KWALIFIKACJA MED2 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 37.
Który kod objawów chorobowych należy wpisać, stosując grupowy wskaźnik potrzeb leczniczych przyzębia CPITN, gdy podczas badania zarejestrowano obecność kieszonek dziąsłowych o głębokości 3,5-5,5 mm?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wskaźnik CPITN przypisuje kod w zależności od najcięższego stwierdzonego objawu w badanym obszarze. Obecność kieszonek dziąsłowych o głębokości 3,5–5,5 mm kwalifikuje się do kodu 3, który odpowiada kieszonkom średniej głębokości wymagającym leczenia periodontologicznego.

Pełne wyjaśnienie:

Wskaźnik CPITN (Community Periodontal Index of Treatment Needs) służy do przesiewowej oceny stanu przyzębia i potrzeb leczniczych. Kod przypisuje się na podstawie najbardziej zaawansowanego objawu zarejestrowanego w badanym obszarze (np. sekstancie), co upraszcza ocenę i pozwala porównywać wyniki w populacjach.

W tym pytaniu kluczowa jest interpretacja głębokości kieszonek dziąsłowych. Jeśli podczas badania stwierdzono kieszonki w zakresie 3,5–5,5 mm, odpowiada to kategorii kieszonek o umiarkowanej głębokości, które w CPITN są kodowane jako "Kod 3." To właśnie ten kod jest przypisany do kieszonek przekraczających próg płytkich zmian, ale jeszcze nieosiągających wartości typowych dla najgłębszych kieszonek.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "Kod 1." odnosi się do wczesnych, łagodniejszych nieprawidłowości (np. obecności krwawienia przy zgłębnikowaniu), bez kryterium kieszonek w podanym zakresie. Wybranie go wynika często z mylenia kodów opisujących krwawienie z kodami opisującymi kieszonki.
  • "Kod 2." jest związany z inną grupą objawów (np. złogami i czynnikami retencyjnymi), a nie z kieszonkami o głębokości 3,5–5,5 mm. Błąd bywa skutkiem skupienia się na potrzebie skalingu zamiast na wartości głębokości.
  • "Kod 4." dotyczy najgłębszych kieszonek (powyżej zakresu podanego w pytaniu). Zaznaczenie tej opcji to typowy efekt "eskalacji" – przekonania, że każda kieszonka automatycznie oznacza najwyższy kod.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach z CPITN najpierw rozpoznaj, co jest mierzone (krwawienie, złogi, głębokość kieszonki), a dopiero potem dopasuj odpowiedni kod. W pytaniach liczbowych najczęstszy błąd to pomylenie przedziałów, dlatego warto utrwalać je w formie krótkiej tabeli lub fiszek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
CPITN to wskaźnik przesiewowy używany do oceny stanu przyzębia i potrzeb leczenia. Pomaga szybko sklasyfikować pacjenta na podstawie najcięższego objawu (np. krwawienia, złogów, kieszonek), co ułatwia planowanie profilaktyki i dalszej diagnostyki.
Kod 3 w CPITN dotyczy kieszonek o umiarkowanej głębokości. W typowym ujęciu obejmuje przedział 3,5–5,5 mm, czyli kieszonki głębsze niż zmiany płytkie, ale jeszcze niekwalifikujące się do najwyższego kodu związanego z bardzo głębokimi kieszonkami.
Kod 4 jest zarezerwowany dla najgłębszych kieszonek, przekraczających zakres podany w pytaniu. Jeżeli pomiar mieści się w przedziale 3,5–5,5 mm, to spełnia kryteria kodu 3. Wybór kodu 4 zwykle wynika z błędnego założenia, że "kieszonka = najwyższy kod".
Najprościej: kod 2 wiąże się z obecnością złogów/czynników retencyjnych i potrzebą ich usunięcia, a kod 3 jest związany z głębokością kieszonek w określonym zakresie. Jeśli w treści pojawia się konkretny przedział milimetrów, zwykle testowana jest klasyfikacja kieszonek.
Głębokość kieszonki ocenia się sondą periodontologiczną, wprowadzając ją delikatnie do bruzdy/kieszonki równolegle do długiej osi zęba. Odczyt w milimetrach wykonuje się na podziałce sondy. Ważne są stała siła nacisku, poprawna pozycja sondy i wielopunktowy pomiar wokół zęba.
CPITN jest wskaźnikiem historycznie stosowanym do oceny potrzeb leczenia przyzębia, a CPI to nowsza forma/ujęcie wskaźnika używana w badaniach przesiewowych. W praktyce i materiałach można spotkać oba skróty; na egzaminie kluczowe jest rozumienie logiki kodowania i progów, a nie tylko nazwy.
Najczęściej myli się kody opisujące krwawienie i złogi z kodami kieszonek, pomija się zasadę "najcięższego objawu", albo błędnie zapamiętuje się przedziały milimetrowe. Pomaga uczenie się progów jako sekwencji oraz ćwiczenia na przykładowych opisach przypadków klinicznych.
Gdy pojawiają się kody związane z kieszonkami, wskazuje to na bardziej zaawansowane problemy przyzębia niż samo krwawienie lub złogi. Kieszonki w zakresie odpowiadającym kodowi 3 oznaczają zwykle konieczność intensywniejszych działań (instruktaż, profesjonalne oczyszczanie, kontrola), a czasem skierowanie do periodontologa.
To założenie upraszcza badanie przesiewowe: zamiast szczegółowo opisywać każdą powierzchnię, wybiera się najbardziej zaawansowany problem w badanym obszarze. Dzięki temu wynik jest szybki do uzyskania i porównywalny w populacji, choć nie zastępuje pełnego badania periodontologicznego w leczeniu indywidualnym.
Najlepiej opanować progi milimetrowe kieszonek i skojarzyć je z kodami, a następnie ćwiczyć na krótkich opisach klinicznych. Pomaga też rozdzielenie w notatkach: kody dotyczące krwawienia, kody dotyczące złogów oraz kody dotyczące kieszonek. Na końcu rób testy mieszane, by ograniczyć pomyłki.
info

Około 53% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Wskaźnik CPITN przypisuje kod w zależności od najcięższego stwierdzonego objawu w badanym obszarze."

Źródła:

  • World Health Organization, "Oral Health Surveys: Basic Methods" (5th edition), WHO Press, 2013, section on Community Periodontal Index / periodontal assessment.
  • Newman M.G., Takei H., Klokkevold P.R., Carranza F.A., "Carranza's Clinical Periodontology" (13th edition), Elsevier, chapter(s) on periodontal examination and probing pocket depth / periodontal indices.
  • Lindhe J., Lang N.P., Karring T. (eds.), "Clinical Periodontology and Implant Dentistry" (6th edition), Wiley-Blackwell, section(s) on periodontal probing and epidemiologic indices.

Materiały:

  • Podręczniki periodontologii klinicznej (rozdziały o sondowaniu i kieszonkach)
  • Instrukcje/standardy badań przesiewowych WHO dotyczące wskaźników periodontologicznych
  • Materiały dydaktyczne z profilaktyki i diagnostyki chorób przyzębia dla higienistek stomatologicznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego