KWALIFIKACJA BUD13 - TEST WIEDZY NR 4

PYTANIE NR 9.
Wskaż, który z poniższych gruntów jest najmniej przepuszczalny dla wody.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najmniej przepuszczalne są grunty spoiste, ponieważ mają bardzo drobne cząstki i małe pory, co utrudnia przepływ wody. Dlatego poprawne są gliny. Piasek sypki, żwir i piaski zwietrzelinowe to grunty niespoiste o większych porach, przez które woda łatwiej filtruje.

Pełne wyjaśnienie:

Przepuszczalność gruntu (zdolność do przepuszczania wody) zależy głównie od uziarnienia, układu porów oraz udziału frakcji drobnych. Im drobniejsze cząstki i im mniejsze przestrzenie między nimi, tym trudniej o przepływ wody.

"Gliny" są gruntami spoistymi (z dużym udziałem frakcji drobnej, w tym iłowej). Drobne cząstki wypełniają wolne przestrzenie, tworząc małe kanaliki filtracyjne. To powoduje, że woda przenika wolniej, a grunt jest określany jako słabo przepuszczalny.

Pozostałe odpowiedzi dotyczą gruntów niespoistych lub o wyraźnie większym uziarnieniu:

  • "Piasek sypki" ma większe ziarna i większe pory, więc woda może swobodniej przepływać (zwykle wysoka przepuszczalność).
  • "Żwir" ma jeszcze większe ziarna i bardzo duże pory, co sprzyja bardzo szybkiemu przesączaniu (bardzo wysoka przepuszczalność).
  • "Piaski zwietrzelinowe" to nadal materiał o charakterze piaszczystym; nawet jeśli zawiera domieszki drobniejsze, to typowo jest bardziej przepuszczalny niż gliny.

W praktyce robót ziemnych ta wiedza pomaga przewidzieć, czy w wykopie będzie problem z napływem wody i jak intensywne odwodnienie może być potrzebne: w żwirach i piaskach napływ bywa szybki, a w glinach woda przemieszcza się wolniej, ale może zalegać i powodować rozmiękczenie warstwy wierzchniej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przepuszczalność gruntu to zdolność do przepływu wody przez pory między ziarnami. W praktyce geotechnicznej opisuje, jak łatwo woda filtruje w podłożu: grunty o dużych porach (np. żwiry) przepuszczają wodę szybciej, a grunty spoiste (np. gliny) wolniej.
Gliny mają bardzo drobne cząstki i dużo frakcji drobnej, która "zatyka" wolne przestrzenie między większymi ziarnami. Powstają małe kanaliki filtracyjne, więc woda ma utrudnioną drogę przepływu i przesącza się znacznie wolniej niż w piaskach czy żwirach.
Najbardziej przepuszczalne są zwykle grunty niespoiste o dużym uziarnieniu, zwłaszcza żwiry i pospółki, a także piaski grube. Duże ziarna tworzą duże pory, więc woda może szybko przepływać. To ważne przy odwodnieniu wykopów i stabilności skarp.
W typowych warunkach tak: piasek sypki (grunt niespoisty) ma większe pory niż glina (grunt spoisty), więc woda filtruje szybciej. Wyjątki mogą wynikać z domieszek frakcji drobnej, zagęszczenia lub zanieczyszczeń, ale na poziomie egzaminu zasada "piaski/żwiry > gliny" jest kluczowa.
Uziarnienie wpływa na wielkość porów: im drobniejsze ziarna i im więcej frakcji pyłowo‑iłowej, tym mniejsze pory i mniejsza filtracja. Im grubsze ziarna (piasek gruby, żwir), tym większe pory i szybszy przepływ wody. To podstawowa zależność w mechanice gruntów.
Grunt spoisty (np. glina) po zwilżeniu da się zwykle formować w wałeczek i "lepi się", trzyma kształt. Grunt niespoisty (piasek, żwir) rozsypuje się, nie daje się łatwo ulepić i jest "ziarnisty". Takie rozpoznanie pomaga w szybkim oszacowaniu przepuszczalności na budowie.
Mała przepuszczalność oznacza wolniejsze przesączanie, ale też ryzyko zalegania wody i rozmiękania warstwy przy powierzchni. W wykopach w glinach woda może gromadzić się lokalnie, tworzyć błoto i utrudniać pracę maszyn. Dobór odwodnienia i organizacji robót musi to uwzględniać.
Żwir jest zwykle bardzo przepuszczalny, więc woda łatwo przez niego przepływa, a grunt sam w sobie nie "trzyma" wody jak glina. Może jednak wystąpić lokalne zatrzymanie, jeśli poniżej leży warstwa słabo przepuszczalna (np. glina), tworząc układ warstwowy sprzyjający gromadzeniu wody.
Najczęstsze pomyłki to mylenie pojęć (np. nośność vs przepuszczalność) oraz kierowanie się intuicją "twardy = nieprzepuszczalny" lub "mokry = przepuszczalny". Warto zapamiętać zasadę: im drobniejsza frakcja i bardziej spoisty grunt, tym mniejsza przepuszczalność.
Ucz się przez porównania: żwir > piasek > pył > ił/glina (od największej do najmniejszej przepuszczalności). Ćwicz rozpoznawanie gruntów i kojarzenie ich z typowym zachowaniem w wykopie (napływ wody, rozmiękanie). Pomaga też szybki podział na grunty spoiste i niespoiste.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 74% zdających egzamin. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że najmniej przepuszczalne są grunty spoiste, ponieważ mają bardzo drobne cząstki i małe pory, co utrudnia przepływ wody.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Glina" https://pl.wikipedia.org/wiki/Glina (dostęp: 27.02.2026)
  • Wikipedia (PL): "Piasek" https://pl.wikipedia.org/wiki/Piasek (dostęp: 27.02.2026)
  • Wikipedia (PL): "Żwir" https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%BBwir (dostęp: 27.02.2026)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z geotechniki i mechaniki gruntów (rozdziały o filtracji i uziarnieniu)
  • Materiały szkoleniowe z robót ziemnych i drogowych dotyczące odwodnienia wykopów
  • Atlasy/opracowania z klasyfikacji gruntów i opisu makroskopowego

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego