drobne tworzą trwałe wiązania, a po wyschnięciu bryłki potrafią być twarde i odporne na lekki nacisk.
To przybliżenie ma opisać "lekki nacisk palców", a nie precyzyjny pomiar siłomierzem. Na egzaminie ważniejsze jest rozumienie jakościowe: czy grudka rozpada się łatwo (niespoisty) czy wymaga większej siły (spoisty).
Częsty błąd to wybór odpowiedzi na podstawie podobieństwa nazw (np. "ilasty" kojarzy się z piaskiem), bez powiązania z cechą sypkości. Drugi błąd to ignorowanie warunku "powietrzno-suchy" i przenoszenie skojarzeń z gruntów wilgotnych.
Najlepiej ćwiczyć rozróżnianie grup: niespoiste (piaski/żwiry) vs spoiste (pyły/iły) i łączyć nazwy z właściwościami. Pomagają krótkie notatki: "sypki = niespoisty", "twarda bryłka = ił". Warto też przerobić przykładowe testy.
info

Około 40% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że w stanie powietrzno-suchym grunty niespoiste (piaski i żwiry) są sypkie, a ewentualne grudki łatwo rozpadają się pod lekkim naciskiem palców.

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z geotechniki dla robót ziemnych (rozdziały o klasyfikacji i rozpoznawaniu gruntów)
  • Instrukcje laboratoryjne/terenowe z identyfikacji makroskopowej gruntów
  • Podręczniki do robót ziemnych i drogowych (część: właściwości gruntów i ich wpływ na technologię robót)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego